Wybrane skonsolidowane dane finansowe		w tys. PLN		w tys. EUR
Rachunek zysków i strat	Nota	za okres od 1.01.2021 do 31.12.2021	za okres od 1.01.2020 do 31.12.2020	za okres od 1.01.2021 do 31.12.2021	za okres od 1.01.2020 do 31.12.2020
Wynik z tytułu odsetek	4	3 140 942	3 060 070	686 170	683 937
Wynik z tytułu prowizji	5	1 048 986	916 095	229 161	204 751
Zysk brutto		616 129	1 110 567	134 599	248 216
Zysk netto		176 298	733 095	38 514	163 849
Całkowite dochody ogółem		(675 157)	863 677	(147 495)	193 035
Rachunek przepływów pieniężnych		za okres od 1.01.2021 do 31.12.2021	za okres od 1.01.2020 do 31.12.2020	za okres od 1.01.2021 do 31.12.2021	za okres od 1.01.2020 do 31.12.2020
Przepływy środków pieniężnych netto, razem		1 807 496	(1 127 889)	394 865	(252 087)
Wskaźniki		31.12.2021	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2020
Liczba akcji (szt.)	47	147 518 782	147 418 918	147 518 782	147 418 918
Zysk (strata) na jedną akcję	16	1,20	4,97	0,26	1,11
Sprawozdanie z sytuacji finansowej		31.12.2021	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2020
Aktywa razem		131 777 481	119 577 288	28 651 016	25 911 695
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	21	85 080 454	74 097 269	18 498 164	16 056 442
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	22	1 219 027	1 539 848	265 040	333 676
Zobowiązania razem		120 415 850	107 546 761	26 180 774	23 304 750
Zobowiązania wobec klientów	33	101 092 941	90 051 004	21 979 593	19 513 523
Kapitał akcyjny	47	147 519	147 419	32 074	31 945
Kapitał własny razem		11 361 631	12 030 527	2 470 242	2 606 944
Adekwatność kapitałowa		31.12.2021	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2020
Fundusze własne razem		15 502 698	15 748 450	3 370 591	3 412 596
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko		91 651 096	84 447 701	19 926 750	18 299 320
Łączny współczynnik kapitałowy		16,91%	18,65%	16,91%	18,65%
Współczynnik kapitału Tier1		12,33%	13,55%	12,33%	13,55%

Dla celów przeliczenia prezentowanych danych na EUR, Grupa stosuje następujące kursy:

Dla pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej kurs NBP:

- na dzień 31.12.2021 r. - 1 EUR = 4,5994 PLN

- na dzień 31.12.2020 r. - 1 EUR = 4,6148 PLN

Dla pozycji rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych kurs EUR liczony jako średnia arytmetyczna z kursów ogłaszanych przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca w okresie:

- dla okresu od 1.01.2021 r. do 31.12.2021 r. - 1 EUR = 4,5775 PLN

- dla okresu od 1.01.2020 r. do 31.12.2020 r. - 1 EUR = 4,4742 PLN

Kalkulacja zysku (straty) na jedną akcję została opisana w Nocie 16.

Skonsolidowany rachunek zysków i strat

	Nota	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020 (dane przekształcone)
Przychody z tytułu odsetek	4	3 420 814	3 573 340
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej		3 202 725	3 372 209
przychody z tytułu odsetek od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu		3 012 072	3 180 080
przychody z tytułu odsetek od instrumentów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody		190 653	192 129
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		218 089	201 131
Koszty z tytułu odsetek	4	(279 872)	(513 270)
Wynik z tytułu odsetek		3 140 942	3 060 070
Przychody z tytułu opłat i prowizji	5	1 284 545	1 132 051
Koszty z tytułu opłat i prowizji	5	(235 559)	(215 956)
Wynik z tytułu opłat i prowizji		1 048 986	916 095
Przychody z tytułu dywidend	6	8 550	9 669
Wynik na działalności handlowej (w tym wynik z pozycji wymiany)	7	633 493	748 390
Wynik na działalności inwestycyjnej	8	(5 133)	29 081
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń	20	50 369	(11 077)
Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	9	(266 185)	(601 499)
Wynik z tytułu rezerw na ryzyko prawne związane z kredytami walutowymi	55	(1 045 304)	(168 156)
Ogólne koszty administracyjne	10	(2 143 976)	(2 137 605)
Amortyzacja	12	(399 553)	(367 958)
Pozostałe przychody operacyjne	13	229 695	323 586
Pozostałe koszty operacyjne	14	(297 645)	(371 120)
Wynik na działalności operacyjnej		954 239	1 429 476
Podatek od instytucji finansowych		(338 110)	(318 909)
Zysk brutto		616 129	1 110 567
Podatek dochodowy	15	(439 831)	(377 472)
Zysk netto		176 298	733 095
przypadający na akcjonariuszy Grupy		176 298	733 095
Zysk (strata) na jedną akcję (wyrażony w PLN na jedną akcję)
Podstawowy	16	1,20	4,97
Rozwodniony	16	1,19	4,96

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Zysk netto za okres	176 298	733 095
Inne całkowite dochody
Pozycje, które mogą zostać przeklasyfikowane na zyski lub straty po spełnieniu określonych warunków	(854 322)	132 361
Wycena aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody brutto	(969 416)	163 408
Podatek odroczony od wyceny aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody	184 189	(31 047)
Wycena instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne brutto	(85 303)	-
Podatek odroczony od wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne	16 208	-
Pozycje, które nie mogą być przeklasyfikowane na zyski lub straty	2 867	(1 779)
Wycena metodą aktuarialną świadczeń pracowniczych brutto	3 540	(2 196)
Podatek odroczony od wyceny metodą aktuarialną świadczeń pracowniczych	(673)	417
Inne całkowite dochody (netto)	(851 455)	130 582
Całkowite dochody ogółem	(675 157)	863 677
w tym przypadające na akcjonariuszy Grupy	(675 157)	863 677

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

AKTYWA	Nota	31 grudnia 2021	31 grudnia 2020
Kasa i środki w Banku Centralnym	17	4 631 477	3 421 877
Należności od banków	18	2 615 150	774 722
Pochodne instrumenty finansowe	19	1 901 919	1 531 617
Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczającej	20	65 465	531 793
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	21	85 080 454	74 097 269
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	22	1 219 027	1 539 848
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	23	23 268 041	23 361 022
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	24	347 309	371 900
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	25	9 143 353	10 228 560
Wartości niematerialne	27	728 475	651 608
Rzeczowe aktywa trwałe	28	1 243 523	1 479 540
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	38	876 599	745 606
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		94	55 087
Inne aktywa	30	656 595	786 839
Aktywa razem		131 777 481	119 577 288
ZOBOWIĄZANIA	Nota	31 grudnia 2021	31 grudnia 2020
Zobowiązania wobec Banku Centralnego	31	-	84 675
Zobowiązania wobec innych banków	32	8 012 244	6 824 894
Pochodne instrumenty finansowe	19	1 918 032	1 521 148
Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i zabezpieczającej	20	44 107	542 719
Zobowiązania wobec klientów	33	101 092 941	90 051 004
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	34	722 628	1 318 380
Zobowiązania podporządkowane	35	4 334 572	4 306 539
Zobowiązania z tytułu leasingu	29	860 004	968 749
Pozostałe zobowiązania	36	1 556 289	1 269 243
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego		175 681	-
Rezerwy	38	1 699 352	659 410
Zobowiązania razem		120 415 850	107 546 761
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał akcyjny	47	147 519	147 419
Kapitał zapasowy	48	9 110 976	9 110 976
Pozostałe kapitały rezerwowe	48	2 946 115	2 208 982
Kapitał z aktualizacji wyceny	48	(595 622)	255 833
Zyski zatrzymane		(247 357)	307 317
wynik z lat ubiegłych		(423 655)	(425 778)
wynik bieżącego okresu		176 298	733 095
Kapitał własny razem		11 361 631	12 030 527
Zobowiązania i kapitał własny razem		131 777 481	119 577 288

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Zyski zatrzymane

	Kapitał akcyjny	Kapitał zapasowy	Pozostałe kapitały rezerwowe	Kapitał z aktualizacji wyceny	Wynik z lat ubiegłych	Wynik bieżącego okresu	Razem
Stan na 1 stycznia 2021 roku	147 419	9 110 976	2 208 982	255 833	(425 778)	733 095	12 030 527
Całkowite dochody za okres	-	-	-	(851 455)	-	176 298	(675 157)
Wynik finansowy netto za okres	-	-	-	-	-	176 298	176 298
Inne całkowite dochody za okres	-	-	-	(851 455)	-	-	(851 455)
Podział wyniku za rok ubiegły	-	-	731 060	-	2 035	(733 095)	-
Podział zysku z przeznaczeniem na kapitał	-	-	731 060	-	2 035	(733 095)	-
Emisja akcji	100	-	-	-	-	-	100
Opcje menadżerskie*	-	-	6 073	-	-	-	6 073
Pozostałe korekty	-	-	-	-	88	-	88
Stan na 31 grudnia 2021 roku	147 519	9 110 976	2 946 115	(595 622)	(423 655)	176 298	11 361 631

*program opcji menedżerskich został szczegółowo opisany w Nocie 40

Zyski zatrzymane

	Kapitał akcyjny	Kapitał zapasowy	Pozostałe kapitały rezerwowe	Kapitał z aktualizacji wyceny	Wynik z lat ubiegłych	Wynik bieżącego okresu	Razem
Stan na 1 stycznia 2020 roku	147 419	9 110 976	1 572 757	125 251	(411 714)	614 694	11 159 383
Całkowite dochody za okres	-	-	-	130 582	-	733 095	863 677
Wynik finansowy netto za okres	-	-	-	-	-	733 095	733 095
Inne całkowite dochody za okres	-	-	-	130 582	-	-	130 582
Podział wyniku za rok ubiegły	-	-	628 696	-	(14 002)	(614 694)	-
Podział zysku z przeznaczeniem na kapitał	-	-	628 696	-	(14 002)	(614 694)	-
Opcje menadżerskie*	-	-	7 529	-	-	-	7 529
Pozostałe korekty	-	-	-	-	(62)	-	(62)
Stan na 31 grudnia 2020 roku	147 419	9 110 976	2 208 982	255 833	(425 778)	733 095	12 030 527

*program opcji menedżerskich został szczegółowo opisany w Nocie 40

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ:	Nota	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Zysk (strata) netto		176 298	733 095
Korekty razem:		1 639 445	3 966 271
Podatek dochodowy w rachunku zysków i strat		439 831	377 472
Amortyzacja		399 553	367 958
Przychody z tytułu dywidend		(8 550)	(9 669)
Przychody z tytułu odsetek		(3 420 814)	(3 573 340)
Koszty z tytułu odsetek		279 872	513 270
Zmiana stanu rezerw		1 042 634	126 450
Zmiana stanu należności od banków	52	(1 243 712)	(105 680)
Zmiana stanu aktywów z tytułu pochodnych instrumentów finansowych		96 026	(1 034 404)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych według zamortyzowanego kosztu	52	(11 083 972)	(1 954 634)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		320 821	434 548
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków	52	171 851	2 108 035
Zmiana stanu pasywów z tytułu pochodnych instrumentów finansowych		(187 181)	1 024 012
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	52	11 019 451	3 994 614
Zmiana stanu innych aktywów i należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		215 053	89 970
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań oraz rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego		123 503	(849 135)
Inne korekty	52	184 199	(9 540)
Odsetki otrzymane		3 578 896	3 083 438
Odsetki zapłacone		(286 745)	(622 286)
Opłaty leasingowe dotyczące leasingów krótkoterminowych nieuwzględnionych w wycenie zobowiązania		(1 271)	5 192
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		1 815 743	4 699 366

PRZEPŁYW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ:		12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wpływy		87 470 007	49 025 186
Zbycie i wykup papierów wartościowych		87 414 933	48 851 252
Sprzedaż nieruchomości inwestycyjnej		-	30 959
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych		46 484	133 289
Otrzymane dywidendy i inne wpływy inwestycyjne		8 590	9 686
Wydatki		(87 690 384)	(56 532 021)
Nabycie papierów wartościowych		(87 348 001)	(56 160 854)
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych		(342 383)	(371 167)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(220 377)	(7 506 835)
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ:
Wpływy		2 396 452	3 862 305
Zaciągnięcie długoterminowych kredytów otrzymanych i zobowiązań podporządkowanych		2 396 352	3 862 305
Wpływy netto z emisji akcji		100	-
Wydatki		(2 184 322)	(2 182 725)
Spłaty długoterminowych kredytów otrzymanych		(1 461 637)	(1 193 888)
Spłata zobowiązania leasingowego		(126 968)	(128 328)
Wykup dłużnych papierów wartościowych		(595 717)	(860 509)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		212 130	1 679 580
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO, RAZEM		1 807 496	(1 127 889)
Środki pieniężne na początek okresu		3 705 320	4 833 209
Środki pieniężne na koniec okresu w tym	51	5 512 816	3 705 320
zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych		23 247	57 021

INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. Informacje o Grupie Kapitałowej Banku BNP Paribas S.A.

BNP Paribas Bank Polska S.A. („Bank” lub „BNP Paribas ”) jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej BNP Paribas Bank Polska S.A. („Grupa”).

Adres siedziby Banku to ulica Kasprzaka 2, 01-211 Warszawa, Polska . Bank jest zarejestrowany w Polsce przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000011571. Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

W 2021 roku nazwa Banku nie uległa zmianie.

Od dnia 27 maja 2011 roku decyzją Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW), akcje Banku zostały dopuszczone do obrotu na GPW w Warszawie i zakwalifikowane do działu finanse - sektor bankowy.

Zatrudnienie na dzień 31 grudnia 2021 roku dla Banku wynosiło 8 504,37 etatów, a dla Grupy wynosiło 8 667,46 etatów (na dzień 31 grudnia 2020 zatrudnienie dla Banku wynosiło 8 844,90 etatów, a dla Grupy wynosiło 9 019,74 etatów).

BNP Paribas jest uniwersalnym bankiem komercyjnym oferującym szeroki zakres usług bankowych świadczonych na rzecz klientów indywidualnych oraz instytucjonalnych zgodnie z zakresem usług określonych w statucie Banku. Bank prowadzi operacje zarówno w złotych polskich, jak i w walutach obcych oraz aktywnie uczestniczy w obrocie na krajowym i zagranicznych rynkach finansowych. Ponadto, poprzez podmioty zależne Grupa prowadzi działalność maklerską i leasingową oraz świadczy inne usługi finansowe.

Bank prowadzi działalność głównie w Polsce.

Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2021 roku przedstawiał się następująco:

IMIĘ I NAZWISKO	FUNKCJA W ZARZĄDZIE BANKU
Przemysław Gdański	Prezes Zarządu
Jean-Charles Aranda	Wiceprezes Zarządu
André Boulanger	Wiceprezes Zarządu
Przemysław Furlepa	Wiceprezes Zarządu
Wojciech Kembłowski	Wiceprezes Zarządu
Kazimierz Łabno	Wiceprezes Zarządu
Magdalena Nowicka	Wiceprezes Zarządu
Volodymyr Radin	Wiceprezes Zarządu
Agnieszka Wolska	Wiceprezes Zarządu

Zmiany w składzie Zarządu Banku w okresie 1 stycznia – 31 grudnia 2021 r.:

· Rada Nadzorcza Banku w dniu 8 marca 2021 r. powołała ww. osoby na członków Zarządu Banku nowej trzyletniej kadencji, zaczynającej się po odbyciu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku zatwierdzającego sprawozdania finansowe za rok 2020 (tj. 24 marca 2021 r.). Pan Jerzy Śledziewski nie ubiegał się o stanowisko Wiceprezesa Zarządu na nową kadencję (pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu do dnia 8 marca 2021 r.).

· Rada Nadzorcza Banku w dniu 12 maja 2021 r. powołała Panią Agnieszkę Wolską na funkcję Wiceprezesa Zarządu z dniem 1 września 2021 r.

Skład Rady Nadzorczej na dzień 31 grudnia 2021 roku przedstawiał się następująco:

Imię i nazwisko	Funkcja w Radzie Nadzorczej Banku
Lucyna Stańczak-Wuczyńska*	Przewodnicząca Rady Nadzorczej, członek niezależny
Jean-Paul Sabet	Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
Francois Benaroya	Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
Jarosław Bauc	Członek Rady Nadzorczej, członek niezależny
Małgorzata Chruściak	Członek Rady Nadzorczej, członek niezależny
Géraldine Conti	Członek Rady Nadzorczej
Stefaan Decraene	Członek Rady Nadzorczej
Magdalena Dziewguć	Członek Rady Nadzorczej, członek niezależny
Vincent Metz	Członek Rady Nadzorczej
Piotr Mietkowski	Członek Rady Nadzorczej
Khatleen Pauwels	Członek Rady Nadzorczej
Mariusz Warych	Członek Rady Nadzorczej, członek niezależny

* Lucyna Stańczak-Wuczyńska została wybrana na przewodniczącą Rady Nadzorczej od 1 lipca 2021 r. (po złożeniu rezygnacji przez Józefa Wancera)

Zmiany w składzie Rady Nadzorczej Banku w okresie 1 stycznia – 31 grudnia 2021 r.:

· Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku w dniu 24 marca 2021 r. powołało: Józefa Wancera, Lucynę Stańczak-Wuczyńską, Jean-Paul Sabet, Francois Benaroya, Jarosława Bauca, Stefaan Decraene, Magdalenę Dziewguć, Vincenta Metz, Piotra Mietkowskiego, Stéphane Vermeire oraz Mariusza Warycha na członków Rady Nadzorczej na kolejną pięcioletnią kadencję. Pani Sofia Merlo nie kandydowała do Rady Nadzorczej nowej kadencji.

· 21 maja 2021 r. Pan Stéphane Vermeire złożył rezygnację z funkcji Członka Rady Nadzorczej z dniem 31 maja 2021 r.

· 2 czerwca 2021 r. Pan Józef Wancer złożył rezygnację z funkcji Członka Rady Nadzorczej i Przewodniczącego Rady Nadzorczej z dniem 30 czerwca 2021 r.

· 17 czerwca 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku powołało Panią Małgorzatę Chruściak na członka Rady Nadzorczej (członek niezależny) z dniem 1 lipca 2021 r. do końca bieżącej pięcioletniej wspólnej kadencji członków Rady Nadzorczej.

· 17 czerwca 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku powołało Panią Geraldine Conti na członka Rady Nadzorczej z dniem 1 lipca 2021 r. do końca bieżącej pięcioletniej wspólnej kadencji członków Rady Nadzorczej.

· 17 czerwca 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku powołało Panią Khatleen Pauwels na członka Rady Nadzorczej z dniem 1 lipca 2021 r. do końca bieżącej pięcioletniej wspólnej kadencji członków Rady Nadzorczej.

BNP Paribas jest podmiotem należącym do Grupy Kapitałowej BNP Paribas z siedzibą w Paryżu.

W skład Grupy Kapitałowej BNP Paribas Bank Polska S.A. na dzień 31 grudnia 2021 roku wchodzi jednostka dominująca BNP Paribas Bank Polska S.A. oraz jej jednostki zależne. W nawiasie został zaprezentowany udział Banku w kapitale własnym poszczególnych spółek :

1. BANKOWY FUNDUSZ NIERUCHOMOŚCIOWY ACTUS SP. Z O.O. („ACTUS” 100%).

2. BNP PARIBAS TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. („TFI” 100%).

3. BNP PARIBAS LEASING SERVICES SP. Z O.O. („LEASING” 100%).

4. BNP PARIBAS GROUP SERVICE CENTER S.A. („GSC” 100%).

5. CAMPUS LESZNO SP. Z O.O. (100%)

6. BNP PARIBAS SOLUTIONS SPÓŁKA Z O.O. (100%)

7. BGZ POLAND ABS1 DAC („SPV”).

Bank nie posiada zaangażowania kapitałowego w spółce BGZ Poland ABS1 DAC (SPV). Spółka jest kontrolowana przez Bank w związku ze spełnieniem warunków kontroli zawartych w MSSF10.

Zgodnie z zasadami MSSF skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie spółki zależne na dzień 31 grudnia 2021 roku.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone na dzień 31 grudnia 2021 roku i zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku dnia 2 marca 2022 roku.

Jednostkowe sprawozdanie finansowe Banku sporządzone na dzień 31 grudnia 2021 roku zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku dnia 2 marca 2022 roku.

Dane w powyższych sprawozdaniach finansowych prezentowane są za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 roku z danymi porównawczymi za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 roku.

2. Zasady rachunkowości przyjęte do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

2.1. Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Sprawozdanie finansowe Grupy sporządzone zostało według zasady kosztu historycznego za wyjątkiem kontraktów pochodnych i instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu, aktywów finansowych nie spełniających testu SPPI, aktywów finansowych przypisanych do modelu biznesowego, który nie zakłada utrzymywania ich w celu uzyskiwania kontraktowych przepływów pieniężnych, instrumentów kapitałowych, które są wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, a także za wyjątkiem instrumentów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz instrumentów kapitałowych, w przypadku których zastosowano opcję wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

2.2. Kontynuacja działalności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w niezmniejszonym istotnie zakresie w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego.

2.3. Oświadczenie o zgodności z MSSF

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską („MSSF UE”).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe uwzględnia wymogi wszystkich zatwierdzonych przez Unię Europejską Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („MSR”), Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej („MSSF UE”) oraz związanych z nimi interpretacji, za wyjątkiem wymienionych poniżej – standardów i interpretacji, które oczekują na zatwierdzenie przez Unię Europejską, bądź zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale weszły lub wejdą w życie dopiero po dniu bilansowym.

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupa nie skorzystała z możliwości wcześniejszego zastosowania standardów i interpretacji, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale wejdą w życie dopiero po dniu bilansowym.

Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) i nie są zatwierdzone przez Unię Europejską

Standardy / Interpretacje	Data wydania/ publikacji	Data wejścia w życie w UE	Zatwierdzone przez Unię Europejską	Opis zmian
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 - informacje porównawcze	09.12.2021	01.01.2023	Nie	Zmiany stanowią opcję przejściową dotyczącą informacji porównawczych o aktywach finansowych prezentowanych przy początkowym zastosowaniu MSSF 17. Zmiana ma na celu pomóc jednostkom uniknąć tymczasowych niedopasowań księgowych pomiędzy aktywami finansowymi a zobowiązaniami z tytułu umów ubezpieczeniowych, a tym samym poprawić użyteczność informacji porównawczych dla użytkowników sprawozdań finansowych. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych - klasyfikacja zobowiązań	23.01.2020/ 15.07.2020	01.01.2023	Nie	Zmiany dotyczą prezentacji zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W szczególności wyjaśniają one, że klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe powinna opierać się na prawach istniejących na koniec okresu sprawozdawczego. Do zmian obowiązywać będzie podejście prospektywne. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiana do MSR 8, Definicja szacunków księgowych	12.02.2021	01.01.2023	Nie	W zmianie do MSR 8 Definicja szacunków księgowych, definicja zmiany szacunków księgowych została zastąpiona definicją szacunków księgowych. Zgodnie z nową definicją szacunki księgowe to kwoty pieniężne w sprawozdaniach finansowych, które są objęte niepewnością wyceny. Rada wyjaśniła również nową definicję poprzez dodatkowe wytyczne i przykłady, w jaki sposób zasady rachunkowości i szacunki księgowe są ze sobą powiązane oraz jak zmiana techniki wyceny stanowi zmianę szacunków księgowych. Wprowadzenie definicji szacunków księgowych oraz innych poprawek do MSR 8 miało na celu pomóc jednostkom odróżnić zmiany zasad rachunkowości od zmian w szacunkach księgowych. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiany do MSR 1 i Zasad Praktyki MSSF 2 Ujawnianie zasad rachunkowości	12.02.2021	01.01.2023	Nie	Zmiany do MSR 1 i Zasad Praktyki MSSF 2 mają na celu pomóc osobom sporządzającym sprawozdania finansowe w podjęciu decyzji, które zasady rachunkowości ujawnić w swoich sprawozdaniach finansowych. Zmiany wprowadzają wymóg ujawniania istotnych informacji o polityce rachunkowości zamiast znaczących zasad rachunkowości. Zostały dodane wyjaśnienia i przykłady w jaki sposób jednostka może zidentyfikować istotne informacje dotyczące zasad rachunkowości. Zmiany wyjaśniają, że informacje o polityce rachunkowości mogą być istotne ze względu na swój charakter, nawet jeśli kwoty są nieistotne i jeżeli użytkownicy sprawozdań finansowych potrzebowaliby ich do zrozumienia innych istotnych informacji w sprawozdaniu finansowym. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiany do MSR 12 Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji	07.05.2021	01.01.2023	Nie	Zmiany mają na celu wyjaśnienie w jaki sposób przedsiębiorstwa powinny rozliczać podatek odroczony od transakcji leasingowych i wygasłych zobowiązań. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.

Nowe standardy, interpretacje i poprawki do opublikowanych standardów, które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, a nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę

Standardy / Interpretacje

Data wydania/ publikacji

Data wejścia w życie w UE

Data zatwierdzenia przez Unię Europejską

Opis zmian

MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe, zmiany do MSSF 17

18.05.2017,

zmiany wydane

25.06.2020

zmiany opublikowane 23.11.2021

01.01.2023

19.11.2021

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” zastąpi standard MSSF 4 „Umowy Ubezpieczeniowe”, który umożliwia kontynuowanie ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach i co w rezultacie oznacza stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w wartościach bieżących zamiast kosztu historycznego. Zastosowanie standardu ma nastąpić w podejściu retrospektywnym pełnym (jeżeli niemożliwe do zastosowania, jednostka powinna zastosować zmodyfikowane podejście retrospektywne lub podejście według wartości godziwej).

Zmiany mają na celu:

- obniżenie kosztów poprzez uproszczenie niektórych wymogów standardu;

- ułatwienie wyjaśnienia wyników finansowych; oraz

- ułatwienie przejścia na nowy standard poprzez odroczenie daty wejścia w życie standardu na 2023 rok oraz wprowadzenie dodatkowych ułatwień w celu ułatwienia wdrożenia MSSF 17 po raz pierwszy.

Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.

Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych; MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe; MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe; coroczne ulepszenia 2018-2020

14.05.2021

1.01.2022

02.07.2021

Zmiany do MSSF 3 "Połączenia jednostek gospodarczych" aktualizują odniesienie w MSSF 3 do Założeń koncepcyjnych sprawozdawczości finansowej, nie zmieniając wymogów w zakresie rachunkowości połączeń jednostek gospodarczych.

Zmiany do MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe" zabraniają spółce odliczania od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych kwot otrzymanych ze sprzedaży pozycji wytworzonych w trakcie przygotowania składnika aktywów do jego zamierzonego użytkowania. Zamiast tego, spółka powinna ujmować przychody ze sprzedaży i powiązane koszty w rachunku zysków i strat.

Zmiany do MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" określają, jakie koszty uwzględnia spółka przy ocenie, czy umowa przyniesie stratę. Coroczne ulepszenia wprowadzają niewielkie zmiany do MSSF 1 Zastosowanie MSSF po raz pierwszy, MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 41 Rolnictwo oraz Przykładów ilustrujących towarzyszących MSSF 16 Leasing.

Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.

Nowe standardy, interpretacje i poprawki do opublikowanych standardów, które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, weszły w życie i zostały zastosowane przez Grupę

Standardy / Interpretacje	Data wydania/ publikacji	Data wejścia w życie w UE	Data zatwierdzenia przez Unię Europejską	Opis zmian
Zmiana do MSSF 16: Udogodnienia czynszowe związane z COVID-19 po 30 czerwca 2021	31.03.2021	1.04.2021	31.08.2021	Zmiany zwiększają zakres zmian do MSSF 16: Udogodnienia czynszowe związane z COVID-19, który został wydany w dniu 28 maja 2020 r., który przewiduje praktyczny wyjątek pozwalający najemcom nie oceniać, czy udogodnienia czynszowe, które występują jako bezpośrednia konsekwencja pandemii COVID-19 i spełniają określone warunki, są modyfikacjami umowy najmu, a zamiast tego ujmować te udogodnienia czynszowe tak, jakby nie były modyfikacjami umowy najmu. Zmiana do MSSF 16 wydłuża okres zastosowania praktycznego wyjątku o 12 miesięcy od 30 czerwca 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. Zmiany nie mają istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 15 - reforma IBOR - faza II	27.08.2020	1.01.2021	15.01.2021	Przepisy opublikowane w ramach Fazy 2 reformy IBOR dotyczą: - zmian przepływów pieniężnych, wynikających z umów – dodanie do MSSF 9 rozwiązania, które umożliwi ujęcie modyfikacji umownych przepływów pieniężnych ze względu na reformę IBOR poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej kontraktu w celu odzwierciedlenia przejścia na alternatywną stopę referencyjną (nie będzie obowiązku zaprzestania ujmowania lub korygowania wartości bilansowej instrumentów finansowych); analogiczne rozwiązanie dotyczy MSSF 16 w zakresie ujęcia przez leasingobiorców modyfikacji leasingu; - rachunkowości zabezpieczeń - nie będzie konieczności zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń tylko ze względu na zmiany wymagane przez reformę, jeśli zabezpieczenie spełnia inne kryteria rachunkowości zabezpieczeń; - ujawnień - spółki będą zobowiązane do ujawnienia informacji o nowych ryzykach wynikających z reformy oraz o tym, jak zarządza przejściem na alternatywne stopy referencyjne. Wpływ reformy szczegółowo opisano w nocie 56.5 Ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym (ALM Treasury).
Zmiany do MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe - odroczenie MSSF 19	25.06.2020	1.01.2021	15.12.2020	Zmiany przewidują dwa opcjonalne rozwiązania w celu zmniejszenia wpływu różnych dat wejścia w życie MSSF 9 i MSSF 17. Zmiany nie mają istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.
Zmiany do MSSF 16 Leasing - Ulgi w czynszach związane z COVID-19	28.05.2020	1.06.2020	9.10.2020	Zmiany przewidują możliwość nietraktowania przez leasingobiorców ulg w czynszach jako modyfikacji leasingu, jeżeli są bezpośrednią konsekwencją COVID-19 i spełniają określone warunki. Zmiany nie mają istotnego wpływu na sprawozdanie Grupy.

2.4. Ujmowanie transakcji pod wspólną kontrolą

Transakcje połączenia jednostek pod wspólną kontrolą są wyłączone spod zakresu uregulowań standardów MSSF. W tej sytuacji, zgodnie z zaleceniem MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów, wobec braku szczegółowych uregulowań wewnątrz MSSF, BNP Paribas Bank Polska S.A. przyjął politykę rachunkowości stosowaną powszechnie do wszystkich transakcji połączeń pod wspólną kontrolą w ramach Grupy, do której Bank należy, polegającą na ujmowaniu takich transakcji według wartości księgowych.

Według przyjętych zasad rachunkowości jednostka przejmująca rozpoznaje aktywa oraz zobowiązania i kapitały jednostki przejmowanej według ich bieżącej wartości księgowej, skorygowanej jedynie w celu ujednolicenia zasad rachunkowości przejmowanej jednostki. Wartość firmy oraz ujemna wartość firmy nie są rozpoznawane.

Różnica powstała pomiędzy wartością księgową przejmowanych aktywów netto, a wartością godziwą kwoty zapłaty jest rozpoznawana w kapitale własnym Grupy. Przy zastosowaniu metody opartej na wartościach księgowych, dane porównawcze nie są przekształcane.

Jeśli z transakcją połączenia jednostek związane jest nabycie udziałów mniejszości, wówczas Grupa wykazuje je oddzielnie.

2.5. Połączenie jednostek gospodarczych

Przy rozliczaniu połączeń jednostek gospodarczych, w których Bank występuje jako jednostka przejmująca, stosowana jest metoda nabycia, zgodnie z wymogami MSSF 3 „Połączenia jednostek”.

W przypadku każdego nabycia jednostki ustalana jest jednostka przejmująca oraz dzień przejęcia, którym jest dzień objęcia kontroli nad nabywaną jednostką. Ponadto zastosowanie metody nabycia wymaga ujęcia i wyceny możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań oraz wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz ujęcia i wyceny wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia. Jednostka przejmująca wycenia możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania według ich wartości godziwych na dzień przejęcia.

W przypadku gdy kwota netto wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań przewyższa wartość godziwą przekazanej zapłaty, Bank jako jednostka przejmująca ujmuje w rachunku zysków i strat zysk z okazyjnego nabycia. Przed ujęciem zysku z okazyjnego nabycia Bank dokonuje ponownej oceny, czy poprawnie zidentyfikowano wszystkie nabyte aktywa i wszystkie przejęte zobowiązania oraz ujęto wszystkie dodatkowe aktywa i zobowiązania.

W przypadku gdy wartość przekazanej zapłaty, wycenionej w wartości godziwej na dzień nabycia przewyższa ustaloną na dzień nabycia kwotę netto wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań, rozpoznana zostaje wartość firmy. Ustalona wartość firmy nie podlega amortyzacji, lecz na koniec każdego roku obrotowego oraz każdorazowo, gdy zaistnieją przesłanki, że mogło dojść do utraty wartości, jest poddawana testom na utratę wartości.

Zgodnie z wymogami MSSF 3, Bank dokonuje ostatecznego rozliczenia nabycia w okresie maksymalnie jednego roku od dnia objęcia kontroli.

2.6. Zmiana w prezentacji danych finansowych

W porównaniu do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31.12.2020 r. Grupa zmieniła sposób prezentacji:

· kosztów z tytułu pośrednictwa sprzedaży produktów rozkładanych w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej przenosząc z pozycji kosztów z tytułu odsetek do pozycji przychodów z tytułu odsetek od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

	12 miesięcy do 31.12.2020 przed zmianą	Zmiana	12 miesięcy do 31.12.2020 po zmianie
Przychody z tytułu odsetek	3 602 796	(29 456)	3 573 340
Koszty odsetek	(542 726)	29 456	(513 270)
Wynik z tytułu odsetek	3 060 070	-	3 060 070

W ocenie Grupy przedstawione powyżej zmiany prezentacyjne lepiej odzwierciedlają charakter ekonomiczny powyższych pozycji i dzięki temu dostarczają odbiorcom sprawozdania finansowego bardziej przydatnych informacji.

2.7. Konsolidacja

Jednostki zależne to wszystkie jednostki, nad którymi Grupa sprawuje kontrolę. Grupa sprawuje kontrolę nad jednostką wówczas, gdy posiada władzę nad tą jednostką, jest narażona lub ma prawo do zmiennych zwrotów ze swojego zaangażowania w tę jednostkę oraz ma możliwość wywierania wpływu na te zwroty poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Jednostki zależne podlegają pełnej konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez Grupę. Przestaje się je konsolidować z dniem ustania kontroli.

Transakcje, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami wewnątrz Grupy są eliminowane. Niezrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba, że transakcja dostarcza dowodów na utratę wartości przez przekazany składnik aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne przy sporządzaniu za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej, danych finansowych dla potrzeb skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.

2.8. Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych

Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym poszczególnych jednostek Grupy wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym Grupa prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w tysiącach złotych polskich, które są jednocześnie walutą funkcjonalną Grupy i walutą prezentacji sprawozdań finansowych Grupy.

Transakcje i salda

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji.

Na koniec okresu sprawozdawczego aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w wyniku na działalności handlowej lub w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny według wartości godziwej.

Kursy podstawowych walut zastosowane przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego obowiązujące na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r.

	31.12.2021	31.12.2020
1 EUR	4,5994	4,6148
1 USD	4,0600	3,7584
1 GBP	5,4846	5,1327
1 CHF	4,4484	4,2641

2.9. Przychody i koszty z tytułu odsetek

W rachunku zysków i strat ujmowane są wszystkie przychody odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych, wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy wykorzystaniu efektywnej stopy procentowej, aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a także przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Efektywna stopa procentowa to stopa, za pomocą której szacowane przyszłe płatności lub wpływy w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składników aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych dyskontowane są do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych lub do zamortyzowanego kosztu zobowiązania finansowego. Wyliczenie efektywnej stopy procentowej obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej.

Przychody z tytułu odsetek oblicza się przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej od wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, za wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz zakupionych lub udzielonych instrumentów finansowych z utratą wartości (purchased or originated credit impaired financial assets, tzw. „POCI”). W momencie rozpoznania utraty wartości aktywów finansowych (przeklasyfikowania aktywa finansowego do Fazy 3), przychody z tytułu odsetek naliczane są od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane są według efektywnej stopy procentowej. Natomiast w przypadku POCI do kalkulacji przychodu odsetkowego Grupa stosuje skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową. Przychód odsetkowy kalkulowany jest od ekspozycji netto (ekspozycja brutto pomniejszona o odpis aktualizacyjny).

2.10. Wynik z tytułu opłat i prowizji

Opłaty i prowizje, które nie są rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej, lecz są rozliczane w czasie metodą liniową lub rozpoznawane jednorazowo, są ujmowane w pozycji wynik z tytułu opłat i prowizji.

Do przychodów rozliczanych w czasie metodą liniową zaliczane są w szczególności prowizje otrzymywane od kredytów w rachunkach bieżących, kredytów odnawialnych, zobowiązań udzielonych (gwarancje, linie kredytowe).

Opłaty za zobowiązanie się Grupy do udzielenia kredytu lub pożyczki (prowizje od wystawionych promes), są odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych są rozliczane, jako element efektywnej stopy procentowej lub liniowo.

Przychody z umów z klientami obejmują zarówno opłaty i prowizje, które są rozliczane w czasie metodą liniową (w trakcie świadczenia usługi) jak i rozpoznawane jednorazowo. Przychody są prezentowane w kwotach wynagrodzenia Grupy określonego w umowach z klientami i nie obejmują kwot zebranych przez Grupę w imieniu osób trzecich, które następnie są im przekazywane (na przykład pobrane składki ubezpieczeniowe, które Grupa przekazuje zakładom ubezpieczeń). Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi.

Kredyty i pożyczki

Z tytułu umów kredytowych Grupa generuje w szczególności przychody za gotowość do wypłaty finansowania w ramach przyznanych limitów kredytowych, które są rozpoznawane w rachunku zysków i strat liniowo przez okres, na który przyznano limit. Dla umów bez określonego harmonogramu spłaty, w przypadku kredytów odnawialnych opłaty z tytułu każdorazowego uruchomienia transzy kredytu są rozpoznawane przez średni oczekiwany okres ich spłaty. W ramach niektórych umów kredytowych Grupa otrzymuje prowizje za gotowość lub zaangażowanie, których wysokość kalkulowana jest w oparciu o salda kredytów w określonym momencie trwania umowy kredytowej. Pomimo, iż częściowo są to wynagrodzenia za świadczenie usług, w ramach których klienci czerpią korzyści w sposób ciągły, z uwagi na istotną niepewność szacunku dotyczącego salda kredytu w określonym momencie w przyszłości, Grupa rozpoznaje tego typu przychody w momencie, kiedy podstawa jego naliczenia jest pewna.

Karty debetowe i kredytowe

W ramach umów o karty debetowe zawarte z klientami, Grupa rozpoznaje przychody z tytułu różnych typów opłat i prowizji. Najczęściej są to czynności, w ramach których Grupa wykonuje swoje zobowiązanie do świadczenia usług w danym momencie czasu, w którym klient jednorazowo czerpie z nich korzyści, należne za nie wynagrodzenie Grupa ujmuje w przychodach jednorazowo. Przykładem są opłaty za wydanie karty, za sprawdzenie salda konta w bankomacie, za wypłatę gotówki w bankomacie. Obok jednorazowych opłat za czynności bankowe, analogicznych do opisanych wyżej dla kart debetowych, Grupa otrzymuje roczne opłaty za korzystanie z kart kredytowych sprzedawanych przez Grupę wraz z odrębnymi usługami, między innymi ubezpieczeniem karty. Grupa alokuje wynagrodzenie do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia i rozpoznaje prowizje w okresie świadczenia usług.

Zobowiązania do udzielenia kredytów i pożyczek

Grupa pobiera prowizję za gotowość do udzielenia kredytu lub pożyczki, która stanowi odrębne wynagrodzenie od prowizji otrzymywanych od kredytów w momencie ich uruchomienia, takich jak prowizje przygotowawcze. Pomimo świadczenia usługi w czasie, Grupa rozpoznaje przychód z tytułu tej prowizji dopiero w momencie podjęcia decyzji dotyczącej uruchomienia, bądź nie, kredytu, ponieważ na moment jej pobrania nie jest możliwe oszacowanie okresu, przez który należy rozkładać należne wynagrodzenie.

Pośrednictwo w sprzedaży produktów inwestycyjnych oraz zarządzanie aktywami

Grupa pośredniczy w sprzedaży jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych na rzecz BNP Paribas Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. („TFI”), za które otrzymuje część prowizji pobieranej za sprzedaż od klientów. Grupa ujmuje przychód miesięcznie w oparciu o wolumen sprzedaży z danego miesiąca. Dodatkowo Grupa otrzymuje od TFI wynagrodzenie zmienne stanowiące część prowizji za zarządzanie aktywami powstałymi w wyniku sprzedaży jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, którą TFI pobiera od klientów. Wynagrodzenie Grupy uzależnione jest od wyceny składników aktywów w portfelu pod zarządzaniem. Grupa ujmuje przychód na koniec miesiąca w oparciu o własne szacunki w obszarze wyceny aktywów pod zarządzaniem, które nie implikują potencjalnego istotnego odwrócenia przychodu w momencie rozliczenia przychodu z TFI.

Pośrednictwo w sprzedaży ubezpieczeń

Grupa za pełnienie funkcji agenta w sprzedaży ubezpieczeń na rzecz spółki ubezpieczeniowej uprawniony jest do uczestniczenia w podziale zysku spółki, na rzecz której uczestniczy w pośrednictwie. Grupa rozpoznaje przychód kwartalnie w oparciu o okresowe wyniki spółki ubezpieczeniowej w wysokości, która nie będzie podlegała istotnemu odwróceniu w przyszłości.

Ujmowanie przychodów i kosztów ubezpieczeniowych (bancassurance)

Bezpośrednie powiązanie produktu ubezpieczeniowego z instrumentem finansowym występuje w szczególności, gdy jest spełniony co najmniej jeden z dwóch warunków - instrument finansowy jest oferowany przez Grupę zawsze z produktem ubezpieczeniowym lub produkt ubezpieczeniowy jest oferowany przez Grupę wyłącznie z instrumentem finansowym, tj. nie ma możliwości zakupu w Banku produktu ubezpieczeniowego identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej bez zakupu produktu łączonego z instrumentem finansowym.

Ujmowanie przychodów z tytułu bancassurance dla transakcji powiązanych

W przypadku, gdy produkt ubezpieczeniowy jest bezpośrednio powiązany z instrumentem finansowym opłaty uzyskiwane przez Bank z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego stanowią integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego instrumentu finansowego.

Wynagrodzenie z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych dla produktów bezpośrednio powiązanych z instrumentami finansowymi wycenianymi według zamortyzowanego kosztu jest rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej i ujmowane w przychodzie odsetkowym w przypadku składki jednorazowej, lub ujmowane w przychodzie prowizyjnym miesięcznie w przypadku składki miesięcznej.

Wynagrodzenie z tytułu wykonywania usługi pośrednictwa, którą ocenia się pod kątem treści ekonomicznej, ujmuje się w przychodach z tytułu prowizji w momencie sprzedaży produktu ubezpieczeniowego lub jego odnowienia, jeśli jest istotne.

Ujmowanie kosztów z tytułu bancassurance dla transakcji powiązanych

Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego są rozliczane zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów jako element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego, jeżeli całość przychodów związanych ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego będzie rozliczana metodą efektywnej stopy procentowej lub odpowiednio w proporcji zastosowanej przy podziale przychodów na rozpoznawane w ramach kalkulacji kosztu zamortyzowanego i przychodów rozpoznawanych jednorazowo lub rozliczanych w czasie jako wynagrodzenie z tytułu wykonywania usługi pośrednictwa, jeżeli dokonano takiego podziału.

Ujmowanie przychodów i kosztów z tytułu bancassurance dla transakcji niepowiązanych

W przypadku, gdy instrument finansowy oraz produkt ubezpieczeniowy stanowią transakcje niepowiązane, wynagrodzenie Grupy z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego ujmowane jest oddzielnie od wynagrodzenia z tytułu instrumentu finansowego.

Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego, które nie wymaga od Grupy świadczenia jakichkolwiek innych usług w okresie posprzedażowym jest rozpoznawane jako przychody w dniu rozpoczęcia obowiązywania bądź odnowienia polisy ubezpieczeniowej. Przychód ujmuje się w przychodach z tytułu prowizji.

Wynagrodzenie za usługi świadczone przez Grupę w okresie życia produktu ubezpieczeniowego jest odraczane w czasie i ujmowane w przychodach Grupy według stopnia zaawansowania świadczonej usługi. Zasada stopnia zaawansowania usługi na dzień bilansowy jest stosowana wyłącznie w przypadku, gdy wynik transakcji dotyczącej świadczenia usług można w sposób wiarygodny oszacować. W przypadku, gdy Grupa nie może dokładnie określić liczby działań wykonywanych w określonym przedziale czasu lub poziomu zwrotów, przychody z tytułu wykonywanych usług lub czynności wynikających z produktu ubezpieczeniowego zaoferowanego przez Grupę ujmuje się w oparciu o metodę liniową (równomiernie) w okresie życia produktu ubezpieczeniowego, o ile nie istnieją dowody na to, że inna metoda w lepszy sposób zobrazuje stopień zaawansowania realizacji.

2.11. Przychód z tytułu dywidend

Dochód z tytułu dywidendy jest ujmowany w rachunku zysków i strat w momencie ustalenia praw do jej otrzymania przez Grupę.

2.12. Wynik z działalności handlowej

Wynik z tytułu działalności handlowej uwzględnia wszystkie przychody i koszty wynikające ze zmiany wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych klasyfikowanych jako aktywa oraz zobowiązania finansowe wycenione w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz przychody i koszty odsetkowe od instrumentów pochodnych, za wyjątkiem instrumentów pochodnych w rachunkowości zabezpieczeń.

Pozycja ta obejmuje również zyski i straty z przeliczenia aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych (rewaluacji).

2.13. Wynik z działalności inwestycyjnej

W pozycji wynik z działalności inwestycyjnej prezentowane są przychody oraz koszty z tytułu aktywów finansowych zaklasyfikowanych jako wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody i koszty z tytułu kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, z wyjątkiem odsetek.

2.14. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

W pozycji pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych Grupa przedstawia pozycje niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością operacyjną.

Grupa ujmuje w powyższej pozycji głównie wynik z tytułu sprzedaży i likwidacji aktywów trwałych, przeszacowania nieruchomości inwestycyjnych, otrzymane i zapłacone odszkodowania, przychody i koszty z tytułu innych usług niezwiązanych z podstawową działalnością Grupy.

W ramach pozostałych przychodów operacyjnych ujmowane są również przychody z tytułu umów z klientami z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów i usług oferowanych przez inne jednostki (w tym spółki należące do Grupy Kapitałowej Banku) lub refakturowania kosztów poniesionych przez Bank na inne jednostki (w takim przypadku z uwagi na działanie w charakterze agenta Bank prezentuje wynik netto).

2.15. Podatek dochodowy

Obciążenie wyniku finansowego brutto obejmuje podatek bieżący do zapłaty oraz obciążenie/uznanie z tytułu zmiany aktywa/rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Zobowiązania i należności z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwoty przewidywanej zapłaty na rzecz organów podatkowych (podlegających zwrotowi od organów podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych i przepisów podatkowych, które prawnie lub faktycznie już obowiązywały na koniec okresu sprawozdawczego.

2.16. Klasyfikacja oraz wycena aktywów i zobowiązań finansowych

Klasyfikacja i wycena aktywów finansowych

Grupa zgodnie z MSSF 9, aktywa finansowe kwalifikuje w momencie ich początkowego ujęcia do następujących kategorii wyceny:

• aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu,

• aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

• aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Klasyfikacja aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 jest uzależniona od:

• modelu biznesowego w zakresie zarządzania aktywami finansowymi, oraz

• charakterystyki umownych przepływów pieniężnych, tj. od tego, czy umowne przepływy pieniężne stanowią wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (ang. Solely payments of principal and interest, „SPPI”).

Niezależnie od powyższego istnieje opcja nieodwołalnego wyznaczenia w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów finansowych do wyceny według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (który przy braku tej opcji byłby zaklasyfikowany jako wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub wartości godziwej przez inne całkowite dochody), jeżeli prowadzi to do uzyskania bardziej przydatnych informacji eliminując lub znacząco zmniejszając niespójność w zakresie wyceny, lub ujmowania aktywów lub zobowiązań, lub związanych z nimi zysków i strat. Grupa nie wyznaczyła żadnych składników aktywów finansowych do wyceny według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat w momencie początkowego ujęcia.

Inwestycje w instrumenty kapitałowe wycenia się według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. W momencie początkowego ujęcia można dokonać nieodwołalnego wyboru dotyczącego ujmowania w innych całkowitych dochodach późniejszych zmian wartości godziwej inwestycji w instrument kapitałowy, który nie jest przeznaczony do obrotu ani nie jest warunkową zapłatą ujętą przez Grupę w ramach połączenia jednostek zgodnie z MSSF 3. W przypadku wykorzystania opcji wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w rachunku zysków i strat ujmuje się wyłącznie dywidendy wynikające z tej inwestycji. Zyski lub straty z wyceny ujęte w innych całkowitych dochodach nie podlegają reklasyfikacji do rachunku zysków i strat.

W przypadku inwestycji kapitałowych Grupa nie skorzystała z opcji wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Modele biznesowe

Grupa klasyfikuje swoje aktywa finansowe do trzech modeli biznesowych, biorąc pod uwagę cel utrzymywania instrumentu finansowego:

Model 1: Uzyskiwanie umownych przepływów pieniężnych

W ramach Modelu 1 nadrzędnym celem biznesowym jest pozyskiwanie korzyści z umownych przepływów pieniężnych z powstałych lub nabytych aktywów finansowych.

Model 2: Uzyskiwanie umownych przepływów pieniężnych oraz sprzedaż aktywów finansowych

W ramach Modelu 2 zarówno otrzymywanie umownych przepływów pieniężnych jak i sprzedaż nabytych lub wytworzonych aktywów finansowych stanowią integralne elementy realizacji celu biznesowego portfela.

Model 3: Pozostałe aktywa finansowe niezaklasyfikowane do modelu 1 ani modelu 2

W sytuacji, kiedy określone grupy aktywów finansowych nie zostały nabyte lub wytworzone w ramach Modelu 1 oraz Modelu 2, powinny zostać zaklasyfikowane do Modelu 3. Najczęściej Model 3 będzie odnosił się do strategii, która zakłada realizację przepływów pieniężnych ze sprzedaży aktywów finansowych bądź do portfeli, które są zarządzane w oparciu o ich wartość godziwą.

Aktywa nabyte lub udzielone z rozpoznaną utratą wartości (aktywa POCI)

Dodatkowo Grupa wyodrębnia kategorię aktywów nabytych lub udzielonych z utratą wartości. Aktywa POCI to aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości. W momencie początkowego ujęcia aktywa POCI ujmowane są według wartości godziwej. Po początkowym ujęciu aktywa POCI wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe do ustalenia wartości zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych oraz przychodów odsetkowych generowanych przez te aktywa - stopę CEIR. W przypadku ekspozycji POCI zmiana oczekiwanych strat kredytowych - w całym okresie życia - w stosunku do szacowanych na datę ich początkowego ujęcia ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Aktywa finansowe, które zostały zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia, powinny być traktowane jako POCI we wszystkich następnych okresach do momentu wyłączenia ze sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy.

Test umownych przepływów pieniężnych

Na potrzeby dokonania klasyfikacji i późniejszej wyceny aktywów finansowych Grupa dokonuje weryfikacji, czy przepływy pieniężne z określonego instrumentu stanowią wyłącznie spłaty kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Na potrzeby dokonania oceny charakterystyki przepływów pieniężnych, kwota główna definiowana jest jako wartość godziwa aktywa finansowego na moment początkowego ujęcia. Odsetki definiowane są jako odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka kredytowego związanego z niespłaconą częścią kwoty głównej oraz innych ryzyk i kosztów związanych ze standardową umową kredytową (np. ryzykiem płynności czy kosztami administracyjnymi) oraz marży.

Podczas dokonywania oceny, czy kontraktowe przepływy pieniężne stanowią jedynie spłaty kwoty głównej oraz odsetek, Grupa poddaje analizie przepływy pieniężne instrumentu wynikające z umowy, tj. czy umowa zawiera jakiekolwiek zapisy, które mogłyby zmienić termin dokonywania płatności kontraktowych lub ich kwotę w taki sposób, iż z ekonomicznego punktu widzenia nie będą one stanowiły jedynie spłat kwoty głównej oraz odsetek od niespłaconej części głównej.

Składnik aktywów finansowych jest wyceniany według zamortyzowanego kosztu, jeśli spełnione są łącznie następujące warunki:

• składnik aktywów jest utrzymywany przez Grupę zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymanie aktywów dla uzyskania umownych przepływów pieniężnych,

• warunki umowne składnika aktywów finansowych reprezentują umowne przepływy pieniężne, które stanowią wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek.

Składnik aktywów finansowych jest wyceniany według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeśli spełnione są łącznie następujące warunki:

• składnik aktywów jest utrzymywany przez Grupę zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie umownych przepływów pieniężnych, jak i sprzedaż aktywów,

• warunki umowne składnika aktywów finansowych reprezentują umowne przepływy pieniężne, które stanowią wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek.

Pozostałe składniki aktywów finansowych są wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Modyfikacje aktywów finansowych

Jeżeli warunki umowy aktywa finansowego ulegają zmianie, Grupa dokonuje oceny, czy przepływy pieniężne generowane przez zmodyfikowane aktywo różnią się istotnie od tych generowanych przez to aktywo przed modyfikacją warunków jego umowy. W przypadku zidentyfikowania istotnej różnicy, pierwotne aktywo finansowe zostaje usunięte ze sprawozdania z sytuacji finansowej, a zmodyfikowane aktywo finansowe uznaje się za „nowe” aktywo finansowe, które zostaje ujęte w księgach w jego wartości godziwej oraz następuje kalkulacja nowej efektywnej stopy procentowej zastosowanej do nowego aktywa.

Jeżeli przepływy pieniężne generowane przez zmodyfikowane aktywo nie różnią się istotnie od pierwotnych przepływów pieniężnych, modyfikacja nie powoduje usunięcia aktywa finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Grupa dokonuje ponownej kalkulacji wartości bilansowej brutto takiego aktywa w oparciu o zmodyfikowane umowne przepływy pieniężne zdyskontowane oryginalną efektywną stopą procentową.

Ocena, czy dana modyfikacja aktywów finansowych jest modyfikacją istotną czy nieistotną zależy od spełnienia kryteriów jakościowych.

Jeżeli istnieją dowody na to, że zmodyfikowany składnik aktywów finansowych jest przy początkowym ujęciu dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, należy wyliczyć efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe owego składnika aktywów finansowych.

Utrata wartości aktywów finansowych

Wymogi MSSF 9 odnoszące się do utraty wartości opierają się na modelu oczekiwanej straty kredytowej.

Grupa stosuje podejście trzyetapowe do wyceny oczekiwanych strat kredytowych z tytułu instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub według wartość godziwej przez inne całkowite dochody, co do których nie stwierdzono utraty wartości na moment początkowego ujęcia. W następstwie zmian jakości kredytowej od momentu początkowego ujęcia aktywa finansowe przechodzą pomiędzy następującymi trzema fazami:

i) Faza 1: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie 12 -miesięcy

W przypadku, gdy ryzyko kredytowe nie wzrosło w znaczącym stopniu od momentu początkowego ujęcia oraz nie została zaobserwowana utrata wartości kredytu od momentu udzielenia, Grupa rozpoznaje odpis z tytułu oczekiwanej straty kredytowej powiązany z prawdopodobieństwem niespłacenia zobowiązania w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Przychód odsetkowy od takich aktywów rozpoznawany jest od wartości bilansowej brutto (zamortyzowanego kosztu przed korektą z tytułu odpisu z tytułu strat kredytowych) z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej.

ii) Faza 2: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na cały okres udzielonego finansowania – istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia oraz brak zaobserwowanej utraty wartości składnika aktywów finansowych

W przypadku ekspozycji, dla której od momentu początkowego ujęcia w znaczącym stopniu wzrosło ryzyko kredytowe, ale nie została zaobserwowana utrata wartości składnika aktywów finansowych, tworzony jest odpis z tytułu oczekiwanej straty kredytowej na cały okres udzielonego finansowania. Przychód odsetkowy od takich aktywów rozpoznawany jest od wartości bilansowej brutto (zamortyzowanego kosztu przed korektą z tytułu odpisu z tytułu strat kredytowych) z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej.

iii) Faza 3: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na cały okres składnika aktywów finansowych – utrata wartości składnika aktywów finansowych

Składnik aktywów finansowych jest dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe na skutek wydarzenia lub wydarzeń, które nastąpiły po pierwotnym ujęciu danego składnika aktywów. Na aktywa finansowe, dla których zaobserwowano utratę wartości, jest tworzony odpis z tytułu oczekiwanej straty kredytowej na cały okres udzielonego finansowania, zaś przychody odsetkowe są rozpoznawane od wartości bilansowej netto (po korekcie odpisu z tytułu strat kredytowych) z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej.

Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy od momentu początkowego ujęcia wystąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego dla aktywów finansowych, poprzez porównanie ryzyka niespłacenia kredytu w czasie oczekiwanego okresu udzielonego finansowania na dzień bilansowy oraz na datę początkowego ujęcia stosując m.in. wewnętrzny system oceny ryzyka kredytowego, zewnętrzne ratingi kredytowe, informacje o opóźnieniu w spłatach oraz informacje pochodzące z wewnętrznych systemów monitoringu ryzyka kredytowego takie, jak listy ostrzegawcze i informacje o restrukturyzacji.

Grupa ocenia, czy ryzyko kredytowe wzrosło w znaczącym stopniu na podstawie oceny indywidualnej i grupowej. W celu dokonania kalkulacji utraty wartości w ujęciu grupowym, składniki aktywów finansowych są dzielone na homogeniczne grupy produktów na podstawie wspólnych cech ryzyka kredytowego, biorąc pod uwagę rodzaj instrumentu, rating ryzyka kredytowego, datę ujęcia pierwotnego, pozostały okres zapadalności, gałąź przemysłu, położenie geograficzne kredytobiorcy oraz inne istotne czynniki.

Wartość oczekiwanej straty kredytowej jest mierzona jako wartość bieżąca wszystkich niedoborów przepływów pieniężnych w ciągu oczekiwanego życia składnika aktywów finansowych ważona prawdopodobieństwem niewykonania zobowiązania, oraz zdyskontowana z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej. Niedobór przepływów pieniężnych jest różnicą pomiędzy wszystkimi kontraktowymi przepływami pieniężnymi należnymi Grupie, oraz wszystkimi przepływami pieniężnymi, które Grupa spodziewa się otrzymać. Wartość oczekiwanej straty kredytowej jest ujmowana w rachunku zysków lub strat w pozycji odpisów z tytułu utraty wartości.

Grupa bierze pod uwagę historyczne dane dotyczące strat kredytowych i dostosowuje je do bieżących obserwowalnych danych. Ponadto, Grupa stosuje racjonalne i uzasadnione prognozy przyszłej sytuacji gospodarczej, w tym własny osąd oparty na doświadczeniu, mając na celu oszacowanie oczekiwanych strat kredytowych. MSSF 9 wprowadza zastosowanie do kalkulacji odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych czynników makroekonomicznych, do których należą np. bezrobocie, stopy procentowe, produkt krajowy brutto, inflacja, ceny nieruchomości komercyjnych, kursy walutowe, indeksy giełdowe, wskaźniki płac. MSSF 9 wymaga także dokonania oceny zarówno obecnego, jak i prognozowanego kierunku cykli ekonomicznych. Włączenie informacji prognozowanych do kalkulacji odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych zwiększa poziom osądu, w jakim stopniu powyższe czynniki makroekonomiczne wpłyną na oczekiwane straty kredytowe. Metodologia i założenia, w tym wszelkie prognozy przyszłej sytuacji gospodarczej, są regularnie monitorowane.

Jeśli w następnym okresie odpis na oczekiwane straty kredytowe ulegnie zmniejszeniu, a zmniejszenie to można w obiektywny sposób powiązać ze zdarzeniem następującym po ujęciu utraty wartości, wówczas uprzednio ujęty odpis z tego tytułu odwraca się poprzez skorygowanie odpisu na oczekiwane straty kredytowe. Kwotę odwróconego odpisu na oczekiwane straty ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Dla instrumentów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wycena oczekiwanej straty kredytowej jest oparta na trzyetapowym podejściu, tak jak w przypadku aktywów finansowych wycenianych zamortyzowanym kosztem. Grupa ujmuje kwoty odpisu z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat, wraz z odpowiadającą wartością ujętą w innych całkowitych dochodach, bez obniżenia wartości bilansowej aktywów (tj. wartości godziwej) w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Klasyfikacja i wycena zobowiązań finansowych

Zobowiązania finansowe w dniu ich nabycia lub powstania zalicza się do następujących kategorii:

· zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,

· pozostałe zobowiązania finansowe (wyceniane według zamortyzowanego kosztu).

Zobowiązania finansowe – inne niż zobowiązania wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat – wyceniane są po początkowym ujęciu według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przepływów pieniężnych, a więc także rzetelnie ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.

Kompensowanie

Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się i przedstawia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, jeżeli występuje bieżące możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz Grupa ma zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesnej realizacji danego składnika aktywów i uregulowania zobowiązania.

Sekurytyzacja

W grudniu 2017 roku Bank dokonał transakcji sekurytyzacji portfela kredytów gotówkowych oraz samochodowych spółki zależnej SPV. Zawarta transakcja jest sekurytyzacją tradycyjną i rewolwingową polegającą na przeniesieniu prawa własności sekurytyzowanych wierzytelności na rzecz spółki SPV.

Spółka ta wyemitowała, na bazie sekurytyzowanych aktywów, obligacje zabezpieczone poprzez zastaw rejestrowy na majątku SPV.

Grupa dokonała kompleksowej analizy transakcji uznając, że w świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do usunięcia sekurytyzowanych aktywów ze sprawozdania finansowego Grupy. Na dzień zawarcia transakcji Grupa bezzwrotnie otrzymała od SPV wynagrodzenie początkowe odpowiadające całkowitemu nominałowi sekurytyzowanego portfela kredytów. W transakcji zastosowano mechanizm odroczonego wynagrodzenia płatnego na rzecz Grupy przez SPV. Wynagrodzenie odroczone odpowiada wynikowi SPV po uregulowaniu kosztów finansowania i działalności. Poprzez zastosowany mechanizm wynagrodzenia odroczonego Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i korzyści związane z przekazanymi kredytami. Odroczone wynagrodzenie Grupy zgodnie z przewidywaniami będzie pochłaniać całą zmienność przepływów pieniężnych z portfeli sekurytyzowanych kredytów. Grupa ponosi to ryzyko zmienności, gdyż wypłata wynagrodzenia odroczonego przez SPV na rzecz Grupy jest w całości podporządkowana zobowiązaniom SPV wobec inwestorów z tytułu finansowania.

W związku z powyższym Grupa rozpoznaje zobowiązanie z tytułu przepływów z tytułu sekurytyzacji, które wycenia efektywną stopą procentową skalkulowaną w oparciu o przyszłe płatności SPV z tytułu zobowiązań wynikających z wyemitowanych obligacji. Transakcja sekurytyzacji została opisana w Nocie 45 Sekurytyzacja.

Umowy sprzedaży i odkupu

Papiery wartościowe sprzedawane przy jednoczesnym zawarciu powiązanej umowy odkupu (transakcje „repo” oraz „sell buy back”) nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Zobowiązanie wobec kontrahenta ujmuje się jako zobowiązania finansowe w pozycji „Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu”. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży (transakcje „reverse repo” oraz „buy sell back”) ujmuje się w pozycji „Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu”. Różnicę pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu traktuje się jako odsetki i nalicza metodą efektywnej stopy procentowej przez okres obowiązywania umowy.

Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych

Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych wyceniane są w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy według ceny nabycia, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości.

Zasady ujmowania i wyłączania ze sprawozdania z sytuacji finansowej

Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w przypadku, gdy staje się stroną umowy takiego instrumentu. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży aktywów finansowych ujmuje się w dacie

zawarcia transakcji stanowiącej datę zobowiązania się Grupy do nabycia lub sprzedaży danego składnika aktywów finansowych. Standaryzowane transakcje kupna lub sprzedaży aktywów finansowych stanowią transakcje, których warunki umowy wymagają dostarczenia składnika aktywów w okresie wynikającym z obowiązujących regulacji lub konwencji przyjętych na danym rynku. Standaryzowane transakcje kupna lub sprzedaży dotyczą w szczególności transakcji walutowych FX spot, nogi spotowej w transakcjach FX swap oraz transakcji kupna i sprzedaży papierów wartościowych, gdzie zwyczajowo pomiędzy dniem zawarcia transakcji, a dniem jej rozliczenia upływają dwa dni robocze, za wyjątkiem transakcji z przyrzeczeniem odkupu. Grupa wyłącza składnik aktywów finansowych z sytuacji finansowej w momencie, gdy:

• wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;

• Grupa przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych.

Przeniesienie ma miejsce:

• w transakcji, w której Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane ze składnikiem aktywów finansowych lub

• zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale przyjmuje umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Grupy.

2.17. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe (lub grupy aktywów do sprzedaży) zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wyceniane są według niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty związane ze sprzedażą.

Aktywa trwałe i grupy aktywów klasyfikowane są jako przeznaczone do sprzedaży, jeżeli ich wartość bilansowa będzie odzyskana w wyniku transakcji sprzedaży. Warunek ten uznaje się za spełniony wyłącznie wówczas, gdy wystąpienie transakcji sprzedaży jest bardzo prawdopodobne, a składnik aktywów jest dostępny w swoim obecnym stanie do natychmiastowej sprzedaży. Klasyfikacja składnika aktywów jako przeznaczonego do sprzedaży zakłada zamiar kierownictwa Grupy do zakończenia transakcji sprzedaży w ciągu roku od momentu zmiany klasyfikacji.

Działalność zaniechana to część składowa Grupy, która została zbyta albo sklasyfikowana jako „przeznaczona do sprzedaży” i (a) stanowi ważny rodzaj lub obszar terytorialny działalności; (b) wchodzi w skład pojedynczego skoordynowanego planu zbycia ważnego rodzaju lub obszaru terytorialnego działalności lub (c) stanowi jednostkę zależną przejętą wyłącznie w celu późniejszej odsprzedaży.

Jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Grupa przedstawia aktywa trwałe przejęte za długi, o ile spełniają one wymogi MSSF 5 opisane powyżej.

2.18. Nieruchomości inwestycyjne

Za nieruchomości inwestycyjne uznaje się nieruchomości, które traktowane są jako źródło przychodów z czynszów lub/ i utrzymywane są w posiadaniu ze względu na spodziewany wzrost ich wartości.

Nieruchomość inwestycyjną ujmuje się w aktywach wtedy i tylko wtedy, gdy:

• uzyskanie przez jednostkę przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z tą nieruchomością jest prawdopodobne, oraz

• można wiarygodnie wycenić jej cenę nabycia lub koszt wytworzenia.

W momencie początkowego ujęcia nieruchomości inwestycyjne są wykazywane według ceny nabycia z uwzględnieniem kosztów transakcji.

Grupa przyjęła zasadę, iż na kolejne dni bilansowe nieruchomości inwestycyjne wyceniane są w wartości godziwej.

Zysk wynikający ze zmiany wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej jest ujmowany w rachunku zysków i strat w pozostałych przychodach operacyjnych w okresie, w którym zmiana nastąpiła, natomiast strata w pozostałych kosztach operacyjnych w okresie, w którym nastąpiła zmiana.

Nieruchomości i grunty przejęte za długi są ujmowane jako nieruchomości inwestycyjne chyba, że spełniają kryteria zaliczenia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży.

2.19. Wartości niematerialne

Wartości niematerialne nabyte w oddzielnej transakcji początkowo wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia.

Grupa ustala, czy okres użytkowania wartości niematerialnych jest ograniczony czy nieokreślony. Wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są amortyzowane przez okres użytkowania oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości, przynajmniej raz w roku. Okres i metoda amortyzacji wartości niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na koniec każdego roku

obrotowego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio okresu lub metody amortyzacji i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych. Odpis amortyzacyjny składników wartości niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Amortyzacja”.

Z wyjątkiem prac rozwojowych, wartości niematerialne wytworzone przez Grupę we własnym zakresie nie są ujmowane w aktywach, a nakłady poniesione na ich wytworzenie są ujmowane w ciężar rachunku zysków i strat za ten rok, w którym zostały poniesione.

Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz te, które nie są użytkowane, są corocznie poddawane weryfikacji pod kątem ewentualnej utraty wartości, w odniesieniu do poszczególnych aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne. W przypadku pozostałych wartości niematerialnych ocenia się co roku, czy wystąpiły przesłanki, które mogą świadczyć o utracie ich wartości.

Zakupione licencje na oprogramowanie komputerowe aktywuje się w wysokości kosztów poniesionych na zakup i przygotowanie do używania konkretnego oprogramowania komputerowego. Aktywowane koszty odpisuje się przez szacowany okres użytkowania oprogramowania. Koszty związane z tworzeniem lub utrzymaniem programów komputerowych spisywane są w koszty z chwilą poniesienia. Koszty bezpośrednio związane z wytworzeniem dających się zidentyfikować i unikatowych programów komputerowych kontrolowanych przez Grupę, które prawdopodobnie wygenerują korzyści gospodarcze przekraczające te koszty i będą uzyskiwane przez więcej niż jeden rok, ujmuje się jako wartości niematerialne. Koszty bezpośrednie obejmują koszty osobowe związane z tworzeniem oprogramowania i odpowiednią część odnośnych kosztów ogólnych. Koszty związane z tworzeniem oprogramowania uwzględnione w wartości początkowej aktywa amortyzowane są przez szacowany okres użytkowania.

Amortyzację wartości niematerialnych nalicza się metodą liniową w celu rozłożenia ich wartości początkowej lub wartości przeszacowanej przez okresy ich użytkowania, które dla poszczególnych grup wartości niematerialnych wynoszą:

• licencje 14,0 – 50,0%

• autorskie prawa majątkowe 20,0 – 50,0%

Weryfikacji okresów użytkowania wartości niematerialnych dokonuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego i w razie potrzeby dokonuje się ich korekty.

Amortyzowane wartości niematerialne są badane pod kątem utraty wartości zawsze, gdy występują zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazujące, że wartość bilansowa może być niemożliwa do odzyskania. Wartość bilansowa jest niezwłocznie obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej, jeżeli wartość bilansowa przewyższa szacunkową wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest wyższą z dwóch wartości: wartości godziwej wartości niematerialnych pomniejszonej o koszty jego sprzedaży i wartości użytkowej.

Zyski i straty z tytułu zbycia wartości niematerialnych ustala się drogą porównania wpływów ze sprzedaży z ich wartością bilansową i ujmuje w rachunku zysków i strat w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.

2.20. Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według ceny nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również koszt wymiany istotnych części składowych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, obciążają rachunek zysków i strat w momencie ich poniesienia.

Środki trwałe w momencie ich nabycia zostają podzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, do których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych remontów.

Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową w celu rozłożenia ich wartości początkowej pomniejszonej o wartość końcową, przez okresy ich użytkowania, które dla poszczególnych grup środków trwałych wynoszą:

• budynki i nakłady w obcych środkach trwałych 2,5 – 20,0%

• maszyny i urządzenia 10,0 – 20,0%

• zespoły komputerowe 20,0%

Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania środków trwałych dokonuje się na każdy koniec okresu sprawozdawczego i w razie potrzeby dokonuje się ich korekty.

Amortyzowane środki trwałe są badane pod kątem utraty wartości co najmniej raz w roku oraz zawsze, gdy występują zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazujące, że wartość bilansowa może być niemożliwa do odzyskania. Wartość bilansowa środka trwałego jest niezwłocznie obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej, jeżeli wartość bilansowa przewyższa szacunkową wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest wyższą z dwóch wartości: wartości godziwej środka trwałego pomniejszonej o koszty jego sprzedaży i wartości użytkowej.

Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od bieżącej wartości bilansowej danego składnika aktywów, w ciężar rachunku zysków i strat tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości.

Zyski i straty z tytułu zbycia środków trwałych ustala się drogą porównania wpływów ze sprzedaży z ich wartością bilansową i ujmuje w rachunku zysków i strat w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.

2.21. Rachunkowość zabezpieczeń

Grupa dokonała wyboru polityki rachunkowości w zakresie rachunkowości zabezpieczeń i zdecydowała o kontynuacji stosowania przepisów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 „Instrumenty Finansowe: Ujmowanie i wycena” do czasu zakończenia przez Radę Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości prac nad wytycznymi dla rachunkowości zabezpieczeń w ujęciu makro (ang. macro hedging).

Rachunkowość zabezpieczeń ujmuje wpływające na rachunek zysków i strat skutki kompensowania zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej. Zgodnie z przyjętymi zasadami rachunkowości zabezpieczeń, Grupa wyznacza pewne instrumenty pochodne jako zabezpieczenie wartości godziwej oraz przyszłych przepływów pieniężnych określonych składników aktywów, pod warunkiem spełnienia określonych w MSR 39 kryteriów. Rachunkowość zabezpieczeń stosuje się w Grupie do powiązania zabezpieczającego, gdy spełnione są wszystkie następujące warunki:

• w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez Grupę oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikację instrumentu zabezpieczającego, zabezpieczanej pozycji, charakter zabezpieczanego ryzyka, a także sposób, w jaki Grupa będzie oceniała efektywność instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej pozycji zabezpieczanej lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem,

• oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej (lub przepływów pieniężnych) wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego,

• w przypadku zabezpieczeń przepływów pieniężnych planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na rachunek zysków i strat,

• efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, tj. wartość godziwa lub przepływy pieniężne związane z pozycją zabezpieczaną wynikające z zabezpieczanego ryzyka oraz wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego, mogą być wiarygodnie wycenione,

• zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.

Zabezpieczenia wartości godziwej (fair value hedge)

Zmiany w wycenie według wartości godziwej instrumentów finansowych wyznaczonych jako pozycje zabezpieczane odnoszone są - w części wynikającej z zabezpieczanego ryzyka – do rachunku zysków i strat. W pozostałej części zmiany wyceny bilansowej księgowane są zgodnie z ogólnymi zasadami dla danej klasy instrumentów finansowych.

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej zmiana w wycenie pozycji zabezpieczanych prezentowana jest w pozycji Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i zabezpieczającej dla macro fair value hedge lub jako korekta wartości bilansowej danej pozycji zabezpieczanej dla micro fair value hedge.

Zmiany w wycenie według wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrument zabezpieczający w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej są w całości księgowane w rachunku zysków i strat w tej samej pozycji, w której są prezentowane wyniki zmiany wartości pozycji zabezpieczanej, tj. w pozycji Wynik na rachunkowości zabezpieczeń.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych (cash flow hedge)

Efektywną część zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych i kwalifikujących się jako zabezpieczenia przepływów pieniężnych ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach. Zysk lub stratę dotyczącą części nieefektywnej wykazuje się w rachunku zysków i strat bieżącego okresu.

Kwoty ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zalicza się do przychodów lub kosztów tych samych okresów, w których zabezpieczana pozycja wpłynie na rachunek zysków i strat.

W przypadku, gdy instrument zabezpieczający wygasł albo został sprzedany, lub gdy zabezpieczenie przestało spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń, wszelkie łączne zyski lub straty wykazywane w tym momencie w pozostałych całkowitych dochodach pozostają w pozostałych całkowitych dochodach, do momentu ujęcia w rachunku zysków i strat prognozowanej transakcji. Jeżeli zawarcie prognozowanej transakcji nie jest już uznawane za prawdopodobne, łączne zyski i straty wykazane w pozostałych całkowitych dochodach są niezwłoczne przenoszone do rachunku zysków i strat.

2.22. Rezerwy

Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje zobowiązania oraz gdy można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Jeżeli Grupa spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną zwrócone, na przykład na mocy umowy ubezpieczenia, wówczas zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wtedy, gdy jest rzeczą praktycznie pewną, że zwrot ten rzeczywiście nastąpi. Koszty dotyczące danej rezerwy są wykazywane w rachunku zysków i strat po pomniejszeniu o wszelkie zwroty. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych według wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Zwiększenie się rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszty finansowe z tytułu odsetek.

Rezerwę na koszty restrukturyzacji tworzy się, gdy spełnione są ogólne kryteria ujmowania rezerw jak również szczegółowe kryteria dotyczące powstania obowiązku tworzenia rezerwy na koszty restrukturyzacji określone w MSR 37. W szczególności, zwyczajowo oczekiwany obowiązek przeprowadzenia restrukturyzacji powstaje tylko wówczas, gdy Grupa posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji oraz wzbudził uzasadnione oczekiwanie u stron, których plan dotyczy, że przeprowadzi działania restrukturyzacyjne poprzez rozpoczęcie wdrażania planu lub ogłoszenie głównych elementów planu tymże stronom.

Szczegółowy plan restrukturyzacji określa co najmniej działalność, lub część działalności, której ten plan dotyczy, podstawowe lokalizacje, które zostaną nim objęte, miejsce zatrudnienia, funkcje i przybliżoną liczbę pracowników, którzy mają uzyskać odszkodowania w zamian za zakończenie stosunku pracy, kwotę nakładów, które będą poniesione oraz termin, w jakim plan zostanie wdrożony.

Rezerwa na restrukturyzację obejmuje tylko takie bezpośrednie nakłady powstające w wyniku restrukturyzacji, które jednocześnie

a) w sposób nieodzowny wynikają z restrukturyzacji oraz

b) nie są związane z bieżącą działalnością jednostki gospodarczej.

Rezerwą na restrukturyzację nie są objęte koszty takie, jak:

a) przeszkolenie pozostających pracowników lub zmiana ich przyporządkowania służbowego;

b) marketing; lub

c) inwestycja w nowe systemy i sieci dystrybucji.

Rezerwa na restrukturyzację nie obejmuje także przyszłych kosztów operacyjnych.

2.23. Leasing

Grupa jako leasingobiorca

Grupa na dzień rozpoczęcia leasingu jako leasingobiorca rozpoznaje zobowiązanie z tytułu leasingu (zobowiązanie do dokonywania płatności leasingowych) oraz składnik aktywów, który stanowi prawo do użytkowania przedmiotu leasingu przez okres trwania umowy leasingowej (prawo do użytkowania składnika aktywów).

Przy ustalaniu okresu leasingu, Grupa rozważa wszystkie istotne fakty i zdarzenia, powodujące istnienie zachęt ekonomicznych do skorzystania z opcji przedłużenia lub nie skorzystania z opcji wypowiedzenia. Grupa dokonuje ponownego oszacowania długości okresu leasingu w przypadku wystąpienia znaczącego zdarzenia lub znaczącej zmiany w okolicznościach, które mają wpływ na wcześniej dokonaną ocenę.

W przypadku umów zawartych na czas nieokreślony dotyczących placówek oddziałów Banku, Grupa przyjęła okres leasingu spójny z okresem amortyzacji nieumorzonych na dzień wdrożenia standardu inwestycji wykonanych w tych nieruchomościach, a w przypadku braku takich inwestycji okres 3 lat, biorąc pod uwagę istotne koszty związane ze zmianą lokalizacji oddziałów w trakcie ich funkcjonowania.

Grupa stosuje zwolnienia przewidziane w MSSF 16 i nie ujmuje składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania w przypadku leasingów krótkoterminowych oraz leasingów obejmujących składniki aktywów o niskiej wartości. Leasingi krótkoterminowe są definiowane jako leasingi, które na datę rozpoczęcia mają okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (łącznie z okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa) i nie zawierają opcji kupna. Za składniki aktywów o niskiej wartości uważa się te, które, gdy są nowe, mają wartość nie wyższą niż 5 000 Euro.

W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu na podstawie wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontuje się z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. Krańcowa stopa procentowa leasingobiorcy jest to stopa procentowa, jaką leasingobiorca musiałby zapłacić, aby na podobny okres i przy podobnych zabezpieczeniach pożyczyć środki niezbędne do zakupu składnika aktywów o podobnej wartości co składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podobnym środowisku gospodarczym. Grupa wyznacza krańcową stopę procentową dla wszystkich typów umów na bazie średniej stopy finansowania w danej walucie.

W wycenie zobowiązań z tytułu leasingu uwzględnia się następujące elementy:

- stałe opłaty leasingowe pomniejszone o jakiekolwiek należne zachęty leasingowe,

- zmienne opłaty leasingowe zależne od indeksu lub stawki,

- kwoty, które zgodnie z oczekiwaniami będą płatne przez leasingobiorcę z tytułu gwarantowanej wartości końcowej,

- cenę realizacji opcji kupna, jeżeli istnieje wystarczająca pewność, że leasingobiorca z niej skorzysta,

- płatności z tytułu kar za zerwanie umowy leasingu, jeżeli okres umowy leasingu uwzględnia fakt, że leasingobiorca skorzysta z opcji rozwiązania umowy leasingu.

Opłaty zmienne, które nie zależą od indeksu lub stawki i nie mają określonego minimalnego poziomu, nie są wliczane do wartości zobowiązania z tytułu leasingu. Opłaty te są ujmowane w rachunku zysków i strat w okresie zaistnienia zdarzenia, które powoduje ich wymagalność.

W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien uwzględniać:

- wartość początkową zobowiązania z tytułu leasingu,

- opłaty leasingowe dokonane w momencie lub przed zawarciem umowy pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,

- wszelkie koszty początkowe poniesione przez leasingobiorcę oraz

- szacowane koszty demontażu i usunięcia bazowego składnika aktywów, które musi ponieść Grupa w związku ze składnikiem aktywów, którego dotyczy umowa, aby przywrócić miejsce, w jakim składnik jest zlokalizowany lub sam składnik aktywów do warunków wymaganych na podstawie umowy leasingu.

Po początkowym ujęciu prawo do użytkowania jest pomniejszane o umorzenie oraz łączne straty z tytułu utraty wartości oraz korygowane w związku z aktualizacją wyceny zobowiązania z tytułu leasingu w związku ze zmianami leasingu, nieskutkującymi koniecznością ujęcia odrębnego składnika leasingu.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania są amortyzowane liniowo przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania bazowego składnika aktywów, chyba, że Grupa posiada wystarczającą pewność, że uzyska tytuł własności przed upływem okresu leasingu – wówczas prawo do użytkowania amortyzuje się od dnia rozpoczęcia leasingu do końca okresu użytkowania składnika aktywów.

Grupa jako leasingodawca

Umowy leasingowe, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów na leasingobiorcę, klasyfikowane są jako umowy leasingu finansowego. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmowana jest wartość należności w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Ujmowanie przychodów z tytułu umów leasingu finansowego przebiega w sposób odzwierciedlający stałą okresową stopę zwrotu na inwestycji leasingowej netto dokonanej przez Grupę w ramach leasingu finansowego.

Grupa nie oferuje produktów leasingu operacyjnego tj. takiego w jakim nie następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów na leasingobiorcę.

2.24. Gwarancje finansowe

W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się w wartości godziwej.

Gwarancje finansowe po początkowym ujęciu wyceniane są w wartości wyższej z:

· kwoty odpisu aktualizującego ustalonego zgodnie z zasadami stosowanymi dla odpisów z tytułu utraty wartości dla aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie zgodnie z MSSF 9,

· kwoty ujętej początkowo, pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15.

W odniesieniu do zobowiązań do udzielenia pożyczki oraz umów gwarancji finansowych dzień, w którym Grupa staje się stroną nieodwołalnego zobowiązania, uznaje się za datę początkowego ujęcia do celów stosowania wymogów w zakresie utraty wartości.

2.25. Świadczenia pracownicze

Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania wobec pracowników z tytułu odpraw emerytalnych, rentowych i pośmiertnych, rezerwy na niewykorzystane urlopy, rezerwy na restrukturyzację zatrudnienia oraz rezerwy na programy motywacyjno-retencyjne. Rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne tworzone są metodą aktuarialną, co zostało opisane w Nocie 3f i 11 niniejszego sprawozdania.

Pracownicy zatrudnieni w Grupie mają prawo do następujących świadczeń pracowniczych:

Odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne

Odprawy emerytalne, będące programami określonych świadczeń po okresie zatrudnienia, przysługują pracownikom, którzy przechodzą na zaopatrzenie emerytalne lub rentę inwalidzką. Do okresu pracy wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy.

Zobowiązania z tytułu niewykorzystanych urlopów

Rezerwy na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe obliczane są jako iloczyn dziennej stawki wynagrodzenia i liczby dni zaległego urlopu wypoczynkowego z uwzględnieniem narzutów z tytułu świadczeń ZUS na dzień bilansowy. Rezerwy na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe prezentowane są w jednostkowym sprawozdaniu finansowym w pozycji „Pozostałe zobowiązania”.

Świadczenia wynikające z programu zmiennych składników wynagrodzeń

W dniu 9 grudnia 2021 roku Rada Nadzorcza BNP Paribas Bank Polska S.A zatwierdziła zmienioną Politykę wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka BNP Paribas Bank Polska S.A. (dalej: Polityka). Zmiany były związane między innymi z koniecznością dostosowania Polityki do zapisów Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach.

Podstawą ustalenia wynagrodzenia zmiennego jest ocena wyników pracy osób objętych Polityką.

Zgodnie z obowiązującą Polityką wynagrodzenie zmienne jest podzielone na:

- część nieodroczoną i odroczoną oraz część przyznawaną w formie instrumentu finansowego, którym są akcje Banku (rozliczanej zgodnie z MSSF 2),

- pozostałą część przyznawaną w formie pieniężnej (rozliczanej zgodnie z MSR 19 „Świadczenia pracownicze”).

Przyznanie prawa do wynagrodzenia zmiennego wyrażonego w formie akcji Banku następuje poprzez wydanie warrantów subskrypcyjnych w liczbie odpowiadającej liczbie przyznanych akcji, jeden warrant uprawnia do objęcia jednej akcji. Wypłata wynagrodzenia zmiennego wyrażonego w formie akcji Banku, tj. objęcie akcji Banku w drodze realizacji praw z warrantów subskrypcyjnych, następuje po upływie okresu retencji.

Okres odroczenia wynosi co najmniej 5 lat dla Kadry kierowniczej wyższego szczebla i co najmniej 4 lata i maksymalnie 5 lat dla pracowników innych niż Kadra kierownicza wyższego szczebla. Maksymalny 5 letni okres odroczenia stosowany jest w przypadku przypisania Wynagrodzenia Zmiennego, którego wysokość przekracza kwotę szczególnie wysoką. Część odroczona wynagrodzenia zmiennego jest podzielona na równe części odpowiednio do liczby lat okresu odroczenia.

Część wynagrodzenia płatna w gotówce wykazywana jest zgodnie z metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych i jest rozliczana w okresie nabywania przez pracowników uprawnień do tych świadczeń (tj. zarówno w okresie oceny rozumianym jako rok pracy, za który pracownicy otrzymują świadczenie, jak i w okresie odroczenia odpowiednich części tego świadczenia). Wartość świadczenia ujmowana jest jako zobowiązanie wobec pracowników w korespondencji z rachunkiem zysków i strat.

Zobowiązania wynikające z restrukturyzacji zatrudnienia

W związku z realizowanym procesem zwolnień grupowych w BNP Paribas Bank Polska S.A. realizowane były wypłaty z tytuły odpraw dla pracowników zwalnianych z inicjatywy pracodawcy oraz dla pracowników objętych programami odejść dobrowolnych.

Zobowiązania z tytułu programów motywacyjno-retencyjnych

Programy te zostały zrealizowane do dnia sprawozdawczego, za wyjątkiem części odroczonych dla osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Grupy, zgodnie z obowiązującą w Grupie polityką w tym zakresie.

2.26. Kapitały

Zarejestrowany kapitał akcyjny

Zarejestrowany kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego.

Akcje własne

W przypadku nabycia akcji Banku przez Bank, zapłacona kwota pomniejsza kapitał własny jako akcje własne do momentu ich anulowania. W przypadku sprzedaży lub powtórnego przydziału tych akcji, otrzymana zapłata wykazywana jest w kapitale własnym.

Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej

Kapitał ten tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji, pomniejszonej o poniesione bezpośrednie koszty z nią związane.

Koszty bezpośrednio związane z emisją nowych akcji, po odliczeniu ewentualnego podatku dochodowego, pomniejszają ujęte w kapitale własnym wpływy z emisji.

Pozostałe kapitały

Pozostałe kapitały: zapasowy, rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa.

Inne pozycje kapitałów

Inne pozycje kapitałów tworzone są w wyniku:

- wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

- zysków i strat aktuarialnych dotyczących świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia,

- wyceny instrumentów pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych w odniesieniu do efektywnej części zabezpieczenia.

2.27. Działalność powiernicza

BNP Paribas Bank Polska S.A. prowadzi działalność powierniczą w zakresie obsługi rachunków papierów wartościowych klientów.

Aktywa zarządzane w ramach działalności powierniczej nie zostały wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym, ponieważ nie spełniają definicji aktywów Grupy.

2.28. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Dla potrzeb sprawozdania z przepływów pieniężnych środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują pozycje wymagalne w ciągu trzech miesięcy od dnia nabycia, w tym: środki pieniężne w kasie oraz środki w Banku Centralnym o nieograniczonych możliwościach dysponowania (rachunek bieżący), rachunek rezerwy obowiązkowej, należności od banków (w tym rachunki nostro).

3. Wartości szacunkowe

Grupa dokonuje oszacowań i przyjmuje założenia, które mają wpływ na wartości aktywów i zobowiązań wykazywane w następnym okresie. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione.

a. Utrata wartości aktywów finansowych

Ocena utraty wartości aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 wymaga oszacowań i przyjęcia założeń, szczególnie w obszarach oszacowań co do wartości i terminów przyszłych przepływów pieniężnych, wartości ustanowionych zabezpieczeń, czy oceny znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego.

Ocenie utraty wartości, zgodnie z MSSF 9, podlegają aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu oraz aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody a także zobowiązania do udzielenia pożyczki. Rozpoznanie oczekiwanych strat kredytowych jest uzależnione od zmiany poziomu ryzyka kredytowego odnotowanej od momentu początkowego ujęcia składnika aktywów finansowych. Aktywa finansowe poddawane są ocenie w zakresie sprawdzenia, czy wystąpiły zdarzenia niewykonania zobowiązania.

Wymogi MSSF 9 odnoszące się do utraty wartości opierają się na modelu oczekiwanej straty kredytowej.

Instrumenty finansowe podlegające ocenie utraty wartości klasyfikowane są do jednej z trzech faz w oparciu o ocenę zmian jakości kredytowej zaobserwowaną od momentu początkowego ujęcia:

i. Faza 1: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie 12 miesięcy

W przypadku, gdy ryzyko kredytowe instrumentu finansowego nie wzrosło w istotnym stopniu od momentu początkowego ujęcia oraz nie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania, Bank rozpoznaje odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie kolejnych 12 miesięcy.

ii. Faza 2: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w całym pozostałym oczekiwanym okresie trwania – brak zdarzenia niewykonania zobowiązania

W przypadku instrumentów finansowych, których ryzyko kredytowe wzrosło istotnie w okresie od początkowego ujęcia, ale nie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania, tworzony jest odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w całym pozostałym oczekiwanym okresie jej trwania, uwzględniając prawdopodobieństwo zdarzenia niewykonania zobowiązania.

iii. Faza 3: Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w całym pozostałym oczekiwanym okresie trwania – zdarzenie niewykonania zobowiązania

W przypadku instrumentów finansowych, dla których wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania, tworzony jest odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych w całym pozostałym oczekiwanym okresie jej trwania.

W celu oceny czy od momentu początkowego ujęcia instrumentu finansowego wystąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (Faza 2), Bank porównuje poziom ryzyka niespłacenia kredytu w czasie oczekiwanego okresu udzielonego finansowania na dzień bilansowy oraz na datę początkowego ujęcia. W tym celu Bank stosuje np. wewnętrzny system ratingowy oceny ryzyka kredytowego, informacje o opóźnieniu w spłatach (przekroczenie 30 dni zaległości) oraz informacje pochodzące z wewnętrznych systemów monitoringu ryzyka kredytowego, takich jak listy ostrzegawcze i informacje o restrukturyzacjach.

Dla ekspozycji zaklasyfikowanych do Fazy 2, jeżeli w kolejnych okresach jakość kredytowa instrumentu finansowego ulega poprawie i ulegają odwróceniu wcześniejsze wnioski dotyczące istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia, ekspozycja zostaje przeklasyfikowana z Fazy 2 do Fazy 1, a odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych tych instrumentów finansowych są obliczane w horyzoncie 12 miesięcy.

Na potrzeby identyfikacji ekspozycji kwalifikujących się do Fazy 3 Bank stosuje jednolitą definicję ekspozycji dotkniętych niewykonaniem zobowiązania oraz definicję ekspozycji dotkniętej utratą wartości, a klasyfikacja odbywa się w oparciu o zasady przesłanki niewykonania zobowiązania.

Podstawowym zdarzeniem niewykonania zobowiązania jest opóźnienie w spłacie ponad 90 dni (lub ponad 30 dni dla ekspozycji z przyznanym udogodnieniem) istotnej kwoty przeterminowanego zobowiązania kredytowego. Ponadto są uwzględniane inne przesłanki, w tym w szczególności:

· przyznanie restrukturyzacji,

· przyznanie udogodnienia, w przypadku gdy ekspozycja posiada status udogodnienia lub restrukturyzacji,

· przyznanie udogodnienia bez istotnej straty ekonomicznej, w przypadku którego spełniona jest przynajmniej jedna z poniższych przesłanek:

o duża płatność ryczałtowa pod koniec harmonogramu spłat;

o nieregularny harmonogram spłat, przy czym znacznie niższe płatności są przewidziane na początku harmonogramu spłat;

o znaczący okres karencji na początku harmonogramu spłat;

o ekspozycje wobec dłużnika podlegające restrukturyzacji awaryjnej więcej niż jeden raz.

· podejrzenie wyłudzenia (w tym przestępstwo gospodarcze lub inny czyn zabroniony dotyczący ekspozycji kredytowej),

· powzięcie informacji o złożeniu wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne,

· złożenie przez Banki wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub powzięcie informacji o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika w kwocie, która w ocenie banku może skutkować utratą zdolności kredytowej,

· powzięcie informacji o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika (likwidacyjnej, konsumenckiej), postawieniu dłużnika w stan likwidacji, rozwiązaniu lub unieważnieniu spółki, ustanowieniu kuratora, ustanowieniu zarządu komisarycznego nad działalnością dłużnika,

· złożenie wniosku o postępowanie upadłościowe, ogłoszenie upadłości lub powzięcie informacji o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na to, że majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,

· wypowiedzenie umowy kredytowej,

· złożenie przez Bank wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec klienta,

· przyznanie moratorium publicznego,

· kwestionowanie bilansowej ekspozycji kredytowej przez klienta na drodze postępowania sądowego,

· trudności finansowe zidentyfikowane w procesie monitoringu/przeglądu klienta lub na podstawie informacji pozyskanych od klienta w ramach innych czynności,

· znaczące pogorszenie oceny ratingowej klienta.

Przy określaniu poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego Bank uwzględnia progi zawarte w „Rozporządzeniu Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 października 2019 roku w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego”.

Przeterminowane zobowiązanie kredytowe uznaje się za istotne w przypadku, gdy łącznie przekroczone są oba progi istotności:

1) kwota przeterminowanych zobowiązań przekracza 400 PLN w przypadku ekspozycji detalicznych lub 2 000 PLN dla ekspozycji niedetalicznych oraz

2) udział zobowiązania przeterminowanego w zaangażowaniu jest większy niż 1%.

W związku z powyższym kalkulacja liczby dni przeterminowania na potrzeby stwierdzenia zdarzenia niewykonania zobowiązania rozpoczyna się po przekroczeniu obu ww. progów.

Przy reklasyfikacji ekspozycji z Fazy 3 do Fazy 2 lub Fazy 1 Bank uwzględnia okres kwarantanny, zgodnie z którym ekspozycja kredytowa z rozpoznaną obiektywną przesłanką utraty wartości może być ponownie zaklasyfikowana do Fazy 2 lub 1 dopiero w sytuacji, gdy klient terminowo obsługuje należność przez określoną liczbę miesięcy. Wymagany okres kwarantanny jest zróżnicowany w zależności od typu klienta. Długość okresu kwarantanny ustalana jest przez Bank na podstawie obserwacji historycznych, pozwalających na ocenę po jakim czasie prawdopodobieństwo powtórnego niewykonania zobowiązania spada do poziomu porównywalnego do innych ekspozycji klasyfikowanych do kategorii bez przesłanek utraty wartości.

Opis metod stosowanych do celów wyznaczania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych

Wycena indywidualna przeprowadzana jest przez Bank w stosunku do aktywów indywidualnie znaczących, dla których stwierdzono zdarzenie niewykonania zobowiązania, i polega na indywidualnym wyznaczeniu odpisu z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. W ramach wyceny indywidualnej określane są przyszłe, oczekiwane przepływy pieniężne, a odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych stanowi różnicę pomiędzy bieżącą (bilansową) wartością aktywa finansowego indywidualnie znaczącego, a wartością przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu danego aktywa finansowego, dyskontowanych przy wykorzystaniu efektywnej stopy procentowej. W szacowaniu przyszłych przepływów pieniężnych uwzględniane są m.in. przepływy z zabezpieczeń.

Wyceną kolektywną objęte są aktywa zaklasyfikowane do:

· aktywów indywidualnie nieznaczących,

· aktywów indywidualnie znaczących, dla których nie stwierdzono zdarzenia niewykonania zobowiązania.

Wysokość odpisu z tytułu oczekiwanych strat kredytowych zależy m.in. od rodzaju ekspozycji kredytowej, oceny ratingowej klienta, rodzaju i wartości ustanowionych zabezpieczeń dla wybranych portfeli, które przekładają się na wysokość parametrów prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD – probability of default), współczynników straty w przypadku niewykonanego zobowiązania (LGD – loss given default) oraz współczynników konwersji udzielonych zobowiązań pozabilansowych na należności bilansowe (CCF – credit conversion factor).

Wysokość szacowanych odpisów metodą kolektywną dokonywana jest metodami statystycznymi dla zdefiniowanych, homogenicznych z punktu widzenia ryzyka kredytowego – portfeli ekspozycji. Homogeniczne portfele ekspozycji tworzone są m.in. z uwzględnieniem segmentów klientów oraz rodzajów produktów kredytowych. Kryteria wyodrębniania portfeli homogenicznych stosowane przez Bank mają na celu zgrupowanie ekspozycji w sposób możliwie najbardziej dokładnie odzwierciedlający profil ryzyka kredytowego oraz – w rezultacie – jak najbardziej obiektywne i adekwatne oszacowanie poziomu odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych.

Mając na uwadze adekwatne odzwierciedlenie w wycenie portfela kredytowego wpływu sytuacji COVID-19, Grupa monitoruje portfel kredytowy pod kątem zagrożeń związanych z sytuacją epidemiologiczną. W szczególności, przy wyznaczaniu odpisów aktualizujących, Grupa uwzględnia wpływ scenariuszy makroekonomicznych oraz specyfikę portfela klientów szczególnie narażonych na skutki pandemii, w tym klientów korzystających ze wsparcia publicznego oraz działających w branżach narażonych na COVID-19.

W 2021 roku w wyniku realizacji mniejszego niż pierwotnie zakładano negatywnego wpływu pandemii COVID-19, Grupa dokonała rozwiązania rezerw z tego tytułu w kwocie 33 724 tys. zł.

Kwota ta obejmuje wpływ zmienionych założeń makroekonomicznych skutkujących rozwiązaniem w wysokości 155 854 tys. zł oraz dodatkowych rezerw COVID utworzonych na segmenty szczególnie wrażliwe, o wartości 122 130 tys. zł.

Dodatkowe rezerwy COVID utworzone zostały, przyjmując założenie, że rozpoznanie negatywnych skutków COVID na jakość kredytową będzie opóźnione (m.in. ze względu na korzystanie przez przedsiębiorstwa ze wsparcia publicznego w ramach tarcz kryzysowych, co wspiera ich sytuację finansową i płynnościową). Z tego tytułu Grupa zwiększyła saldo rezerw z kwoty 78 000 tys. zł na koniec 2020 roku do kwoty 200 130 tys. zł na 31 grudnia 2021. Rezerwy dla segmentu korporacyjnego wyznaczone zostały poprzez symulację utraty przychodów w związku pandemią COVID-19. Natomiast dla portfela Personal Finance rezerwy oparte zostały o szokowe zmiany parametru PD dla klientów zatrudnionych w branżach najbardziej dotkniętych pandemią.

Niezależnie od rezerw COVID, o których mowa powyżej, mając na uwadze pojawiające się nowe zagrożenia związane m.in. z wysoką inflacją oraz wzrostem cen energii, Grupa dowiązała dodatkowe rezerwy w kwocie 44 800 tys. zł. Poziom tych rezerw został wyznaczony w oparciu analizy symulacyjne przeprowadzone dla portfeli szczególnie wrażliwych na te czynniki ryzyka.

Dodatkowo w czwartym kwartale 2021 dowiązane zostały rezerwy w kwocie 65 170 tys. zł w związku ze zmianami w Kodeksie postępowania cywilnego wpływającymi na spodziewane poziomy odzysków na portfelu kredytów rolników indywidualnych.

Bank wdrożył zasady i rozwiązania informatyczne zgodne z wytycznymi EBA dotyczącymi stosowania definicji niewykonania zobowiązania, tzw. default, określonej w art. 178 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z 26.06.2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. Zastosowano dwuetapowe podejście do dostosowania prowadzonej działalności do wymogów dotyczących nowej definicji niewykonania zobowiązania wynikających z Wytycznych EBA. W pierwszym etapie, tj. na dzień 31 grudnia 2020 roku Bank wprowadził wynikające z Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 października 2019 r. w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego progi względne oraz bezwzględne w zakresie wyznaczania przeterminowania istotnego. Próg bezwzględny został ustanowiony na poziomie 400 PLN w przypadku ekspozycji detalicznych oraz 2 000 PLN w przypadku ekspozycji niedetalicznych. Próg względny został określony jako udział zobowiązania przeterminowanego w całkowitym zaangażowaniu większy niż 1%.

W drugim etapie, tj. z dniem 1 stycznia 2021 roku Bank dostosował działalność do pozostałych wymogów Wytycznych EBA. Istotne zmiany wprowadzone w związku z wdrożeniem nowej definicji niewykonania zobowiązania obejmują m.in.:

• ustalenie poziomu rozpoznania niewykonania zobowiązania oraz kalkulacji przeterminowań (poziom klienta lub ekspozycji w zależności od portfela),

• zmianę sposobu naliczania liczby dni przeterminowania na mechanizm ciągłego utrzymywania się przeterminowania istotnego (tylko spłata powodująca obniżenie zobowiązania przeterminowanego poniżej jednego z dwóch progów istotności będzie skutkowała zaprzestaniem liczenia dni przeterminowania),

• wprowadzenie nowej przesłanki niewykonania zobowiązania opartej o ubytek NPV, oraz

• wprowadzenie koncepcji przeterminowania technicznego (nie skutkującego klasyfikacją do statusu niewykonania zobowiązania).

W wyniku wprowadzenia zmienionych zasad, na skutek zmiany klasyfikacji i adekwatnej rekalkulacji parametrów ryzyka Bank rozwiązał odpisy w kwocie 20 983 tys. zł w ujęciu skonsolidowanym.

Wysokość odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych poddawana jest okresowej weryfikacji historycznej (tzw. Backtest). Modele parametrów ryzyka wykorzystywane do szacowania odpisów aktualizujących objęte są również procesem zarządzania modelami, w ramach którego określone są między innymi zasady tworzenia, zatwierdzania oraz monitoringu (w tym weryfikacji historycznej) modeli. Dodatkowo w Banku funkcjonuje niezależna od właścicieli i użytkowników modeli komórka walidacyjna, która w swoich zadaniach ma coroczną walidację parametrów ryzyka modeli uznanych za istotne. Walidacja obejmuje zarówno podejście ilościowe, jak i jakościowe. Proces szacowania odpisów aktualizujących objęty jest okresową kontrolą funkcjonalną oraz poddawany jest niezależnej weryfikacji przez audyt wewnętrzny Banku.

Do obliczenia wrażliwości poziomu odpisów na realizację scenariuszy makroekonomicznych wykorzystano metodę zmian wag scenariuszy pesymistycznego, bazowego oraz optymistycznego zgodnie z ich wykorzystaniem spójnym ze standardem MSSF 9.

Wpływ poszczególnych scenariuszy przedstawia poniższa tabela:

Analiza/scenariusz	Procentowa zmiana kwoty odpisów
Scenariusz pesymistyczny – uwzględnienie jedynie scenariuszy pesymistycznych i bazowych	5%
Scenariusz optymistyczny – uwzględnienie jedynie scenariuszy optymistycznych i bazowych	-3%
Scenariusz umiarkowany – równomierne rozłożenie scenariuszy optymistycznych i pesymistycznych	1%

Wrażliwość wysokości odpisów wynika wprost z antycyklicznego charakteru wyliczeń wag przypisywanych do poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych. Antycykliczność wyraża się w zmniejszaniu wagi dla scenariusza pesymistycznego wraz z pogłębianiem się recesji, oraz w zmniejszaniu wagi dla scenariusza optymistycznego w przypadku „przegrzewania” się gospodarki.

Dodatkowo poniżej przedstawiono wpływ szacunkowej zmiany poziomu odpisów na skutek realizacji scenariuszy zmian parametrów ryzyka.

Analiza/scenariusz	Procentowa zmiana kwoty odpisów
Obniżenie PD o 10%	-4%
Podwyższenie PD o 10%	4%
Obniżenie LGD o 10%	-10%
Podwyższenie LGD o 10%	9%

Kwestie związane z klimatem

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) w corocznym stanowisku publicznym określającym europejskie wspólne priorytety nadzorcze w odniesieniu do rocznych raportów finansowych za rok 2021 wskazał jako jeden z priorytetów kwestie związane z klimatem. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w materiale opublikowanym w listopadzie 2020 roku podkreśliła, że niektóre standardy MSSF wymagają uwzględnienia wpływu kwestii związanych z klimatem, o ile wpływ ten jest istotny. Przy rozpatrywaniu konieczności ujawnienia informacji o ryzyku związanym z klimatem bank ma na uwadze wymogi służące określaniu istotności informacji finansowych zawarte w paragrafie 7 MSR 1. Zgodnie z tymi wymogami przy ocenianiu, czy dana informacja jest istotna czy nie, bank powinien wziąć pod uwagę czynniki ilościowe oraz czynniki jakościowe, a także interakcje zachodzące między poszczególnymi czynnikami.

W 2021 roku w odpowiedzi na wymogi Wytycznych EBA/GL/2020/06 z dnia 29 maja 2020 roku dot. udzielania i monitorowania kredytów, bank opracował kwestionariusze oceny ESG, które zostały zaimplementowane w procesie kredytowym. Zgodnie z harmonogramem wdrażania Wytycznych, w I etapie ocena przeprowadzana jest dla Klientów, dla których procesowane jest nowe finansowanie bądź zwiększenie finansowania. Celem oceny jest zidentyfikowanie wszelkich ryzyk powiązanych z czynnikami ESG wpływającymi na sytuację finansową Klientów, jak również wpływu działalności gospodarczych Klientów na czynniki ESG (zasada podwójnej materialności). Szczególnej analizie bank poddaje zagrożenia środowiskowe, które mogą się materializować poprzez:

1) ryzyko fizyczne związane z degradacją środowiska, a także ze zmianami klimatu, w tym występowanie:

a) długoterminowych zmian klimatu,

b) ekstremalnych zjawisk pogodowych,

2) ryzyko przejścia (transformacji) wynikające z konieczności dostosowania gospodarki do stopniowych zmian klimatu, w szczególności wykorzystywania rozwiązań niskoemisyjnych i bardziej zrównoważonych pod względem środowiskowym, w tym występowaniem:

a) ryzyka regulacyjnego (zmiany w polityce dotyczącej klimatu i środowiska),

b) ryzyka technologicznego (technologia o mniej szkodliwym wpływie na klimat lub środowisko zastępuje technologię bardziej szkodliwą, czyniąc ją przestarzałą),

c) zmiany nastrojów na rynku i norm społecznych,

3) ryzyko odpowiedzialności wynikające z ekspozycji banku wobec kontrahentów, którzy potencjalnie mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za negatywny wpływ ich działalności na czynniki środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym.

Bank uwzględnia w procesie udzielania i monitorowania kredytów ocenę wpływu długoterminowych zmian klimatu i ekstremalnych zjawisk pogodowych na działalność prowadzoną przez Klientów, zgodnie z poniższą systematyką:

Długoterminowe zmiany klimatu:	Ekstremalne zjawiska pogodowe:
wpływ wyższych temperatur	wpływ fal upałów
wpływ szoków termicznych	wpływ fal zimna
wpływ zmieniających się wzorców wiatru	wpływ pożarów
wpływ zmieniających się wzorców i rodzajów opadów	wpływ burz, tornad, itp.
wpływ podnoszenia się poziomu morza	wpływ susz
wpływ stresu wodnego (ograniczony dostęp do wody)	wpływ silnych opadów atmosferycznych
wpływ erozji gleby i wybrzeży	wpływ powodzi
wpływ degradacji gleby	wpływ osuwisk

W ocenie banku wpływ ryzyka związanego z klimatem oraz ryzyka dla środowiska naturalnego nie wpływa materialnie na poziom ryzyka kredytowego, dlatego bank nie wyodrębnia tego ryzyka w kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych.

Bank dostrzega jednak, że ryzyko związane z klimatem oraz ryzyko dla środowiska naturalnego może stanowić istotne ryzyko dla przedsiębiorstw oraz ryzyko systemowe dla gospodarki, dlatego podejmuje działania mające na celu zgromadzenie odpowiednich danych na ten temat.

b. Klasyfikacja instrumentów finansowych

Dokonując klasyfikacji instrumentów finansowych zgodnie z MSSF 9 Bank kierował się osądem w zakresie oceny modeli biznesowych utrzymywania aktywów finansowych oraz oceny, czy warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

c. Wartość godziwa instrumentów pochodnych

Wartość godziwą instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując techniki wyceny (np. modele). Metody te są oceniane i weryfikowane okresowo przez wykwalifikowanych niezależnych pracowników, czyli takich, którzy nie uczestniczyli w opracowaniu tych metod. Wszystkie modele są zatwierdzane przed użyciem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają faktyczne dane i porównywalne ceny rynkowe. W obecnie używanych modelach wykorzystywane są dane pozyskiwane z systemów informacyjnych Reuters i/lub Bloomberg. Instrumenty pochodne wyceniane są w oparciu o powszechnie akceptowalne modele. Liniowe instrumenty wyceniane są w oparciu o metodę zdyskontowanych przepływów, proste (plain vanilla) opcje wyceniane są w oparciu o model Blacka-Scholesa. Pozostałe opcje, wchodzące w skład lokat strukturyzowanych, wyceniane są bądź przez dekompozycję na opcje waniliowe bądź poprzez symulacje Monte Carlo.

Korekta wartości kredytowej i korekta wartości debetowej – Credit Valuation Adjustment / Debit Value Adjustment (CVA/DVA) szacowana jest dla wszystkich aktywnych na dany dzień instrumentów pochodnych. Korekta (ryzyko kredytowe kontrahenta oraz ryzyko niewykonania świadczenia) szacowana jest w oparciu o prognozowaną przyszłą ekspozycję na danym instrumencie, rating kontrahenta oraz złożone/przyjęte zabezpieczenia.

d. Wartość godziwa papierów wartościowych

Papiery wartościowe, dla których nie istnieje płynny rynek wyceniane są według modelu zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W przypadku papierów zaklasyfikowanych do poziomu hierarchii wartości godziwej parametrem nieobserwowalnym jest marża na ryzyko kredytowe w wysokości marży rynkowej dla instrumentów o podobnej charakterystyce.

e. Utrata wartości aktywów trwałych

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują czy nastąpiła utrata wartości składników aktywów trwałych. W przypadku zidentyfikowania takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej składnika aktywów trwałych wiąże się, między innymi, z przyjęciem założeń w zakresie szacunków co do kwot, terminów przyszłych przepływów pieniężnych, które Grupa może uzyskać z tytułu danego składnika aktywów trwałych, innych czynników. Szacując wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży Grupa opiera się na dostępnych danych rynkowych na ten temat lub wycenach sporządzonych przez niezależnych rzeczoznawców, które co do zasady również opierają się na szacunkach.

f. Rezerwa na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne

Grupa tworzy rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne („odprawy”), zgodnie z MSR 19. Rezerwa na odprawy wyliczana jest indywidualnie dla każdego pracownika metodą aktuarialną prognozowanych uprawnień jednostkowych (ang. Projected Unit Credit) przez niezależnego aktuariusza jako wartość obecna przyszłych zobowiązań Banku wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Wyliczenie rezerw jest oparte na szeregu założeń, zarówno co do warunków makroekonomicznych jak i założeń dotyczących rotacji pracowników, ryzyka śmierci i innych. Podstawą do obliczenia rezerwy dla pracowników jest przewidywana kwota odprawy, jaką Grupa zobowiązuje się wypłacić na podstawie Regulaminu Wynagradzania obowiązującego w Grupie. Przewidywana kwota odprawy obliczana jest, jako wypadkowa następujących czynników:

• przewidywanej kwoty podstawy wymiaru odprawy, zgodnie z zapisami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy,

• przewidywanego wzrostu podstawy wymiaru od momentu wyceny do dnia wypłaty odprawy,

• współczynnika procentowego uzależnionego do stażu pracy (zgodnie z zapisami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy),

• stopnia nabycia prawa do świadczenia, indywidualnego dla każdego pracownika i proporcjonalnego do jego stażu pracy w Grupie.

Obliczona w powyższy sposób kwota jest dyskontowana aktuarialnie na dzień zakończenia kwartału. Zgodnie z wymogami MSR 19 stopa dyskonta finansowego dla obliczenia wartości bieżącej zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych, ustalana jest na podstawie rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych, których waluta i termin wykupu są zbieżne z walutą i szacunkowym terminem realizacji zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych. Dyskonto aktuarialne oznacza iloczyn dyskonta finansowego, prawdopodobieństwa dotrwania danej osoby do momentu wypłaty odprawy, jako pracownika Grupy i prawdopodobieństwa warunkującego wypłatę świadczenia (np. prawdopodobieństwa inwalidztwa). Kwota rocznych odpisów oraz prawdopodobieństwo obliczane są na bazie modeli, w których wzięte są pod uwagę trzy następujące ryzyka:

• możliwości zwolnienia się z pracy,

• ryzyko całkowitej niezdolności do pracy,

• ryzyko śmierci.

Możliwość zwolnienia się z pracy przez pracownika szacowana jest z zastosowaniem rozkładu prawdopodobieństwa, przy uwzględnieniu danych statystycznych Grupy. Prawdopodobieństwo zwolnienia się pracownika jest uzależnione od wieku pracownika i jest stałe w ciągu każdego roku pracy. Ryzyko śmierci oraz inwalidztwa oszacowane zostało na podstawie analizy najnowszych danych statystycznych z polskich tabel trwania życia dla mężczyzn i dla kobiet oraz danych historycznych, publikowanych przez GUS i ZUS.

Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej aktualizowana jest w okresach kwartalnych.

Analiza wrażliwości

Poniższa tabela prezentuje, jaki wpływ na zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych, rentowych i pośmiertnych miałyby zmiany w odpowiednich założeniach aktuarialnych o 1 punkt procentowy na dzień 31.12.2021 r. oraz 31.12.2020 r.

	wzrost	spadek
	o 1 punkt procentowy	o 1 punkt procentowy
31.12.2021
stopa dyskontowa	(1 507)	1 776
stopa wzrostu wynagrodzeń	1 759	(1 521)

31.12.2020
stopa dyskontowa	(2 020)	2 418
stopa wzrostu wynagrodzeń	2 378	(2 013)

Uzgodnienie wartości bieżącej zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych, rentowych i pośmiertnych

Poniższa tabela przedstawia uzgodnienie bilansu otwarcia z bilansem zamknięcia wartości bieżącej zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych, rentowych i pośmiertnych:

	31.12.2021	31.12.2020
Wartość na początek okresu	18 188	16 209
koszty bieżącego zatrudnienia	1 725	1 737
odsetki netto od zobowiązania netto	308	273
zyski lub straty aktuarialne	(3 540)	2 195
koszty przeszłego zatrudnienia	-	(1 201)
wypłacone świadczenia	(870)	(1 025)
Wartość na koniec okresu	15 811	18 188

g. Rezerwa restrukturyzacyjna

W dniu 18 grudnia 2020 roku Grupa sfinalizowała negocjacje z organizacjami związkowymi działającymi w Grupie i zawarła porozumienie w sprawie określenia zasad postępowania w sprawach dotyczących pracowników w powiązaniu z procesem zwolnień grupowych wynikającym z adaptacji modelu biznesowego Grupy do zmienionego otoczenia biznesowego. W związku z zawartym porozumieniem w grudniu 2020 Grupa utworzyła rezerwy restrukturyzacyjne na pokrycie kosztów redukcji zatrudnienia. Od początku 2021 roku wszedł w życie wynegocjowany program zwolnień grupowych

h. Aktywa i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowana jest w pełnej wysokości metodą bilansową, z tytułu dodatnich różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań, a ich wartością bilansową w sprawozdaniu finansowym. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych, jak również niewykorzystanych ulg podatkowych i niewykorzystanych strat podatkowych przeniesionych na następne lata, w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli wykorzystać ww. różnice, aktywa i straty. Odroczony podatek dochodowy ustala się przy zastosowaniu stawek (i przepisów) podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na koniec okresu sprawozdawczego, które zgodnie z oczekiwaniami będą obowiązywać w momencie realizacji odnośnych aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego lub uregulowania zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Jeżeli różnice przejściowe powstały w wyniku wykazania aktywa lub zobowiązania wynikającego z transakcji niebędącej połączeniem podmiotów gospodarczych, która w momencie zawarcia nie miała wpływu na wynik podatkowy ani księgowy, wówczas podatek odroczony nie jest wykazywany. Ponadto rezerwa z tytułu podatku odroczonego jest tworzona w przypadku dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach – z wyjątkiem sytuacji, gdy terminy odwracania się różnic przejściowych podlegają kontroli jednostki i gdy prawdopodobne jest, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu natomiast aktywa z tytułu podatku odroczonego w przypadku ujemnych różnic przejściowych z tytułu inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych przedsięwzięciach, jedynie w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości ww. różnice przejściowe ulegną odwróceniu i osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na koniec każdego okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Nieujęty składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlega ponownej ocenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego i jest ujmowany do wysokości odzwierciedlającej prawdopodobieństwo osiągnięcia w przyszłości dochodów do opodatkowania, które pozwolą na odzyskanie tego składnika aktywów. Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujmowanych bezpośrednio w kapitale własnym jest ujmowany w kapitale własnym, i w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

W 2021 i 2020 r. bieżący podatek dochodowy i rezerwa na odroczony podatek dochodowy obliczane były z zastosowaniem stawki 19%.

i. Rezerwa na zwrot prowizji z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu

W dniu 11 września 2019 roku TSUE wydał wyrok, w którym stwierdził, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta. TSUE zwrócił przy tym uwagę, że przeprowadzenie analizy porównawczej różnych wersji językowych art. 16 ust. 1 wspomnianej dyrektywy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie dokładnego zakresu przewidywanej przez ten przepis obniżki całkowitego kosztu kredytu, ponieważ niektóre wersje językowe tego przepisu sugerują obniżenie kosztów związanych z pozostałym okresem obowiązywania umowy podczas gdy inne pozwalają na przypuszczenie, że koszty związane z tym okresem stanowią wskazówkę dotyczącą obliczenia obniżki, a inne odwołują się jedynie do odsetek i kosztów należnych za pozostały okres obowiązywania umowy.

Wyrok został wydany w następstwie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku, który rozpoznawał trzy spory między spółką Lexitor, która nabyła roszczenia trzech klientów, a SKOK im. Stefczyka, Santander Consumer Bankiem i mBankiem, dotyczące obniżenia całkowitego kosztu kredytów konsumenckich ze względu na ich wcześniejszą spłatę. Polski sąd powziął wątpliwości odnośnie interpretacji artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r., w związku z czym wystąpił wobec TSUE z pytaniem, czy w rzeczonym przepisie chodzi o wszystkie koszty, czy tylko te związane z trwaniem umowy.

W wyniku analizy wpływu wyroku na przychody Grupy, w szczególności na stosunki wygasłe przed wydaniem orzeczenia, Grupa w 2019 roku podjęła decyzję o utworzeniu rezerwy na proporcjonalny zwrot prowizji w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu w wysokości 48 750 tys. zł. Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku rezerwa wynosiła 19 156 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2020 roku rezerwa wynosiła 26 116 tys. zł). Rezerwa została oszacowana na podstawie szacunku łącznej kwoty prowizji dla kredytów spłaconych przed terminem i oczekiwanego odsetka klientów, którzy się zgłoszą po zwrot należnej części prowizji. Przy założeniu, że odsetek klientów byłby o 5 p.p. wyższy niż zakładany, kwota rezerwy byłaby wyższa o 12,5 mln zł.

Dodatkowo w 2019 roku Grupa utworzyła rezerwę w wysokości 20 800 tys. zł wynikającą z konieczności pokrycia kosztu zwrotu części prowizji pobranych w związku z udzieleniem kredytu w przypadku wcześniejszej jego spłaty, dla kredytów spłacanych po 31.12.2019 roku. Kalkulacja rezerwy opierała się o szacunek różnicy między kwotami prowizji do zwrotu klientom a saldem nierozliczonych prowizji na przewidywany moment wcześniejszej spłaty kredytu. Ze względu na zwiększoną utylizację rezerwy w 2021 (w stosunku do szacunków dokonanych w 2019), bazując na pogłębionych analizach portfela w zakresie tempa wcześniejszych spłat, dokonano przeszacowania wymaganej rezerwy. Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku rezerwa wynosiła 11 542 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2020 roku rezerwa wynosiła 6 161 tys. zł).

W związku z wyrokiem TSUE Grupa wdrożyła proces, w wyniku którego dla nowo uruchamianych kredytów tworzona jest na bieżąco rezerwa na szacowane zwroty pobranych prowizji. Rezerwa ta liczona jest jako procent prowizji pobranej od klienta, który odzwierciedla oczekiwaną średnią różnicę pomiędzy kwotami prowizji do zwrotu klientom a saldem nierozliczonych prowizji na przewidywany moment wcześniejszej spłaty kredytu. Procent ten jest kalkulowany na podstawie szacowanego poziomu wcześniejszych spłat i oczekiwanego momentu spłaty. W przypadku wcześniejszej spłaty kredytu rezerwa ta jest rozwiązywana a dla nowo sprzedawanych kredytów na bieżąco tworzona. Na dzień 31 grudnia 2021 roku rezerwa wynosiła 18 709 tys. zł (na 31 grudnia 2020 roku 1 500 tys. zł). Wzrost poziomu wcześniejszych spłat o 5 p.p. skutkowałby wyższym poziomem rezerwy o 8% do 13% w zależności od produktu.

Utworzony poziom rezerwy opiera się na szacunkach Grupy i może ulec zmianie.

Równocześnie Grupa rozpoznaje zobowiązanie wobec klientów z tytułu proporcjonalnego zwrotu prowizji w przypadku wcześniejszych spłat kredytów w okresie od wydania wyroku TSUE z dnia 11 września 2019 roku do dnia 31 grudnia 2019 roku. Na 31 grudnia 2021 roku zobowiązanie to wynosiło 2 363 tys. zł (na 31 grudnia 2020 roku 2 434 tys. zł).

Powyższe rezerwy Bank wykazuje w pozycji Rezerwy: Rezerwa na sprawy sporne, natomiast zobowiązanie Bank wykazuje w pozycji Pozostałe zobowiązania: Wierzyciele różni

j. Rezerwa na potencjalne roszczenia wynikające z postępowań dotyczących kredytów w CHF

Rezerwa na potencjalne roszczenia wynikające z postępowań dotyczących kredytów w CHF oraz model stosowany przez Grupę opisano w Nocie 55 Sprawy Sądowe.

4. Wynik z tytułu odsetek

Przychody z tytułu odsetek	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020 (dane przekształcone)
Należności od banków	9 147	6 438
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym:	2 411 404	2 637 946
niebankowym podmiotom finansowym	11 389	12 715
klientom indywidualnym	1 239 713	1 279 498
podmiotom gospodarczym	1 056 358	1 240 254
w tym rolnikom indywidualnym	285 509	354 127
instytucjom sektora budżetowego	1 997	4 915
należności leasingowe	101 947	100 564
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	9 969	20 161
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu	591 247	535 678
Instrumenty dłużne wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	4 640	4 311
Instrumenty dłużne wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	190 653	192 129
Instrumenty pochodne w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej	195 568	176 659
Instrumenty pochodne w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	7 912	-
Zakupione papiery wartościowe z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	274	18
Przychody z tytułu odsetek, razem	3 420 814	3 573 340

Koszty odsetek	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020 (dane przekształcone)
Zobowiązania wobec banków	(126 757)	(89 835)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	(27 797)	(49 291)
Zobowiązania wobec klientów, w tym:	(59 828)	(261 676)
niebankowym podmiotom finansowym	(8 397)	(17 626)
klientom indywidualnym	(34 019)	(179 273)
podmiotom gospodarczym	(16 217)	(60 119)
w tym rolnikom indywidualnym	(109)	(1 429)
instytucjom sektora budżetowego	(1 195)	(4 658)
Zobowiązania z tytułu leasingu	(4 551)	(6 694)
Instrumenty pochodne w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej	(53 031)	(99 538)
Instrumenty pochodne w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	(2 267)	-
Sprzedane papiery wartościowe z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	(1 056)	(6 236)
Pozostałe związane z aktywami finansowymi	(4 585)	-
Koszty z tytułu odsetek, razem	(279 872)	(513 270)
Wynik z tytułu odsetek	3 140 942	3 060 070

Wartość kosztów odsetkowych obliczona z zastosowaniem efektywnej stopy, w odniesieniu do zobowiązań finansowych, które są wyceniane według zamortyzowanego kosztu wyniosła 219 989 tys. zł (413 732 tys. zł za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2020 r.).

Przychody odsetkowe zawierają odsetki od aktywów finansowych ocenianych indywidualnie i grupowo, dla których zidentyfikowano utratę wartości. Kwota powyższych odsetek, która została ujęta w kwocie przychodów odsetkowych za rok 2021 wyniosła 70 804 tys. zł natomiast za rok 2020 wyniosła 65 978 tys. zł.

5. Wynik z tytułu opłat i prowizji

Przychody z tytułu opłat i prowizji	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
z tytułu działalności kredytowej i leasingu	311 790	312 218
z tytułu obsługi rachunków	254 418	212 308
z tytułu obsługi gotówkowej	32 875	31 491
za realizację przelewów i usługi bankowości elektronicznej	83 545	75 425
z tytułu zobowiązań gwarancyjnych i operacji dokumentowych	50 555	50 320
z tytułu zarządzania aktywami i operacji brokerskich	153 834	111 488
z tytułu obsługi kart płatniczych i kredytowych	246 382	201 104
z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych	120 143	100 702
z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów Banku i pozyskiwania klientów	11 687	12 937
pozostałe prowizje	19 316	24 058
Przychody z tytułu opłat i prowizji, razem	1 284 545	1 132 051

Koszty z tytułu opłat i prowizji	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
z tytułu działalności kredytowej i leasingu	(408)	(367)
z tytułu obsługi rachunków	(9 821)	(10 432)
z tytułu obsługi gotówkowej	(17 935)	(13 329)
za realizację przelewów i usługi bankowości elektronicznej	(2 682)	(2 316)
z tytułu zarządzania aktywami i operacji brokerskich	(6 622)	(5 121)
z tytułu obsługi kart płatniczych i kredytowych	(102 415)	(97 950)
z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych	(19 271)	(20 007)
z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów Banku i pozyskiwania klientów	(30 341)	(27 099)
pozostałe prowizje	(46 064)	(39 335)
Koszy z tytułu opłat i prowizji, razem	(235 559)	(215 956)
Wynik z tytułu opłat i prowizji	1 048 986	916 095

Wynik z tytułu prowizji za rok 2021 zawiera przychody z tytułu działalności powierniczej w wysokości 153 834 tys. zł (w 2020 r. 111 488 tys. zł) oraz kwotę kosztów z tytułu działalności powierniczej w wysokości 6 622 tys. zł (w 2020 roku 5 121 tys. zł).

Wynik z tytułu prowizji zawiera przychody prowizyjne, które odnoszą się do aktywów i zobowiązań, które nie są wyceniane w wartości godziwej ze skutkiem wyceny odnoszonym do rachunku zysków i strat, za rok 2021 w kwocie 814 458 tys. zł, natomiast za rok 2020 w kwocie 745 081 tys. zł oraz koszty prowizyjne za rok 2021 w kwocie 80 458 tys. zł, a za rok 2020 w kwocie 73 550 tys. zł.

6. Przychody z tytułu dywidend

Przychody z tytułu dywidend	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	8 550	9 669
Przychody z tytułu dywidend, razem	8 550	9 669

7. Wynik na działalności handlowej (w tym wynik z pozycji wymiany)

Wynik na działalności handlowej	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	22 454	102 340
Instrumenty dłużne wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	(1 406)	7 253
Instrumenty pochodne i wynik z pozycji wymiany	612 445	638 797
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, razem	633 493	748 390

Grupa w 2020 roku rozpoznała w wyniku z działalności handlowej zwiększenie wyceny akcji Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A. oraz Biura Informacji Kredytowej S.A. w łącznej kwocie 45 mln zł, które są klasyfikowane jako wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

8. Wynik na działalności inwestycyjnej

Wynik na działalności inwestycyjnej	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	-	5
Instrumenty dłużne wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	(2 276)	77 406
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	(2 857)	(48 330)
Wynik na działalności inwestycyjnej, razem	(5 133)	29 081

W ciągu roku Grupa nie dokonała zmiany klasyfikacji żadnych aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu na wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

9. Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe
12 miesięcy do 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Należności od banków	(4 055)	-	-	(4 055)	-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	(115 760)	87 755	(258 893)	(286 898)	(32 630)
Udzielone zobowiązania warunkowe	38 513	19 094	1 605	59 212	750
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	293	128	(34 865)	(34 444)	(34 865)
Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe, razem	(81 009)	106 977	(292 153)	(266 185)	(66 745)

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	12 miesięcy do 31.12.2021
Stan na 1 stycznia 2021 roku	(3 415 311)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(667 374)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	268 134
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(114 714)
Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)	20 384
Wykorzystanie w ciężar odpisów	749 471
Pozostałe zmiany (w tym różnice kursowe)	(10 119)
Stan na 31 grudnia 2021 roku	(3 169 529)

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	12 miesięcy do 31.12.2021
Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	(475 125)
Zmiana stanu początkowej utraty wartości dla aktywów finansowych klasyfikowanych jako POCI	21 521
Przychody z tytułu sprzedanych i spisanych wierzytelności oraz koszty z tytułu spisania wierzytelności	187 419
	(266 185)

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe
12 miesięcy do 31.12.2020	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Należności od banków	(837)	-	-	(837)	-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	(39 110)	(109 564)	(477 910)	(626 584)	18 218
Udzielone zobowiązania warunkowe	(19 244)	27 483	14 186	22 425	-
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	325	3 172	-	3 497	(2 312)
Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe, razem	(58 866)	(78 909)	(463 724)	(601 499)	15 906

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na 1 stycznia 2020 roku	(3 485 208)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(627 452)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	278 229
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(487 147)
Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)	-
Wykorzystanie w ciężar odpisów	939 365
Pozostałe zmiany (w tym różnice kursowe)	(33 098)
Stan na 31 grudnia 2020 roku	(3 415 311)

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	12 miesięcy do 31.12.2020
Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe	(802 442)
Zmiana stanu początkowej utraty wartości dla aktywów finansowych klasyfikowanych jako POCI	45 139
Przychody z tytułu sprzedanych i spisanych wierzytelności oraz koszty z tytułu spisania wierzytelności	155 804
	(601 499)

10. Ogólne koszty administracyjne

Ogólne koszty administracyjne	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020 (dane przekształcone)
Koszty pracownicze	(1 183 578)	(1 189 935)
Koszty marketingu	(102 155)	(84 590)
Koszty informatyczne i telekomunikacyjne	(220 753)	(203 152)
Koszty z tyt. leasingu krótkoterminowego i eksploatacji	(63 944)	(75 182)
Pozostałe koszty rzeczowe	(384 354)	(323 479)
Podróże służbowe	(6 773)	(8 565)
Koszty bankomatów i obsługi gotówkowej	(22 746)	(25 410)
Koszty outsourcingu w działalności leasingowej	(2 915)	(3 402)
Opłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny	(143 352)	(213 185)
Opłata na koszty nadzoru (KNF)	(13 406)	(10 705)
Ogólne koszty administracyjne, razem	(2 143 976)	(2 137 605)

W linii Pozostałe koszty rzeczowe zaprezentowane zostały koszty związane z obsługą prawną spraw sądowych dotyczących kredytów CHF w wysokości 82 016 tys. zł. w 2021 roku (2020: 12 872 tys. zł.).

W trakcie 2021 roku Bank zmienił prezentację rozliczeń ze spółką zależną Leasing w zakresie pośrednictwa w sprzedaży produktów spółki, zmiana ta nastąpiła w czwartym kwartale 2021 roku i miała wpływ na linię Pozostałe koszty rzeczowe oraz Inne przychody operacyjne (Nota 13).

11. Koszty świadczeń pracowniczych

Koszty świadczeń pracowniczych	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020 (dane przekształcone)
Koszty wynagrodzeń	(945 338)	(928 779)
Narzuty na wynagrodzenia	(166 822)	(171 333)
Świadczenia na rzecz pracowników	(47 380)	(43 834)
Koszty rezerwy na restrukturyzację	(1 091)	(22 502)
Koszty rezerwy na przyszłe zobowiązania z tytułu niewykorzystanych urlopów oraz odpraw emerytalnych	(8 755)	(7 444)
Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych	(13 372)	(14 454)
Pozostałe	(820)	(1 589)
Koszty świadczeń pracowniczych, razem	(1 183 578)	(1 189 935)

12. Amortyzacja

Amortyzacja	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Rzeczowe aktywa trwałe	(230 288)	(235 126)
Wartości niematerialne	(169 265)	(132 832)
Amortyzacja, razem	(399 553)	(367 958)

13. Pozostałe przychody operacyjne

Pozostałe przychody operacyjne	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Przychody ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych	51 802	165 330
Z tytułu rozwiązanych odpisów aktualizujących wartość pozostałych należności	9 662	10 908
Zysk z tytułu sprzedaży towarów i usług	14 576	7 777
Rozwiązanie rezerw na sprawy sporne i pozostałe zobowiązania	43 043	51 628
Przychody z tytułu odzyskania kosztów windykacji	25 595	25 206
Przychody z tytułu odzyskanych odszkodowań	465	1 027
Przychody z działalności leasingowej	43 405	30 633
Inne przychody operacyjne	41 147	31 077
Pozostałe przychody operacyjne, razem	229 695	323 586

Na porównanie przychodów zrealizowanych w analizowanych okresach wpłynęło przede wszystkim rozliczenie i sposób ujęcia księgowego sprzedaży nieruchomości Centrali Banku przy ulicy Kasprzaka w Warszawie w I kwartale 2020 r. Łączny wynik na tej operacji wyniósł 43 564 tys. zł (brutto) i został zaprezentowany w ramach pozostałych przychodów operacyjnych (w pozycji Przychody ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, w kwocie 110 848 tys. zł) oraz w ramach pozostałych kosztów operacyjnych w roku 2020 (w pozycjach: Koszty sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, w kwocie 64 371 tys. zł oraz Pozostałe koszty, w kwocie 2 914 tys. zł).

14. Pozostałe koszty operacyjne

Pozostałe koszty operacyjne	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Koszty sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych	(52 485)	(91 702)
Z tytułu utworzonych odpisów aktualizujących wartość pozostałych należności	(13 515)	(12 859)
Z tytułu utworzenia rezerw na sprawy sporne i pozostałe zobowiązania	(63 002)	(101 864)
Z tytułu windykacji należności	(46 570)	(52 190)
Z tytułu przekazanych darowizn	(5 983)	(6 542)
Koszty z działalności leasingowej	(23 472)	(20 522)
Koszty dotyczące odszkodowań, kar i grzywien	(10 834)	(13 700)
Pozostałe koszty operacyjne	(81 784)	(71 741)
Pozostałe koszty operacyjne, razem	(297 645)	(371 120)

Pozostałe koszy operacyjne za 12 miesięcy 2020 r. zawierają:

• w pozycji koszty sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych kwotę 64 371 tys. zł stanowiącą część rozliczenia sprzedaży nieruchomości Centrali Banku na ulicy Kasprzaka w Warszawie, dokonanej w I kwartale 2020 roku,

• w pozycji pozostałe koszty operacyjne część rozliczenia sprzedaży nieruchomości Centrali Banku na ulicy Kasprzaka w Warszawie w kwocie 2 914 tys. zł.

15. Podatek dochodowy

	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Podatek bieżący	(371 099)	(185 611)
Podatek odroczony	(68 732)	(191 861)
Podatek dochodowy	(439 831)	(377 472)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem	616 129	1 110 567
Ustawowa stawka podatkowa	19%	19%
Podatek dochodowy od wyniku brutto	(117 065)	(214 190)
Wierzytelności spisane w straty	(20 298)	(18 369)
Koszty reprezentacji	(129)	(263)
PFRON	(1 596)	(1 696)
Opłaty na rzecz BFG	(27 237)	(40 505)
Podatek od instytucji finansowych	(64 241)	(60 593)
Ulga na badania i rozwój	7 185	10 320
Rezerwy na roszczenia dot. kredytów w CHF	(197 732)	(38 057)
Rezerwy na ryzyko prawne	(4 296)	(8 267)
Pozostałe różnice	(14 423)	(5 852)
Obciążenie/uznanie wyniku finansowego Grupy z tytułu podatku dochodowego	(439 831)	(377 472)

16. Zysk na jedną akcję

	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Podstawowy
Zysk netto	176 298	733 095
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w sztukach)	147 492 790	147 418 918
Podstawowy zysk netto na akcję (wyrażony w złotych na akcję)	1,20	4,97
Rozwodniony
Zysk netto zastosowany przy ustalaniu rozwodnionego zysku na akcję	176 298	733 095
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w sztukach)	147 492 790	147 418 918
Korekty na:
- opcje na akcje	126 141	128 644
Średnia ważona liczba akcji zwykłych dla potrzeb rozwodnionego zysku na akcję (w sztukach)	147 618 931	147 547 562
Zysk rozwodniony na akcję (wyrażony w złotych na akcję)	1,19	4,96

Zgodnie z MSR 33 Bank sporządza kalkulację rozwodnionego zysku netto na jedną akcję, uwzględniając akcje emitowane warunkowo w ramach programów motywacyjnych opisanych w Nocie 40. W kalkulacjach nie uwzględniono tych elementów programów motywacyjnych, które miały działanie antyrozwadniające w prezentowanych okresach sprawozdawczych, a które w przyszłości potencjalnie mogą wpłynąć na rozwodnienie zysku na akcję.

Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku netto oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie okresu.

Rozwodniony zysk na akcję wylicza się w oparciu o stosunek zysku netto do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana na akcje wszystkich powodujących rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych. Bank posiada jedną kategorię powodującą rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych: opcje na akcje. Akcje rozwadniające wylicza się jako liczbę akcji, które zostałyby wyemitowane gdyby nastąpiła realizacja wszystkich opcji na akcje po cenie rynkowej ustalonej jako średnioroczna cena zamknięcia akcji Banku.

17. Kasa i środki w Banku Centralnym

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	31.12.2021	31.12.2020
Gotówka i pozostałe środki	3 049 607	3 403 704
Rachunek w NBP	1 582 153	18 176
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty brutto	4 631 760	3 421 880
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości	(283)	(3)
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto	4 631 477	3 421 877

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Saldo na początek okresu	(3)	(374)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(3 067)	(1 576)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	3 120	1 491
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(333)	456
Saldo na koniec okresu	(283)	(3)

Grupa może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.

Środki na rachunku rezerwy obowiązkowej są oprocentowane. Na dzień 31 grudnia 2021 r. oprocentowanie środków na rachunku rezerwy obowiązkowej wynosiło 1,75% (31.12.2020 r.: 0,1%).

Saldo kasy i środków w Banku Centralnym zawiera rezerwę obowiązkową utrzymywaną na rachunku w NBP. Podstawowa stopa rezerwy obowiązkowej na 31.12.2021 r. wynosiła 2% (na 31.12.20 r. wynosiła 0,5%). Rezerwa deklarowana do utrzymania od 31 grudnia 2021 r. wynosiła 2 079 746 tys. zł (od 31 grudnia 2020 r. 484 302 tys. zł).

18. Należności od banków

Należności od banków	31.12.2021			31.12.2020
	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto
Rachunki bieżące	234 103	(52)	234 051	153 690	(224)	153 466
Lokaty międzybankowe	726 430	(25)	726 405	123 000	-	123 000
Kredyty i pożyczki	100 078	(5)	100 073	1 511	(2)	1 509
Inne należności	1 559 982	(5 361)	1 554 621	498 189	(1 442)	496 747
Należności od banków, razem	2 620 593	(5 443)	2 615 150	776 390	(1 668)	774 722

W pozycji „Inne należności” zaprezentowane zostały także należności z tytułu zabezpieczeń pieniężnych w kwocie 1 545 152 tys. zł.

Kwota długoterminowych należności od banków według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 1 545 152 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 330 838 tys. zł).

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości na należności od Banków	12 miesięcy do 31.12.2021		12 miesięcy do 31.12.2020
Saldo na początek okresu	(1 668)	(920)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(4 865)	(7 760)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	4 224	5 874
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(3 134)	217
Pozostałe zmiany (w tym różnice kursowe)	-	921
Saldo na koniec okresu	(5 443)	(1 668)

Według stanu na 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku należności od banków występowały w Fazie 1.

19. Pochodne instrumenty finansowe

Wartości godziwe posiadanych instrumentów pochodnych przedstawiono w poniższej tabeli:

Instrumenty pochodne handlowe	Wartość nominalna	Wartość godziwa
31.12.2021		Aktywa	Zobowiązania
Walutowe instrumenty pochodne
walutowe transakcje terminowe (FX Forward+NDF)	17 001 834	514 600	191 389
walutowe kontrakty swap	24 891 458	223 832	443 129
walutowe transakcje (CIRS)	12 752 996	374 796	405 837
opcje walutowe zakupione i sprzedane w obrocie pozagiełdowym	3 073 655	79 587	62 336
Razem walutowe instrumenty pochodne	57 719 943	1 192 815	1 102 691
Instrumenty pochodne stóp procentowych
kontrakty swap dla stóp procentowych	45 520 032	642 406	749 207
pozagiełdowe opcje dla stóp procentowych	7 166 523	39 727	39 479
Razem procentowe instrumenty pochodne	52 686 555	682 133	788 686
Pozostałe instrumenty pochodne
kontrakty swap dla towarów w obrocie pozagiełdowym	716 368	26 971	26 655
transakcje FX Spot	1 313 499	-	-
Razem pozostałe instrumenty pochodne	2 029 867	26 971	26 655
Instrumenty pochodne handlowe, razem	112 436 365	1 901 919	1 918 032
w tym: wyceniane na podstawie modeli	112 436 365	1 901 919	1 918 032

Instrumenty pochodne handlowe	Wartość nominalna	Wartość godziwa
31.12.2020		Aktywa	Zobowiązania
Walutowe instrumenty pochodne
walutowe transakcje terminowe (FX Forward+NDF)	14 782 276	184 587	113 239
walutowe kontrakty swap	18 367 382	178 217	213 453
walutowe transakcje (CIRS)	13 428 351	167 205	268 192
opcje walutowe zakupione i sprzedane w obrocie pozagiełdowym	3 968 876	180 644	168 075
Razem walutowe instrumenty pochodne	50 546 885	710 653	762 959
Instrumenty pochodne stóp procentowych
kontrakty swap dla stóp procentowych	45 872 723	810 474	743 456
kontrakty FRA	3 300 000	-	7 451
pozagiełdowe opcje dla stóp procentowych	4 435 634	4 646	1 556
Razem procentowe instrumenty pochodne	53 608 357	815 120	752 463
Pozostałe instrumenty pochodne
kontrakty swap dla towarów w obrocie pozagiełdowym	306 311	5 844	5 726
transakcje FX Spot	3 967 651	-	-
Razem pozostałe instrumenty pochodne	4 273 962	5 844	5 726
Instrumenty pochodne handlowe, razem	108 429 204	1 531 617	1 521 148
w tym: wyceniane na podstawie modeli	108 429 204	1 531 617	1 521 148

Wartość godziwa instrumentów pochodnych w rozbiciu na terminy zapadalności*

	Wartość godziwa aktywa					Wartość godziwa zobowiązania
31 grudnia 2021	Razem	<= 1 miesiąc	> 1 miesiąc	> 3 miesiące	> 1 rok	> 5 lat	Razem	<= 1 miesiąc	> 1 miesiąc	> 3 miesiące	> 1 rok	> 5 lat
	Razem	<= 1 miesiąc	<= 3 miesiące	<= 12 miesięcy	<= 5 lat	> 5 lat	Razem	<= 1 miesiąc	<= 3 miesiące	<= 12 miesięcy	<= 5 lat	> 5 lat
Instrumenty pochodne handlowe
Walutowe Instrumenty pochodne:
walutowe transakcje terminowe (FX Forward+NDF)	514 600	19 613	12 133	73 947	408 907	-	191 389	25 674	35 343	102 217	28 155	-
walutowe kontrakty swap	223 832	23 936	38 974	113 108	47 814	-	443 129	47 732	48 969	62 742	283 686	-
walutowe transakcje (CIRS)	374 796	-	486	38 218	155 189	180 903	405 837	4 644	8 463	24 196	130 812	237 722
opcje walutowe zakupione i sprzedane w obrocie pozagiełdowym	79 587	1 820	6 785	22 729	48 253	-	62 336	2 138	7 595	17 967	34 636	-
Razem walutowe instrumenty pochodne:	1 192 815	45 369	58 378	248 002	660 163	180 903	1 102 691	80 188	100 370	207 122	477 289	237 722
Instrumenty pochodne stóp procentowych:
kontrakty swap dla stóp procentowych	642 406	5 439	6 103	60 227	226 917	343 720	749 207	2 756	7 851	63 481	325 406	349 713
pozagiełdowe opcje dla stóp procentowych	39 727	-	1	1 074	21 946	16 706	39 479	-	3	868	21 928	16 680
Razem procentowe instrumenty pochodne:	682 133	5 439	6 104	61 301	248 863	360 426	788 686	2 756	7 854	64 349	347 334	366 393
Pozostałe instrumenty pochodne
kontrakty swap dla towarów w obrocie pozagiełdowym	26 971	7 018	3 096	16 857	-	-	26 655	6 981	3 067	16 607	-	-
Razem pozostałe instrumenty pochodne:	26 971	7 018	3 096	16 857	-	-	26 655	6 981	3 067	16 607	-	-
Instrumenty pochodne handlowe, razem	1 901 919	57 826	67 578	326 160	909 026	541 329	1 918 032	89 925	111 291	288 078	824 623	604 115

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

	Wartość godziwa aktywa					Wartość godziwa zobowiązania
31 grudnia 2021	Razem	<= 1 miesiąc	> 1 miesiąc	> 3 miesiące	> 1 rok	> 5 lat	Razem	<= 1 miesiąc	> 1 miesiąc	> 3 miesiące	> 1 rok	> 5 lat
	Razem	<= 1 miesiąc	<= 3 miesiące	<= 12 miesięcy	<= 5 lat	> 5 lat	Razem	<= 1 miesiąc	<= 3 miesiące	<= 12 miesięcy	<= 5 lat	> 5 lat
Instrumenty pochodne handlowe
Walutowe Instrumenty pochodne:
walutowe transakcje terminowe (FX Forward+NDF)	184 587	19 727	22 467	74 380	38 019	29 994	113 239	18 358	28 513	22 341	41 130	2 897
walutowe kontrakty swap	178 217	39 832	67 993	17 441	48 078	4 871	213 453	74 540	28 773	48 158	48 701	13 281
walutowe transakcje (CIRS)	167 205	2 401	-	1 389	90 912	72 502	268 192	-	3 603	-	84 832	179 757
opcje walutowe zakupione i sprzedane w obrocie pozagiełdowym	180 644	8 044	8 785	27 713	135 552	550	168 075	2 926	8 568	23 650	132 386	545
Razem walutowe instrumenty pochodne:	710 653	70 004	99 245	120 924	312 562	107 917	762 959	95 824	69 457	94 149	307 049	196 480
Instrumenty pochodne stóp procentowych:
kontrakty swap dla stóp procentowych	810 474	3 020	12 941	34 489	342 663	417 361	743 456	2 378	18 027	33 955	329 836	359 259
pozagiełdowe opcje dla stóp procentowych	-	-	-	-	-	-	7 451	-	-	2 509	4 942	-
Razem procentowe instrumenty pochodne:	5 844	1 520	891	3 432	-	-	5 726	1 504	874	3 349	-	-
Pozostałe instrumenty pochodne	5 844	1 520	891	3 432	-	-	5 726	1 504	874	3 349	-	-
kontrakty swap dla towarów w obrocie pozagiełdowym	1 531 617	74 545	113 077	159 124	655 437	529 433	1 521 148	99 706	88 358	34 118	642 039	556 927
Razem pozostałe instrumenty pochodne:	5 844	1 520	891	3 432	-	-	5 726	1 504	874	3 349	-	-
Instrumenty pochodne handlowe, razem	5 844	1 520	891	3 432	-	-	5 726	1 504	874	3 349	-	-

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

Terminy zapadalności:

– dla NDF, Fx forward, Fx swap, Opcji walutowych i na indeksy, IRS, CIRS wyliczone jako różnica dni pomiędzy datą zapadalności transakcji a datą bilansową

– dla Fx spot, FRA, papierów do wydania/otrzymania wyliczone jako różnica dni pomiędzy datą waluty transakcji a datą bilansową

20. Rachunkowość zabezpieczeń

Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej (macro fair value hedge).

Opis powiązania zabezpieczającego	Zabezpieczane ryzyko to ryzyko stopy procentowej, a w szczególności zmiany wartości godziwej aktywów i zobowiązań o stałym oprocentowaniu, spowodowane zmianami określonej stawki referencyjnej.
Pozycje zabezpieczane	Pozycjami zabezpieczanymi są rachunki bieżące o stałej stopie procentowej w walucie PLN, EUR i USD.
Instrumenty zabezpieczające	Instrumenty zabezpieczające stanowią standardowe transakcje wymiany stopy procentowej (IRS), tzw. plain vanilla IRS w walucie PLN, EUR i USD w ramach których Bank otrzymuje stałą stopę procentową i płaci zmienną stopę opartą na stawkach WIBOR 3M, WIBOR 6M, EURIBOR 1M, EURIBOR 3M, EURIBOR 6M, USD LIBOR 3M, USD LIBOR 6M.
	IRS	Wartość nominalna	Wartość godziwa
			Aktywa	Zobowiązania
	31.12.2021	25 073 220	65 465	1 028 790
	31.12.2020	17 260 690	531 793	-
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających	Zmiana wyceny według wartości godziwej transakcji zabezpieczających ujmowana jest w wyniku na rachunkowości zabezpieczeń. Odsetki od transakcji IRS i rachunków bieżących ujmowane są w wyniku odsetkowym.

W zobowiązaniach w pozycji „Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i zabezpieczającej” znajduje się również korekta wartości instrumentów zabezpieczanych (depozytów) wynosząca:

31.12.2021 -1 083 866 tys. zł

31.12.2020 482 691 tys. zł

Poniższa tabela prezentuje podział instrumentów pochodnych zabezpieczających według wartości nominalnej w podziale na rezydualne terminy wymagalności:

		31.12.2021
Zabezpieczające instrumenty pochodne	Wartość godziwa				Nominał
Zabezpieczające instrumenty pochodne	dodatnia		ujemna	do 1 m-ca		od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1-5 lat	> 5 lat	Razem
Kontrakty na stopę procentową
Swapy (IRS)	65 465		1 028 790	500 000		545 994	6 189 910	14 700 739	3 136 577	25 073 220
Razem zabezpieczające instrumenty pochodne	65 465		1 028 790	500 000		545 994	6 189 910	14 700 739	3 136 577	25 073 220

31.12.2020

Zabezpieczające instrumenty pochodne

Wartość godziwa

Nominał

dodatnia

ujemna

do 1 m-ca

od 1 do 3 m-cy

od 3 m-cy do 1 roku

1-5 lat

> 5 lat

Razem

Kontrakty na stopę procentową

Swapy (IRS)

531 793

-

13 844

-

806 376

14 347 698

2 092 772

17 260 690

Razem zabezpieczające instrumenty pochodne

531 793

-

13 844

-

806 376

14 347 698

2 092 772

17 260 690

Dodatkowo Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej (micro fair value hedge).

Opis powiązania zabezpieczającego	Zabezpieczane ryzyko to ryzyko stopy procentowej, a w szczególności zmiany wartości godziwej aktywów i zobowiązań o stałym oprocentowaniu, spowodowane zmianami określonej stawki referencyjnej.
Pozycje zabezpieczane	Pozycjami zabezpieczanymi są: obligacje o stałym kuponie PS0422.
Instrumenty zabezpieczające	Instrumentami zabezpieczającymi są standardowe transakcje wymiany stopy procentowej (IRS), tzw. plain vanilla IRS w walucie PLN, w ramach, której Bank płaci stałą stopę procentową i otrzymuje zmienną stopę opartą na stawce WIBOR 6M.
	IRS	Wartość nominalna	Wartość godziwa
			Aktywa	Zobowiązania
	31.12.2021	750 000	-	13 817
	31.12.2020	1 750 000	-	60 027
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających	Zmiana wyceny według wartości godziwej transakcji zabezpieczających ujmowana jest w wyniku na rachunkowości zabezpieczeń. Odsetki od transakcji IRS i pozycji zabezpieczanych ujmowane są w wyniku odsetkowym.

Poniższa tabela prezentuje podział instrumentów pochodnych zabezpieczających według wartości nominalnej w podziale na rezydualne terminy wymagalności:

	31.12.2021
Zabezpieczające instrumenty pochodne	Wartość godziwa		Nominał
Zabezpieczające instrumenty pochodne	dodatnia	ujemna	do 1 m-ca	od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1-5 lat	> 5 lat	Razem
Kontrakty na stopę procentową
Swapy (IRS)	-	13 817	-	-	750 000	-	-	750 000
Razem zabezpieczające instrumenty pochodne	-	13 817	-	-	750 000	-	-	750 000

	31.12.2020
Zabezpieczające instrumenty pochodne	Wartość godziwa		Nominał
Zabezpieczające instrumenty pochodne	dodatnia	ujemna	do 1 m-ca	od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1-5 lat	> 5 lat	Razem
Kontrakty na stopę procentową
Swapy (IRS)	-	60 027	-	-	-	950 000	800 000	1 750 000
Razem zabezpieczające instrumenty pochodne	-	60 027	-	-	-	950 000	800 000	1 750 000

Kwoty rozpoznane w rachunku zysków i strat z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (fair value hedge)

Wartość godziwa	31.12.2021	31.12.2020
Przychód odsetkowy na instrumentach pochodnych zabezpieczających	195 568	176 659
Koszt odsetkowy na instrumentach pochodnych zabezpieczających	(53 031)	(99 538)
Zmiana wyceny według wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w Wyniku na rachunkowości zabezpieczeń, w tym:	50 369	(11 077)
zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających	(1 472 733)	(246 040)
zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczanych	1 523 101	234 963

Dodatkowo Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych (cash flow hedge). Powiązanie zabezpieczające przepływy pieniężne zostało ustanowione w marcu 2021 roku, więc nie występowały żadne salda dotyczące tego rodzaju zabezpieczeń na 31 grudnia 2020 roku.

Opis powiązania zabezpieczającego	Zabezpieczane ryzyko to ryzyko stopy procentowej, a w szczególności brak zmienności przepływów odsetkowych na zabezpieczanym papierze, spowodowanych zmianami określonej stawki referencyjnej.
Pozycje zabezpieczane	Pozycjami zabezpieczanymi są obligacje o zmiennym kuponie WZ1131.
Instrumenty zabezpieczające	Instrumenty zabezpieczające stanowią standardowe transakcje wymiany stopy procentowej (IRS), tzw. plain vanilla IRS w walucie PLN w ramach których Bank otrzymuje stałą stopę procentową i płaci zmienną stopę opartą na stawce WIBOR 6M.

IRS	Wartość nominalna	Wartość godziwa
		Aktywa	Zobowiązania
31.12.2021	625 000	-	85 365

Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających

Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane są bezpośrednio w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” w części stanowiącej efektywną część zabezpieczenia. Część nieefektywną zabezpieczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji Wynik na rachunkowości zabezpieczeń.

Poniższa tabela prezentuje podział instrumentów pochodnych zabezpieczających według wartości nominalnej na dzień 31 grudnia 2021 roku w podziale na rezydualne terminy wymagalności:

	31.12.2021
Zabezpieczające instrumenty pochodne	Wartość godziwa		Nominał
Zabezpieczające instrumenty pochodne	dodatnia	ujemna	do 1 m-ca	od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1-5 lat	> 5 lat	Razem
Kontrakty na stopę procentową
Swapy (IRS)	-	85 365	-	-	-	-	625 000	625 000
Razem zabezpieczające instrumenty pochodne	-	85 365	-	-	-	-	625 000	625 000

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych		31.12.2021
Przychód odsetkowy na instrumentach pochodnych zabezpieczających		7 912
Koszt odsetkowy na instrumentach pochodnych zabezpieczających		(2 267)

Zmiany stanu kapitału z aktualizacji wyceny z tytułu wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (cash flow hedge).

Ryzyko stopy procentowej			31.12.2021
Stan na początek okresu			-
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia, ujęte w pozostałych całkowitych dochodach w ciągu okresu sprawozdawczego			(85 303)
Stan na koniec okresu			(85 303)

21. Kredyty i pożyczki udzielone klientom WYCENIANE WedłuG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU

	31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto
Kredyty i pożyczki udzielone
Niebankowym podmiotom finansowym	796 517	(2 075)	794 442
kredyty o charakterze bieżącym	729 310	(1 644)	727 666
kredyty inwestycyjne	45 208	(287)	44 921
kredyty pozostałe	21 999	(144)	21 855
Klientom indywidualnym	38 817 716	(935 977)	37 881 739
kredyty na nieruchomości	26 710 997	(311 056)	26 399 941
kredyty pozostałe	12 106 719	(624 921)	11 481 798
Podmiotom gospodarczym	43 354 896	(1 860 797)	41 494 099
kredyty o charakterze bieżącym	21 236 676	(1 198 743)	20 037 933
kredyty inwestycyjne	15 549 486	(449 945)	15 099 541
kredyty pozostałe	6 568 734	(212 109)	6 356 625
w tym rolnikom indywidualnym	7 755 784	(389 619)	7 366 165
kredyty o charakterze bieżącym	3 712 040	(191 153)	3 520 887
kredyty inwestycyjne	4 032 732	(197 030)	3 835 702
kredyty pozostałe	11 012	(1 436)	9 576
Instytucjom sektora budżetowego	84 487	(1 542)	82 945
kredyty o charakterze bieżącym	57 032	(1 240)	55 792
kredyty inwestycyjne	27 118	(299)	26 819
kredyty pozostałe	337	(3)	334
Należności leasingowe	4 989 351	(162 122)	4 827 229
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	88 042 967	(2 962 513)	85 080 454

31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto
Kredyty i pożyczki udzielone
Niebankowym podmiotom finansowym	595 102	(1 934)	593 168
kredyty o charakterze bieżącym	492 335	(1 577)	490 758
kredyty inwestycyjne	96 141	(259)	95 882
kredyty pozostałe	6 626	(98)	6 528
Klientom indywidualnym	33 802 097	(1 172 830)	32 629 267
kredyty na nieruchomości	22 559 727	(363 664)	22 196 063
kredyty pozostałe	11 242 370	(809 166)	10 433 204
Podmiotom gospodarczym	38 673 033	(1 863 349)	36 809 684
kredyty o charakterze bieżącym	17 823 636	(1 135 775)	16 687 861
kredyty inwestycyjne	13 921 875	(512 585)	13 409 290
kredyty pozostałe	6 927 522	(214 989)	6 712 533
w tym rolnikom indywidualnym	8 118 713	(453 098)	7 665 615
kredyty o charakterze bieżącym	3 979 679	(229 272)	3 750 407
kredyty inwestycyjne	4 125 187	(222 105)	3 903 082
kredyty pozostałe	13 847	(1 721)	12 126
Instytucjom sektora budżetowego	101 382	(2 268)	99 114
kredyty o charakterze bieżącym	70 300	(1 649)	68 651
kredyty inwestycyjne	30 448	(611)	29 837
kredyty pozostałe	634	(8)	626
Należności leasingowe	4 112 460	(146 424)	3 966 036
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	77 284 074	(3 186 805)	74 097 269

Kredyty i pożyczki netto udzielone klientom w podziale na fazy przedstawia się następująco:

31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Kredyty i pożyczki udzielone	77 810 462	7 025 786	3 206 719	88 042 967	222 556
Niebankowym podmiotom finansowym	794 896	5	1 616	796 517	88
Klientom indywidualnym	35 339 880	2 350 493	1 127 343	38 817 716	52 581
Podmiotom gospodarczym	37 247 318	4 234 645	1 872 933	43 354 896	169 887
w tym rolnikom indywidualnym	5 998 472	1 123 755	633 557	7 755 784	2
Instytucjom sektora budżetowego	83 411	1 076	-	84 487	-
Należności leasingowe	4 344 957	439 567	204 827	4 989 351	-
Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych	(615 798)	(507 388)	(1 839 327)	(2 962 513)	(70 908)
Niebankowym podmiotom finansowym	(752)	(1)	(1 322)	(2 075)	(72)
Klientom indywidualnym	(107 829)	(206 279)	(621 869)	(935 977)	(4 485)
Podmiotom gospodarczym	(469 618)	(276 852)	(1 114 327)	(1 860 797)	(66 351)
w tym rolnikom indywidualnym	(33 289)	(76 937)	(279 393)	(389 619)	-
Instytucjom sektora budżetowego	(1 342)	(200)	-	(1 542)	-
Należności leasingowe	(36 257)	(24 056)	(101 809)	(162 122)	-
Kredyty i pożyczki netto udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	77 194 664	6 518 398	1 367 392	85 080 454	151 648

31.12.2020	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Kredyty i pożyczki udzielone	65 969 373	7 165 450	4 149 251	77 284 074	324 756
Niebankowym podmiotom finansowym	593 444	33	1 625	595 102	80
Klientom indywidualnym	30 416 993	1 940 388	1 444 716	33 802 097	71 872
Podmiotom gospodarczym	31 474 785	4 699 506	2 498 742	38 673 033	252 760
w tym rolnikom indywidualnym	6 069 509	1 259 809	789 395	8 118 713	2
Instytucjom sektora budżetowego	98 992	2 346	44	101 382	44
Należności leasingowe	3 385 159	523 177	204 124	4 112 460	-
Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych	(505 527)	(594 339)	(2 086 939)	(3 186 805)	(47 810)
Niebankowym podmiotom finansowym	(1 213)	(3)	(718)	(1 934)	(23)
Klientom indywidualnym	(197 518)	(226 981)	(748 331)	(1 172 830)	(10 127)
Podmiotom gospodarczym:	(274 643)	(346 822)	(1 241 884)	(1 863 349)	(37 648)
w tym rolnikom indywidualnym	(48 403)	(116 224)	(288 471)	(453 098)	(1)
Instytucjom sektora budżetowego	(1 990)	(266)	(12)	(2 268)	(12)
Należności leasingowe	(30 163)	(20 267)	(95 994)	(146 424)	-
Kredyty i pożyczki netto udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	65 463 846	6 571 111	2 062 312	74 097 269	276 946

Odpis z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Stan na 1 stycznia 2021 roku	(505 527)	(594 339)	(2 086 939)	(3 186 805)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(353 275)	(109 644)	(80 095)	(543 014)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	53 907	27 882	123 587	205 376
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	209 417	140 773	(551 258)	(201 068)
Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)	(26 280)	28 131	21 386	23 237
Wykorzystanie w ciężar odpisów	6 230	523	742 719	749 472
Pozostałe zmiany (w tym różnice kursowe)	(270)	(714)	(8 727)	(9 711)
Stan na 31 grudnia 2021 roku	(615 798)	(507 388)	(1 839 327)	(2 962 513)

Zmiana stanu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Stan na 1 stycznia 2020 roku	(462 118)	(481 781)	(2 284 310)	(3 228 209)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	(318 192)	(80 321)	(123 188)	(521 701)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	55 378	21 739	110 796	187 913
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	223 644	(50 954)	(706 534)	(533 844)
Wykorzystanie w ciężar odpisów	90	30	939 245	939 365
Pozostałe zmiany (w tym różnice kursowe)	(4 329)	(3 053)	(22 947)	(30 329)
Stan na 31 grudnia 2020 roku	(505 527)	(594 339)	(2 086 939)	(3 186 805)

Kwota długoterminowych należności tytułu kredytów i pożyczek udzielonych klientom według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 76 534 598 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 63 711 558 tys. zł)

Wartość brutto kredytów na nieruchomości dla osób fizycznych w walucie (w tys. zł)

Kredyty według walut	31.12.2021	31.12.2020
CHF	4 531 564	4 822 478
EUR	36 388	47 606
PLN	22 141 389	17 687 284
USD	1 656	2 359
Razem	26 710 997	22 559 727

31.12.2021
Wartość portfela kredytowego z udziałem CHF	Wartość bilansowa brutto	w tym zaangażowania w CHF	Odpis	w tym zaangażowania w CHF
Kredyty i pożyczki udzielone
Niebankowym podmiotom finansowym	796 517	-	(2 075)	-
kredyty o charakterze bieżącym	729 310	-	(1 644)	-
kredyty inwestycyjne	45 208	-	(287)	-
kredyty pozostałe	21 999	-	(144)	-
Klientom indywidualnym	38 817 716	4 575 112	(935 977)	(230 270)
kredyty na nieruchomości	26 710 997	4 531 564	(311 056)	(221 397)
kredyty pozostałe	12 106 719	43 548	(624 921)	(8 873)
Podmiotom gospodarczym	43 354 896	65 713	(1 860 797)	(10 781)
kredyty o charakterze bieżącym	21 236 676	56 263	(1 198 743)	(5 538)
kredyty inwestycyjne	15 549 486	8 915	(449 945)	(5 243)
kredyty pozostałe	6 568 734	535	(212 109)	-
w tym rolnikom indywidualnym	7 755 784	1 284	(389 619)	(84)
kredyty o charakterze bieżącym	3 712 040	1 225	(191 153)	(84)
kredyty inwestycyjne	4 032 732	59	(197 030)	-
kredyty pozostałe	11 012	-	(1 436)	-
Instytucjom sektora budżetowego	84 487	-	(1 542)	-
kredyty o charakterze bieżącym	57 032	-	(1 240)	-
kredyty inwestycyjne	27 118	-	(299)	-
kredyty pozostałe	337	-	(3)	-
Należności leasingowe	4 989 351	27 917	(162 122)	(7 274)
Kredyty i pożyczki, razem	88 042 967	4 668 742	(2 962 513)	(248 325)

31.12.2020
Wartość portfela kredytowego z udziałem CHF	Wartość bilansowa brutto	w tym zaangażowania w CHF	Odpis	w tym zaangażowania w CHF
Kredyty i pożyczki udzielone
Niebankowym podmiotom finansowym	595 102	-	(1 934)	-
kredyty o charakterze bieżącym	492 335	-	(1 577)	-
kredyty inwestycyjne	96 141	-	(259)	-
kredyty pozostałe	6 626	-	(98)	-
Klientom indywidualnym	33 802 097	4 876 681	(1 172 830)	(235 754)
kredyty na nieruchomości	22 559 727	4 822 478	(363 664)	(223 878)
kredyty pozostałe	11 242 370	54 203	(809 166)	(11 876)
Podmiotom gospodarczym	38 673 033	148 909	(1 863 349)	(12 064)
kredyty o charakterze bieżącym	17 823 636	137 511	(1 135 775)	(7 502)
kredyty inwestycyjne	13 921 875	10 068	(512 585)	(4 560)
kredyty pozostałe	6 927 522	1 330	(214 989)	(2)
w tym rolnikom indywidualnym	8 118 713	3 094	(453 098)	(493)
kredyty o charakterze bieżącym	3 979 679	2 998	(229 272)	(493)
kredyty inwestycyjne	4 125 187	96	(222 105)	-
kredyty pozostałe	13 847	-	(1 721)	-
Instytucjom sektora budżetowego	101 382	-	(2 268)	-
kredyty o charakterze bieżącym	70 300	-	(1 649)	-
kredyty inwestycyjne	30 448	-	(611)	-
kredyty pozostałe	634	-	(8)	-
Należności leasingowe	4 112 460	38 940	(146 424)	(7 448)
Kredyty i pożyczki, razem	77 284 074	5 064 530	(3 186 805)	(255 266)

22. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WedłuG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

	31.12.2021	31.12.2020
Kredyty preferencyjne	1 219 027	1 539 848
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, razem	1 219 027	1 539 848

Poniżej przedstawiono porównanie, wartości godziwej kredytów preferencyjnych z ich wartością bilansową brutto, jaka zostałaby ujęta, gdyby Bank - zgodnie z wymogiem MSSF 9 - nie dokonał reklasyfikacji tych portfeli według wartości godziwej przez wynik finansowy.

	Wartość bilansowa brutto	Wartość godziwa
31.12.2021	1 343 402	1 219 027
31.12.2020	1 715 680	1 539 848

Kredyty preferencyjne według wartości godziwej	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
31.12.2021	897 554	244 754	76 719	1 219 027
31.12.2020	1 106 270	311 307	122 271	1 539 848

23. Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

31.12.2021
Papiery wartościowe	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	5 612	(82)	5 530
emitowane przez banki krajowe	3 834 998	-	3 834 998
emitowane przez pozostałe instytucje finansowe	584 844	-	584 844
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	18 642 064	(96)	18 641 968
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	167 813	(45 156)	122 657
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	78 362	(318)	78 044
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	23 313 693	(45 652)	23 268 041

31.12.2020
Papiery wartościowe	Wartość bilansowa brutto	Odpis	Wartość bilansowa netto
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	5 581	(89)	5 492
emitowane przez banki krajowe	3 836 125	-	3 836 125
emitowane przez pozostałe instytucje finansowe	588 445	-	588 445
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	18 640 800	(96)	18 640 704
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	213 573	(11 818)	201 755
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	88 890	(389)	88 501
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	23 373 414	(12 392)	23 361 022

31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Papiery wartościowe	23 149 109	4 001	160 583	23 313 693	156 428
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	5 612	-	-	5 612	-
emitowane przez banki krajowe	3 834 998	-	-	3 834 998	-
emitowane przez pozostałe instytucje finansowe	584 844	-	-	584 844	-
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	18 642 064	-	-	18 642 064	-
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	3 229	4 001	160 583	167 813	156 428
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	78 362	-	-	78 362	-
Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych:	(530)	(318)	(44 804)	(45 652)	(40 648)
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	(82)	-	-	(82)	-
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	(96)	-	-	(96)	-
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	(34)	(318)	(44 804)	(45 156)	(40 648)
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	(318)	-	-	(318)	-
Papiery wartościowe netto wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	23 148 579	3 683	115 779	23 268 041	115 780

31.12.2020	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem	w tym POCI
Papiery wartościowe	23 180 310	4 021	189 083	23 373 414	184 928
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	5 581	-	-	5 581	-
emitowane przez banki krajowe	3 836 125	-	-	3 836 125	-
emitowane przez pozostałe instytucje finansowe	588 445	-	-	588 445	-
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	18 640 800	-	-	18 640 800	-
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	20 469	4 021	189 083	213 573	184 928
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	88 890	-	-	88 890	-
Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych:	(823)	(446)	(11 123)	(12 392)	(6 968)
emitowane przez banki krajowe - listy zastawne	(89)	-	-	(89)	-
emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego – obligacje skarbowe	(96)	-	-	(96)	-
emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje	(249)	(446)	(11 123)	(11 818)	(6 968)
emitowane przez jednostki samorządowe – obligacje komunalne	(389)	-	-	(389)	-
Papiery wartościowe netto wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem	23 179 487	3 575	177 960	23 361 022	177 960

Zgodnie z Ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, na dzień 31 grudnia 2021 r. BNP Paribas posiadał obligacje skarbowe ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie 336 429 tys. zł (o wartości nominalnej 340 000 tys. zł), które stanowiły zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych w ramach BFG (w 2020 r. w kwocie 364 531 tys. zł o wartości nominalnej 370 000 tys. zł).

Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu według wartości bilansowej:	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	23 361 022	17 916 645
Zakup papierów	-	5 776 975
Sprzedaż/wykup papierów	(56 116)	(507 612)
Zmiana na odpisach z tytułu utraty wartości	(33 258)	10 133
Zmiana na korekcie wartości początkowej	-	(6 576)
Zmiana odsetek należnych, z tytułu różnic kursowych, dyskonta i premii	(3 607)	171 457
Stan na koniec okresu	23 268 041	23 361 022

Zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	(12 392)	(22 526)
Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia	-	(1 678)
Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania	259	5 241
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(33 519)	6 571
Stan na koniec okresu	(45 652)	(12 392)

Kwota długoterminowych papierów wartościowych brutto wycenianych według zamortyzowanego kosztu według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 23 257 519 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 23 351 070 tys. zł).

24. PAPIERY WARTOŚCIOWE wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	31.12.2021	31.12.2020
	Wartość bilansowa
Obligacje skarbowe emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego	27 046	-
Obligacje emitowane przez podmioty niefinansowe	41 286	54 228
Obligacje zamienne na akcje podmiotów niefinansowych	51 121	57 292
Instrumenty kapitałowe	226 988	259 512
Jednostki uczestnictwa	47	44
Certyfikaty emitowane przez podmioty niefinansowe	821	824
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, razem	347 309	371 900

Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	371 900	241 754
Zakup papierów	35 963	41 429
Sprzedaż papierów	(30 552)	(7 513)
Zmiana w wycenie według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	(32 713)	94 000
Zmiana odsetek należnych, z tytułu różnic kursowych, dyskonta i premii	2 690	2 230
Pozostałe zmiany	21	-
Stan na koniec okresu	347 309	371 900

Kwota długoterminowych papierów wartościowych brutto wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 76 758 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 106 786 tys. zł).

Poniższa tabela prezentuje wartość papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w podziale na wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz obligatoryjnie wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Instrumenty dłużne zaklasyfikowane obowiązkowo do kategorii wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat na moment początkowego ujęcia	120 274	112 343
Instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat na moment początkowego ujęcia	227 035	259 557
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, razem	347 309	371 900

25. Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez INNE całkowite dochody

Dłużne papiery wartościowe	31.12.2021	31.12.2020
Obligacje emitowane przez banki	2 608 513	4 319 718
Obligacje skarbowe emitowane przez instytucje rządowe szczebla centralnego	4 101 875	4 685 483
Obligacje emitowane przez pozostałe instytucje finansowe	2 432 965	1 223 359
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	9 143 353	10 228 560

Wycena dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody dokonywana jest w oparciu o model zdyskontowanych przepływów pieniężnych przy użyciu bieżących rynkowych stóp procentowych, z uwzględnieniem ryzyka kredytowego emitenta w wysokości odpowiadającej parametrom obserwowanym na rynku dla transakcji o podobnym ryzyku kredytowym i horyzoncie czasowym. Wycena nie uwzględnia założeń, które nie mogą być zaobserwowane bezpośrednio na rynku.

Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody:	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	10 228 560	7 953 358
Zakup papierów	87 312 000	50 342 450
Sprzedaż papierów	(87 328 265)	(48 329 550)
Zmiana w wycenie według wartości godziwej przez całkowite dochody	(969 416)	163 408
Zmiana w wycenie według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	(44 296)	36 601
Zmiana odsetek należnych, z tytułu różnic kursowych, dyskonta i premii	(55 230)	62 293
Stan na koniec okresu	9 143 353	10 228 560

Kwota długoterminowych papierów wartościowych brutto wycenianych według wartości godziwej przez całkowite dochody według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 8 261 704 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 10 072 024 tys. zł).

Poniższa tabela prezentuje zyski i straty dotyczące papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, które w danym okresie zostały ujęte bezpośrednio w kapitale własnym, a następnie zostały wyksięgowane z kapitału własnego i ujęte w wyniku finansowym za dany okres 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 r. i 2020 roku.

Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Zyski ujęte bezpośrednio w kapitale własnym a następnie przeniesione z kapitału własnego i ujęte w wyniku finansowym	31 559	76 998
Straty ujęte bezpośrednio w kapitale własnym a następnie przeniesione z kapitału własnego i ujęte w wyniku finansowym	(33 835)	(1 229)
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem	(2 276)	75 769

26. Nieruchomości inwestycyjne

W 2020 roku Grupa dokonała sprzedaży nieruchomości inwestycyjnej gruntu niezabudowanego o powierzchni 46,85 ha we Wrocławiu Marszowicach. Cena umowna sprzedaży została ustalona na 46 200 tys. zł. Strata z tytułu sprzedaży nieruchomości wyniosła 10 377 tys. .zł.

	12 miesięcy do 31.12.2020
Saldo otwarcia	56 577
Aktualizacja wartości	-
Sprzedaż	(56 577)
Saldo zamknięcia, z tego:	-
cena nabycia	-
przeszacowanie według wartości godziwej	-

27. Wartości niematerialne

Wartości niematerialne	31.12.2021	31.12.2020
Licencje	533 757	420 429
Inne wartości niematerialne	17 227	7 951
Nakłady na wartości niematerialne	177 491	223 228
Wartości niematerialne, razem	728 475	651 608

Wartości niematerialne
12 miesięcy do 31.12.2021	Licencje	Inne wartości niematerialne	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
12 miesięcy do 31.12.2021	Licencje	Inne wartości niematerialne	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	1 481 814	23 432	223 228	1 728 474
Zwiększenia:	285 008	14 133	278 231	577 372
przeniesienie z nakładów	268 487	13 977	158	282 622
zakupy	16 403	156	278 073	294 632
inne	118	-	-	118
Zmniejszenia:	(403 054)	(7 472)	(323 488)	(734 014)
przeniesienie z nakładów	-	-	(282 622)	(282 622)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(401 883)	(7 471)	-	(409 354)
inne	(1 171)	(1)	(40 866)	(42 038)
Saldo na dzień 31 grudnia	1 363 768	30 093	177 971	1 571 832
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	1 061 385	15 481	-	1 076 866
Zmiany stanu:	(231 374)	(2 615)	-	(233 989)
amortyzacja za rok obrotowy	154 323	14 942	-	169 265
pozostałe zmiany	-	(11 065)	-	(11 065)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(385 697)	(6 492)	-	(392 189)
Saldo na dzień 31 grudnia	830 011	12 866	-	842 877
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	-	-	-	-
Zmiany stanu:	-	-	480	480
utworzenie odpisu	-	-	480	480
Saldo na dzień 31 grudnia	-	-	480	480
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	420 429	7 951	223 228	651 608
Saldo na dzień 31 grudnia	533 757	17 227	177 491	728 475

Wartości niematerialne
12 miesięcy do 31.12.2020	Licencje	Inne wartości niematerialne	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
12 miesięcy do 31.12.2020	Licencje	Inne wartości niematerialne	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	1 313 359	20 673	233 656	1 567 688
Zwiększenia:	270 938	3 334	282 182	556 454
przeniesienie z nakładów	264 313	3 198	-	267 511
zakupy	6 480	42	249 357	255 879
inne	145	94	32 825	33 064
Zmniejszenia:	(102 483)	(575)	(292 610)	(395 668)
przeniesienie z nakładów	-	-	(267 512)	(267 512)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(102 483)	(561)	(3 637)	(106 681)
inne	-	(14)	(21 461)	(21 475)
Saldo na dzień 31 grudnia	1 481 814	23 432	223 228	1 728 474
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	1 033 684	12 329	-	1 046 013
Zmiany stanu:	27 701	3 152	-	30 853
amortyzacja za rok obrotowy	124 553	8 279	-	132 832
pozostałe zmiany	-	(4 760)	-	(4 760)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(96 852)	(367)	-	(97 219)
Saldo na dzień 31 grudnia	1 061 385	15 481	-	1 076 866
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	-	46	1 685	1 730
Zmiany stanu:	-	(46)	(1 685)	(1 730)
aktualizacja odpisu	-	(46)	(1 685)	(1 730)
Saldo na dzień 31 grudnia	-	-	-	-
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	279 675	8 298	231 971	519 945
Saldo na dzień 31 grudnia	420 429	7 951	223 228	651 608

W odniesieniu do wartości niematerialnych, które nie są jeszcze dostępne do użytkowania, tzn. będące w trakcie realizacji, Grupa na bieżąco identyfikuje przesłanki utraty wartości.

Grupa według stanu na 31.12.2021 r. posiadała istotne zobowiązania umowne zaciągnięte w kwocie 3 505 tys. zł w związku z nabyciem wartości niematerialnych (1 394 tys. zł według stanu na 31.12.2020 r.).

28. Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe	31.12.2021	31.12.2020
Środki trwałe, w tym:	455 206	507 441
grunty i budynki	104 873	129 709
sprzęt informatyczny	145 741	162 182
wyposażenie biurowe	52 065	51 526
pozostałe, w tym inwestycje w obcych środkach trwałych	152 527	164 024
Środki trwałe w budowie	22 970	47 450
Prawo do użytkowania, w tym:	765 347	924 649
grunty i budynki	743 564	907 828
pojazdy samochodowe	21 655	16 728
pozostałe, w tym inwestycje w obcych środkach trwałych	128	93
Rzeczowe aktywa trwałe, razem	1 243 523	1 479 540

Poniżej przedstawiono zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych w roku 2021 i 2020:

Środki trwałe i środki trwałe w budowie
12 miesięcy do 31.12.2021	Grunty i budynki	Rzeczowe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
12 miesięcy do 31.12.2021	Grunty i budynki	Rzeczowe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	266 893	1 218 204	47 491	1 532 588
Zwiększenia:	1 220	85 108	47 682	134 010
przeniesienie ze środków trwałych w budowie	1 109	57 114	-	58 223
zakupy	36	20 635	44 179	64 850
Inne	75	7 359	3 503	10 937
Zmniejszenia:	(46 514)	(260 742)	(72 199)	(379 455)
przeniesienie ze środków trwałych w budowie	-	-	(58 223)	(58 223)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(46 514)	(254 030)	-	(300 544)
inne	-	(6 712)	(13 976)	(20 688)
Saldo na dzień 31 grudnia	221 599	1 042 570	22 974	1 287 143
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	124 018	839 107	-	963 125
Zmiany stanu:	(18 165)	(149 078)	-	(167 243)
amortyzacja za rok obrotowy	5 989	97 319	-	103 308
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(24 154)	(246 397)	-	(270 551)
Saldo na dzień 31 grudnia	105 853	690 029	-	795 882
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	13 166	1 365	41	14 572
Zmiany stanu:	(2 293)	843	(37)	(1 487)
aktualizacja odpisu	(2 293)	843	(37)	(1 487)
Saldo na dzień 31 grudnia	10 873	2 208	4	13 085
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	129 709	377 732	47 450	554 891
Saldo na dzień 31 grudnia	104 873	350 333	22 970	478 176

Środki trwałe i środki trwałe w budowie
12 miesięcy do 31.12.2020	Grunty i budynki	Rzeczowe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
12 miesięcy do 31.12.2020	Grunty i budynki	Rzeczowe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	412 810	1 259 850	94 250	1 766 910
Zwiększenia:	9 827	167 068	108 128	285 023
przeniesienie ze środków trwałych w budowie	9 750	135 991	-	145 741
zakupy	-	20 920	94 262	115 182
inne	77	10 157	13 866	24 100
Zmniejszenia:	(155 744)	(208 714)	(154 887)	(519 345)
przeniesienie ze środków trwałych w budowie	-	-	(145 741)	(145 741)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(155 630)	(192 511)	-	(348 141)
inne	(114)	(16 203)	(9 146)	(25 463)
Saldo na dzień 31 grudnia	266 893	1 218 204	47 491	1 532 588
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	199 753	918 992	-	1 118 745
Zmiany stanu:	(75 735)	(79 885)	-	(155 620)
amortyzacja za rok obrotowy	7 193	101 245	-	108 438
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(82 928)	(181 130)	-	(264 058)
Saldo na dzień 31 grudnia	124 018	839 107	-	963 125
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	10 471	925	76	11 472
Zmiany stanu:	2 695	440	(35)	3 100
aktualizacja odpisu	2 695	440	(35)	3 100
Saldo na dzień 31 grudnia	13 166	1 365	41	14 572
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	202 586	339 933	94 174	636 693
Saldo na dzień 31 grudnia	129 709	377 732	47 450	554 891

Grupa według stanu na 31.12.2021 r. posiadała istotne zobowiązania umowne zaciągnięte w kwocie 391 tys. zł w związku z nabyciem rzeczowych aktywów trwałych (1 165 tys. zł według stanu na 31.12.2020 r.).


Prawo do użytkowania
12 miesięcy do 31.12.2021	Grunty i budynki	Pojazdy samochodowe	Pozostałe, w tym inwestycje w obcych środkach trwałych	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	1 116 121	27 608	280	1 144 009
Zwiększenia:	79 969	14 451	145	94 565
Zmniejszenia:	(140 148)	(5 514)	(280)	(145 942)
Saldo na dzień 31 grudnia	1 055 942	36 545	145	1 092 632
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	202 379	10 880	187	213 446
Zmiany stanu:	93 778	4 010	(170)	97 618
amortyzacja za rok obrotowy	118 142	8 727	111	126 980
pozostałe zmiany	(24 343)	(4 639)	(281)	(29 263)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór	(21)	(78)	-	(99)
Saldo na dzień 31 grudnia	296 157	14 890	17	311 064
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	5 914	-	-	5 914
Zmiany stanu:	10 306	-	-	10 306
utworzenie odpisu aktualizującego	13 250	-	-	13 250
rozwiązanie odpisu aktualizującego	(2 944)	-	-	(2 944)
Saldo na dzień 31 grudnia	16 220	-	-	16 220
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	907 828	16 728	93	924 649
Saldo na dzień 31 grudnia	743 564	21 655	128	765 347

Prawo do użytkowania
12 miesięcy do 31.12.2020	Grunty i budynki	Pojazdy samochodowe	Sprzęt informatyczny	Pozostałe, w tym inwestycje w obcych środkach trwałych	Ogółem
Wartość księgowa brutto
Saldo na dzień 1 stycznia	690 351	18 630	6 556	280	715 817
Zwiększenia:	503 318	11 569	-	-	514 887
Zmniejszenia:	(77 548)	(2 591)	(6 556)	-	(86 695)
Saldo na dzień 31 grudnia	1 116 121	27 608	-	280	1 144 009
Umorzenie (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	110 891	5 143	2 452	93	118 579
Zmiany stanu:	91 488	5 737	(2 452)	94	94 867
amortyzacja za rok obrotowy	118 001	7 886	707	94	126 688
pozostałe zmiany	(26 513)	(2 075)	(3 159)	-	(31 747)
sprzedaż, likwidacja, darowizna, niedobór, kradzież	-	(74)	-	-	(74)
Saldo na dzień 31 grudnia	202 379	10 880	-	187	213 446
Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości (-)
Saldo na dzień 1 stycznia	7 185	-	-	-	7 185
Zmiany stanu:	(1 271)	-	-	-	(1 271)
utworzenie odpisu aktualizującego	2 731	-	-	-	2 731
rozwiązanie odpisu aktualizującego	(4 002)	-	-	-	(4 002)
Saldo na dzień 31 grudnia	5 914	-	-	-	5 914
Wartość księgowa netto
Saldo na dzień 1 stycznia	572 275	13 487	4 104	187	590 053
Saldo na dzień 31 grudnia	907 828	16 728	-	93	924 649

29. LEASING

Grupa jako leasingobiorca

Grupa jest stroną umów leasingu w zakresie bazowych składników aktywów takich, jak:

· nieruchomości,

· pojazdy samochodowe,

· grunty, w tym prawo wieczystego użytkowania gruntów,

· wpłatomaty,

· elementy wyposażenia,

· sprzęt IT.

Okres leasingu pojazdów samochodowych wynosi od 1 do 5 lat. Umowy zawierają opcje przedłużenia. Grupa zawiera również umowy leasingu zwrotnego w odniesieniu do pojazdów samochodowych.

Grupa jest również stroną umów leasingu nieruchomości. Umowy te są zawierane na czas określony od 1 do 30 lat oraz na czas nieokreślony. W przypadku umów na czas nieokreślony Grupa ustala okres leasingu w oparciu o okres wypowiedzenia umowy. Umowy przewidują zmienne opłaty leasingowe zależne od indeksu (np. GUS, HICP).

Grupa posiada także umowy leasingu gruntu na czas nieoznaczony, oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów otrzymane na okres od 40 do 100 lat. Opłaty leasingowe są waloryzowane zgodnie z ustawą o gospodarce gruntami.

	31.12.2021	31.12.2020
Koszty leasingu ujęte w rachunku zysków i strat	(134 006)	(138 959)
koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu	(4 551)	(6 694)
koszty amortyzacji aktywów z tytułu prawa do użytkowania	(126 980)	(126 688)
koszty związane z leasingiem krótkoterminowym (ujęte w kosztach administracyjnych)	(2 475)	(5 577)

Niezdyskontowane opłaty leasingowe według terminów zapadalności	31.12.2021	31.12.2020
Do jednego roku	127 496	126 132
Powyżej 1 roku do 5 lat	461 962	493 225
Powyżej 5 lat	312 375	397 542
Razem	901 833	1 016 899

	31.12.2021	31.12.2020
Wartość księgowa zobowiązań z tytułu zdyskontowanych opłat leasingowych	860 004	968 749

Grupa jako leasingodawca

Umowy leasingowe, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów na leasingobiorcę, klasyfikowane są jako umowy leasingu finansowego. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmowana jest wartość należności w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Ujmowanie przychodów z tytułu umów leasingu finansowego przebiega w sposób odzwierciedlający stałą okresową stopę zwrotu na inwestycji leasingowej netto dokonanej przez Grupę w ramach leasingu finansowego.

Grupa nie oferuje produktów leasingu operacyjnego tj. takiego w jakim nie następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów na leasingobiorcę.

Należności z tytułu leasingu finansowego	31.12.2021	31.12.2020
Należności (brutto) z tytułu leasingu finansowego	5 044 682	4 266 524
Niezrealizowane przychody finansowe	(98 518)	(154 064)
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych	4 946 163	4 112 460
Odpisy z tytułu utraty wartości	(162 122)	(146 424)
Należności z tytułu leasingu finansowego, razem	4 784 041	3 966 036

Należności brutto z tytułu leasingu finansowego według terminów zapadalności	31.12.2021	31.12.2020
Do 1 roku	1 899 558	1 527 068
Powyżej 1 roku do 5 lat	2 946 967	2 543 841
Powyżej 5 lat	198 157	195 615
Należności brutto z tytułu leasingu finansowego, razem	5 044 682	4 266 524

30. Inne aktywa

Inne aktywa:	31.12.2021	31.12.2020
Należności z tytułu umów z klientami:
dłużnicy różni	247 178	192 405
przychody do otrzymania	106 560	97 405
rozliczenia z tytułu kart płatniczych	16 194	31 254
rozrachunki z tytułu ubezpieczeń	6 623	5 562
Pozostałe:
rozrachunki międzybankowe i międzysystemowe	121 977	293 842
koszty do rozliczenia w czasie	48 056	32 842
rozrachunki z tytułu podatków i świadczeń publiczno-prawnych	48 181	50 653
pozostałe rozrachunki związane z działalnością leasingową	36 040	9 506
pozostałe	84 690	109 861
Inne aktywa brutto, razem	715 499	823 330
Odpisy aktualizujące wartość należności od dłużników różnych	(58 904)	(36 491)
Inne aktywa netto, razem	656 595	786 839

31. Zobowiązania wobec BANKU CENTRALNEGO

Zobowiązania wobec Banku Centralnego		31.12.2021	31.12.2020
Przekroczenie salda na rachunku bieżącym w Banku Centralnym		-	84 675

32. Zobowiązania wobec banków

Zobowiązania wobec innych banków	31.12.2021	31.12.2020
Rachunki bieżące	518 981	806 438
Depozyty międzybankowe	1 967 290	1 615 771
Kredyty i pożyczki otrzymane	5 351 400	4 081 845
Inne zobowiązania	174 573	320 840
Zobowiązania wobec banków, razem	8 012 244	6 824 894

W pozycji „Inne zobowiązania” na 31.12.2021 r. zaprezentowane zostały także zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu w kwocie 92 809 tys. zł.

Nie doszło do złamania postanowień umownych i kowenantów związanych z sytuacją finansową Grupy i obowiązkami informacyjnymi w 2021 i 2020 roku.

Kwota zobowiązań długoterminowych wobec banków według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 3 559 283 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 2 950 936 tys. zł).

33. Zobowiązania wobec klientów

Zobowiązania wobec klientów	31.12.2021	31.12.2020
NIEBANKOWE PODMIOTY FINANSOWE	1 315 721	1 528 698
Rachunki bieżące	1 200 041	1 335 032
Depozyty terminowe	11 420	184 356
Kredyty i pożyczki otrzymane	101 666	-
Inne zobowiązania	2 594	9 310
KLIENCI INDYWIDUALNI	44 771 970	43 578 829
Rachunki bieżące	38 430 796	35 826 600
Depozyty terminowe	5 880 637	7 327 267
Inne zobowiązania	460 537	424 962
PODMIOTY GOSPODARCZE	53 418 415	43 677 506
Rachunki bieżące	47 213 927	40 222 097
Depozyty terminowe	5 428 183	2 723 760
Inne zobowiązania	776 305	731 649
w tym ROLNICY INDYWIDUALNI	2 717 618	2 464 474
Rachunki bieżące	2 658 847	2 388 764
Depozyty terminowe	41 112	60 296
Inne zobowiązania	17 659	15 414
INSTYTUCJE SEKTORA BUDŻETOWEGO	1 586 835	1 265 971
Rachunki bieżące	1 487 523	1 111 576
Depozyty terminowe	78 654	148 718
Inne zobowiązania	20 658	5 677
Zobowiązania wobec klientów, razem	101 092 941	90 051 004

Kwota zobowiązań długoterminowych wobec klientów według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 474 970 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 378 908 tys. zł).

34. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

	31.12.2021	31.12.2020
Dłużne papiery wartościowe	722 628	1 318 380

Zmiana stanu dłużnych papierów wartościowych	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	1 318 380	2 179 052
Wykup dłużnych papierów wartościowych	(595 717)	(860 509)
Zmiana z tytułu dyskonta, odsetek, prowizji i opłat od dłużnych papierów wartościowych rozliczanych według ESP, różnic kursowych	(35)	(163)
Stan wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych na koniec okresu	722 628	1 318 380

35. Zobowiązania podporządkowane

	31.12.2021	31.12.2020
Zobowiązania podporządkowane	4 334 572	4 306 539

Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	4 306 539	1 882 064
Zaciągnięcie pożyczek	-	2 300 000
Zmiana z tytułu odsetek, prowizji i opłat rozliczanych według ESP	6 716	1 795
Różnice kursowe	21 317	122 680
Stan na koniec okresu	4 334 572	4 306 539

36. Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania	31.12.2021	31.12.2020
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Wierzyciele różni	207 148	221 943
Rozliczenia z tytułu kart płatniczych	158 617	128 516
Przychody przyszłych okresów	89 110	91 687
Rozliczenia z tytułu umów rachunków powierniczych	581	3 431
Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń	34 769	30 625
Pozostałe zobowiązania
Rozrachunki międzybankowe i międzysystemowe	284 944	30 265
Rezerwy na koszty rzeczowe	343 656	342 771
Rezerwy na pozostałe zobowiązania wobec pracowników	246 935	215 090
Rezerwa na niewykorzystane urlopy	42 426	42 481
Pozostałe rozliczenia publiczno-prawne	54 689	49 345
Pozostałe rozrachunki związane z działalnością leasingową	28 320	18 100
Pozostałe	65 094	94 989
Pozostałe zobowiązania, razem	1 556 289	1 269 243

37. Rezerwy

	31.12.2021	31.12.2020
Rezerwa na restrukturyzację	56 280	82 918
Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne zobowiązania	15 858	18 188
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	155 638	214 443
Rezerwa na sprawy sporne i podobne zobowiązania	1 463 347	335 629
Pozostałe rezerwy	8 229	8 232
Rezerwy, razem	1 699 352	659 410

Rezerwy na restrukturyzację	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wartość bilansowa na początek okresu	82 918	113 076
Utworzenie rezerwy	4 917	48 590
Wykorzystanie rezerw	(31 177)	(59 882)
Rozwiązanie rezerw	(378)	(18 839)
Inne zmiany	-	(27)
Wartość bilansowa na koniec okresu	56 280	82 918

Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne zobowiązania	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wartość bilansowa na początek okresu	18 188	16 209
Utworzenie rezerw	2 492	4 514
Wykorzystanie rezerw	(884)	(1 025)
Rozwiązanie rezerw	(3 938)	(1 510)
Wartość bilansowa na koniec okresu	15 858	18 188

Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wartość bilansowa na początek okresu	214 443	233 179
Utworzenie rezerwy	116 428	96 415
Rozwiązanie rezerwy	(55 414)	(82 951)
Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego (netto)	(123 080)	-
Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)	2 853	(35 887)
Inne zmiany	408	3 687
Wartość bilansowa na koniec okresu	155 638	214 443

Rezerwy na sprawy sporne i podobne zobowiązania	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wartość bilansowa na początek okresu	335 629	166 073
Utworzenie rezerwy	1 125 766	218 936
Wykorzystanie rezerw	(32 231)	(38 092)
Rozwiązanie rezerwy	(16 433)	(11 288)
Inne zmiany, w tym różnice kursowe	50 616	-
Wartość bilansowa na koniec okresu	1 463 347	335 629

Pozostałe rezerwy	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Wartość bilansowa na początek okresu	8 232	2 524
Utworzenie rezerwy	16	4 644
Wykorzystanie rezerw	(17)	(25)
Rozwiązanie rezerw	(2)	(738)
Inne zmiany	-	1 827
Wartość bilansowa na koniec okresu	8 229	8 232

38. Odroczony podatek dochodowy

W roku obrotowym nastąpiły następujące zmiany w odroczonym podatku dochodowym:

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	Podstawa do podatku odroczonego na dzień 31 grudnia 2021	Podstawa do podatku odroczonego na dzień 31 grudnia 2020	Obciążenie wynikające ze zmiany stanu aktywa za 2021
Odsetki do zapłacenia naliczone od zobowiązań, w tym odsetki i dyskonto z tytułu certyfikatów depozytowych	379 956	347 885	6 093
Wycena instrumentów pochodnych i papierów wartościowych według wartości godziwej	2 102 834	1 069 542	196 325
Niezrealizowane zobowiązania z tytułu pozycji zabezpieczanych i instrumentów zabezpieczających	39 302	482 691	(84 244)
Kwoty odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe (niebędących kosztami uzyskania przychodu), wobec których przewidziane jest uprawdopodobnienie/udokumentowanie	2 899 861	3 397 655	(94 581)
Przychody pobierane z góry oraz rozliczane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej	220 849	347 625	(24 087)
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rezerwa na restrukturyzację zatrudnienia	72 947	93 482	(3 902)
Pozostałe rezerwy na koszty osobowe	294 292	254 917	7 481
Rezerwy na koszty rzeczowe	343 957	337 319	1 261
Odpis z tytułu utraty wartości - środki trwałe, wartości niematerialne	13 564	14 669	(210)
Odpis z tytułu utraty wartości akcji i udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych	64 983	61 375	686
Zapłacone noty odszkodowawcze	8 885	3 051	1 108
Odpisy z tytułu utraty wartości należności leasingowych	126 176	105 391	3 949
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów przeznaczonych do sprzedaży dotyczące działalności leasingowej	65 674	70 620	(940)
Nadwyżka wartości podatkowej środków trwałych w leasingu nad wartością księgową należności	655 127	619 332	6 801
Opłaty wstępne do umów leasingowych	91 165	37 121	10 268
Przychody rozliczane w czasie dotyczące działalności leasingowej	28 817	21 712	1 350
Zobowiązanie leasingowe	869 192	958 280	(16 927)
Odpisy z tytułu utraty wartości - pozostałe aktywa	39 061	8 451	5 816
Wycena wartości papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody	753 102	41 612	135 183
Pozostałe ujemne różnice przejściowe	83 807	130 177	(8 810)
Razem:	9 153 551	8 402 907	142 622

Podstawa aktywa rozpoznana w rachunku zysków i strat (w danym roku oraz w latach ubiegłych) oraz obciążenie wynikające ze zmiany stanu aktywa	8 400 448	8 361 294	7 439
Podstawa aktywów rozpoznanych z kapitałem z aktualizacji wyceny oraz obciążenie wynikające ze zmiany stanu aktywa	753 103	41 613	135 183

Nierozpoznane aktywa z tytułu podatku odroczonego związane są z odpisami z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek, których nieściągalność nie zostanie uprawdopodobniona w przyszłości. Kwota nieuznanych różnic przejściowych z tego tytułu wynosiła na 31 grudnia 2021 r. 26 767 tys. zł, a na 31 grudnia 2020 r. wynosiła 33 219 tys. zł.

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	Podstawa do podatku odroczonego na dzień 31 grudnia 2021	Podstawa do podatku odroczonego na dzień 31 grudnia 2020	Obciążenie wynikające ze zmiany stanu rezerwy za 2021
Przychody do otrzymania z tytułu odsetek od należności	(1 080 507)	(1 098 424)	3 404
Wycena instrumentów pochodnych i papierów wartościowych według wartości godziwej	(1 046 616)	(1 713 544)	126 716
Wycena wartości papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody	(17 661)	(353 222)	63 757
Różnica amortyzacji bilansowej i podatkowej dotycząca własnych środków trwałych Banku	(358 111)	(301 636)	(10 730)
Przychody do otrzymania - pozostałe	-	(33)	6
Wartość netto prawo do użytkowania (RoU)	(781 441)	(930 406)	28 303
Koszty prac rozwojowych	(34 525)	(4 178)	(5 766)
Umowy subleasingowe	(34 026)	-	(6 465)
Niezrealizowane zobowiązania z tytułu pozycji zabezpieczanych i instrumentów zabezpieczających	(1 123 168)	-	(213 402)
Koszty rozliczane w czasie dotyczące działalności leasingowej	(56 144)	(48 836)	(1 389)
Pozostałe dodatnie różnice przejściowe	(7 669)	(28 385)	3 936
Razem:	(4 539 868)	(4 478 664)	(11 629)

Podstawa rezerwy rozpoznana w rachunku zysków i strat (w danym roku oraz w latach ubiegłych) oraz obciążenie wynikające ze zmiany stanu rezerwy	(4 522 045)	(4 121 141)	(76 171)
Podstawa rezerwy odnoszonej na kapitał z aktualizacji wyceny oraz obciążenie wynikające ze zmiany stanu rezerwy	(17 823)	(357 523)	64 542


Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	1 739 175	1 596 551
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	(862 576)	(850 945)
Netto aktywo z tytułu odroczonego podatku	876 599	745 606

39. Działalność zaniechana

Grupa nie prowadziła działalności, która została zaniechana w 2021 roku bądź w 2020 roku.

40. Płatności w formie akcji

W Banku obowiązuje „Polityka wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku BNP Paribas S.A.”.

Zasady i założenia zawarte w Polityce gwarantują istnienie racjonalnej, zrównoważonej i podlegającej kontroli polityki wynagradzania, zgodnej z akceptowanym poziomem ryzyka, ze standardami i wartościami BNP Paribas S.A. oraz z odpowiednimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, w szczególności z Rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach oraz zaleceniami zawartymi w Dyrektywie CRD5.

Zgodnie z zatwierdzoną 31 grudnia 2019 roku Polityką wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku od 2020 roku (z wyłączeniem osób, które zakończyły współpracę z Bankiem) obowiązującym instrumentem finansowym, w którym wypłacana jest część wynagrodzenia zmiennego są akcje zwykłe (zmiana z akcji fantomowych).

Wynagrodzenie zmienne za 2020 rok podlegające konwersji na instrument finansowy zostało przyznane w akcjach rzeczywistych Banku.

9 grudnia 2021 roku Rada Nadzorcza zatwierdziła zmodyfikowaną Politykę wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku BNP Paribas S.A. Zmiany polegały przede wszystkim na dostosowaniu zapisów Polityki do Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach oraz wytycznych zawartych w Dyrektywie CRD5 i polegały m. in na wydłużeniu okresu odroczenia.

Program oparty na akcjach fantomowych

Na dzień 31 grudnia 2019 roku obowiązywał program wypłaty wynagrodzenia zmiennego przyznawanego w formie instrumentu finansowego - akcje fantomowe, którego rozliczenie będzie następowało w kolejnych okresach.

Wynagrodzenie zmienne, przyznane w akcjach fantomowych, wypłacane jest jako ekwiwalent pieniężny o wartości odpowiadającej ilości przyznanych akcji. Wypłata następuje po upływie okresu retencji.

Instrumenty finansowe (akcje fantomowe) – zmiany w programie za 2021 rok oraz za 2020 rok.

	31.12.2021		31.12.2020
	Instrument finansowy		Instrument finansowy
	liczba	wartość (tys. zł)	liczba	wartość (tys. zł)
Stan na początek okresu	220 298	11 455	294 738	15 628
przyznane w danym okresie	-	-	13 586	928
wykonane w danym okresie	(98 748)	(5 581)	(88 026)	(5 101)
wygasłe	(3 780)	(258)	-	-
Stan na koniec okresu	117 770	5 616	220 298	11 455

W 2021 roku dokonane zostały płatności z tytułu realizacji praw do akcji fantomowych odroczonych (w ramach programu za lata 2016, 2017 i 2018) w kwocie 5 581 tys. zł.

Poniższa tabela przedstawia warunki planu nabywania akcji fantomowych w roku 2021.

Rodzaj transakcji w świetle MSSF 2	Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych
Data ogłoszenia programu	21 czerwca 2012 – wejście w życie Uchwały Rady Nadzorczej zatwierdzającej Politykę Wynagradzania.
Data rozpoczęcia przyznania akcji fantomowych	8 marca 2021 roku
Data zakończenia przyznania akcji fantomowych	9 marca 2021 roku

Program oparty na akcjach Banku

Obecnie obowiązuje program wypłaty wynagrodzenia zmiennego przyznawanego pracownikom Banku mającym istotny wpływ na profil ryzyka w ramach programu opartego na akcjach Banku. Wynagrodzenie zmienne jest podzielone na część przyznawaną w formie instrumentu finansowego (akcje Banku) oraz pozostałą część przyznawaną w formie pieniężnej.

Przyznanie prawa do wynagrodzenia zmiennego wyrażonego w formie akcji Banku następuje poprzez wydanie warrantów subskrypcyjnych w liczbie odpowiadającej liczbie przyznanych akcji, jeden warrant uprawnia do objęcia jednej akcji. Wypłata wynagrodzenia zmiennego wyrażonego w formie akcji Banku, tj. objęcie akcji Banku w drodze realizacji praw z warrantów subskrypcyjnych, następuje po upływie okresu retencji.

Bank będzie przyznawać uczestnikom Programu Motywacyjnego warranty subskrypcyjne, z których wynikać będzie prawo do objęcia nowych akcji Banku Serii M wyemitowanych przez Bank w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego. Liczba akcji Serii M nie będzie większa niż 576.000. Prawa do objęcia akcji Serii M będą przyznawane z uwzględnieniem określonych w Polityce wynagradzania i regulaminach przyjętych na jej podstawie zasad podziału wynagrodzenia zmiennego na część nieodroczoną i część odroczoną. Akcje Serii M będą stanowić składnik wynagrodzenia zmiennego dla osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021.

W celu realizacji Programu Motywacyjnego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku podjęło również uchwały w sprawie emisji warrantów subskrypcyjnych oraz warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego w drodze emisji akcji Serii M, pozbawienia dotychczasowych akcjonariuszy prawa poboru warrantów subskrypcyjnych oraz prawa poboru akcji Serii M, zmiany Statutu Banku oraz dematerializacji i ubiegania się o dopuszczenie akcji Serii M do obrotu na rynku regulowanym.

Bank uzyskał w dniu 24 kwietnia 2020 roku decyzję Komisji Nadzoru Finansowego na zamiany Statutu wynikające z tej Uchwały, a 14 maja 2020 roku warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane przez Sąd.

Wysokość oraz podział na część nieodroczoną i odroczoną wynagrodzenia zmiennego dla pracowników zidentyfikowanych jako MRT ustalana jest zgodnie z obowiązującą w Banku Polityką wynagradzania i regulaminami przyjętymi na jej podstawie. Regulaminy zawierają informację o poziomach premii rocznej przypisanych do poszczególnych ocen:

1. część stanowiąca co najmniej 50% jest przypisywana w formie akcji Banku (które zostaną objęte w drodze wykonania praw z warrantów subskrypcyjnych);

2. część wynagrodzenia zmiennego nie mniejsza niż 40% tego wynagrodzenia podlega odroczeniu. Okres odroczenia wynosi co najmniej 5 lat dla Kadry kierowniczej wyższego szczebla i co najmniej 4 lata i maksymalnie 5 lat dla pracowników innych niż Kadra kierownicza wyższego szczebla. Maksymalny 5 letni okres odroczenia stosowany jest w przypadku przypisania Wynagrodzenia Zmiennego, którego wysokość przekracza kwotę szczególnie wysoką.

W celu zapewnienia jednolitych i zgodnych z prawem warunków nabywania prawa do wynagrodzenia i jego wypłaty, osobom mającym istotny wpływ na profil ryzyka Banku wynagrodzenie wypłacane jest z uwzględnieniem zasad adekwatności, proporcjonalności i niedyskryminacji.

Zasady obowiązujące w Banku uwzględniają możliwość wstrzymania lub ograniczenia wypłaty wynagrodzenia zmiennego w przypadku, gdy Bank nie spełnia wymogu połączonego bufora:

1. Zakazane jest wypłacanie przypisanego wynagrodzenia zmiennego ponad maksymalną kwotę podlegającą wypłacie (tzw. MDA) w sytuacji, w której Bank nie spełnia wymogu połączonego bufora w rozumieniu i na zasadach określonych w art. 55 i 56 Ustawy o nadzorze makroostrożnościowym.

2. W przypadku, gdy Bank nie spełnia wymogu połączonego bufora, wówczas przed obliczeniem MDA, Bank:

· nie podejmuje zobowiązań w zakresie wypłat wynagrodzenia zmiennego lub uznaniowych świadczeń emerytalnych;

· nie dokonuje wypłat wynagrodzenia zmiennego, jeżeli zobowiązanie do ich wypłaty powstało w okresie, w którym Bank nie spełniał wymogu połączonego bufora.

W przypadku ustania stosunku prawnego łączącego Bank oraz daną osobę mającą istotny wpływ na profil ryzyka Banku lub w przypadku, gdy stanowisko zostanie wykluczone z wykazu, wynagrodzenie jest wypłacane pod warunkiem spełniania wymagań określonych w Polityce wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku BNP Paribas Bank Polska S.A.

Osoba jest uprawniona do wynagrodzenia zmiennego pod warunkiem, że nie postawiono jej zarzutów i nie podlega sankcjom karnym lub dyscyplinarnym.

Liczba akcji przyznanych w kwietniu 2021 roku w ramach nieodroczonej części wynagrodzenia zmiennego, wyniosła 99 864 sztuk.

W 2021 roku na poczet przyznanego wynagrodzenia zmiennego za rok 2019 i 2020 oraz w związku z prognozą wynagrodzenia zmiennego za 2021, które będzie przyznane w 2022 roku, w części dotyczącej akcji do wydania w przyszłości Bank ujął w kapitałach kwotę 6 073 tys. zł. Jednocześnie w kapitałach pozostaje zaewidencjonowana kwota 7 528 tys. zł (ujęta w roku poprzednim). Wartość (aktuarialna) akcji wydanych w 2021 w wysokości 4 742 tys. zł jest już zawarta w tych kwotach.

Instrumenty finansowe (akcje - część odroczona) w 2021 i 2020 roku ustalone w ramach odroczonej części wynagrodzenia zmiennego za 2019 rok i za 2020 rok.

	31.12.2021		31.12.2020
	Instrument finansowy		Instrument finansowy
	liczba	wartość (tys. zł)	liczba	wartość (tys. zł)
Stan na początek okresu	68 910	4 638	-	-
przyznane w danym okresie	39 941	2 765	68 910	4 638
Stan na koniec okresu	108 851	7 403	68 910	4 638

Poniższa tabela przedstawia warunki Planu Nabywania Akcji/Warrantów w roku 2021

Rodzaj transakcji w świetle MSSF 2	Transakcje w formie akcji
Data ogłoszenia programu	31 stycznia 2020 – wejście w życie Uchwały Rady Nadzorczej zatwierdzającej Politykę Wynagradzania.
Data rozpoczęcia przyznania akcji	1 kwietnia 2021 roku
Data zakończenia przyznania akcji	6 kwietnia 2021 roku

41. Zobowiązania warunkowe

Poniższa tabela przedstawia wartość pozycji zobowiązań udzielonych i otrzymanych.

Zobowiązania warunkowe	31.12.2021	31.12.2020
Udzielone zobowiązania warunkowe	43 750 937	38 053 674
Zobowiązania dotyczące finansowania	33 487 647	30 220 021
Zobowiązania gwarancyjne	10 263 290	7 833 653
Otrzymane zobowiązania warunkowe	27 524 546	21 911 007
Zobowiązania o charakterze finansowym	13 592 590	13 037 589
Zobowiązania o charakterze gwarancyjnym	13 931 956	8 873 418

Kwota udzielonych zobowiązań długoterminowych według stanu na 31.12.2021 r. wynosi 18 813 999 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 15 903 598 tys. zł), natomiast otrzymanych zobowiązań długoterminowych według stanu na 31.12.2021 r. wynosiła 24 046 996 tys. zł (31.12.2020 r. wynosiła 20 249 636 tys. zł).

42. Ustanowione zabezpieczenia

Grupa posiadała następujące aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań własnych oraz zobowiązań strony trzeciej.

Zabezpieczenia ustanowione na aktywach Grupy

Poniższa tabela prezentuje wartość bilansową aktywów finansowych, które zostały ustanowione jako zabezpieczenia z tytułu zaciągniętych zobowiązań lub zobowiązań warunkowych.

Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy	31.12.2021	31.12.2020
Fundusz ochrony środków gwarantowanych BFG
wartość nominalna zabezpieczenia	340 000	370 000
rodzaj zabezpieczenia	obligacje skarbowe
termin wykupu zabezpieczenia	2026-07-25	2026-07-25
wartość bilansowa zabezpieczenia	336 429	364 531
Zabezpieczenie wykonywanych przez BM BNP Paribas S.A. operacji papierami wartościowymi zdeponowane w KDPW w ramach funduszu gwarancyjnego giełdy
środki pieniężne	-	3 265
Zabezpieczenie rozliczeń transakcji pochodnych
wartość nominalna zabezpieczenia	1 558 124	344 005
rodzaj zabezpieczenia	lokaty „call” (należności od banków)
Zabezpieczenie rozliczeń SPV z tytułu sekurytyzacji
wartość nominalna zabezpieczenia	761 924	1 318 022
rodzaj zabezpieczenia	należności stanowiące przedmiot transakcji sekurytyzacji
Zabezpieczenia z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (repo transactions)
wartość bilansowa zabezpieczenia	92 809	--
wartość godziwa zabezpieczenia	90 629	--

Zabezpieczenia ustanowione na aktywach klienta

Grupa nie ustanowiła zabezpieczenia na aktywach klientów, które może sprzedać lub zastawić.

43. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych

W oparciu o stosowane metody ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów i zobowiązań Grupa klasyfikuje do następujących kategorii:

Poziom 1

Aktywa i zobowiązania wyceniane na podstawie kwotowań rynkowych dostępnych na aktywnych rynkach dla identycznych instrumentów.

Poziom 2

Aktywa i zobowiązania wyceniane przy zastosowaniu technik wyceny opartych o bezpośrednio lub pośrednio zaobserwowane kwotowania rynkowe lub inne informacje bazujące na kwotowaniach rynkowych.

Poziom 3

Aktywa i zobowiązania wyceniane przy zastosowaniu technik wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych.

Grupa dokonuje okresowej oceny (co najmniej raz na kwartał) przyporządkowania poszczególnych aktywów i zobowiązań do poszczególnych poziomów hierarchii wartości godziwej. Podstawą klasyfikacji do poszczególnych poziomów hierarchii wyceny są dane wejściowe użyte do wyceny, czyli kwotowania rynkowe lub inne informacje. O klasyfikacji aktywa lub zobowiązania do danego poziomu hierarchii decyduje najniższy poziom danych wejściowych użyty do wyceny, mających istotny wpływ na wyznaczenie wartości godziwej.

W przypadku zmiany użytych danych wejściowych na dane o innym poziomie, np. w wyniku zmian metodyki wyceny lub zmian źródeł danych rynkowych, Grupa dokonuje transferu aktywa lub zobowiązania do właściwego poziomu wyceny w okresie sprawozdawczym, w którym ta zmiana nastąpiła.

W 2021 roku Grupa nie dokonywała zmian w sposobie wyceny według wartości godziwej, które skutkowałyby transferem składników aktywów i zobowiązań finansowych pomiędzy poziomami.

Na dzień 31.12.2021 r. poszczególne instrumenty zostały zaliczone do następujących poziomów wycen:

1. do pierwszego: obligacje skarbowe i obligacje emitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny (wartość godziwą ustala się bezpośrednio poprzez odniesienie do publikowanych notowań cen z aktywnego rynku), akcje notowane na giełdach,

2. do drugiego: opcje na stopę procentową w EUR, USD i GBP, opcje walutowe, bazowe swapy procentowo-walutowe zapadające w ciągu 10 lat, kontrakty FRA zapadające w ciągu 1 roku, transakcje FX Forward, NDF i FX swap zapadające w ciągu 1 roku, swapy towarowe zapadające w ciągu 1 roku, swapy procentowe zapadające w ciągu 10 lat, instrumenty strukturyzowane (których wartość godziwą ustala się wykorzystując techniki wyceny oparte na dostępnych, weryfikowalnych danych rynkowych),

3. do trzeciego: opcje na stopę procentową w PLN, opcje walutowe zapadające w okresie dłuższym niż 1 rok, transakcje FX Forward, NDF i FX swap zapadające w okresie dłuższym niż 1 rok, swapy towarowe zapadające w terminie dłuższym niż 1 rok, bazowe swapy procentowo-walutowe o zapadalności dłuższej niż 10 lat, swapy procentowe z terminem zapadalności przekraczającym 10 lat, instrumenty strukturyzowane (których wartość godziwą ustala się stosując techniki (modele) wyceny nieoparte na dostępnych weryfikowalnych danych rynkowych), a także te instrumenty pochodne, na które utworzono korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego (Fair Value Correction lub Credit Value Adjustment o istotnej wysokości) oraz obligacje korporacyjne poza notowanymi na rynku CATALYST, akcje nienotowane na GPW i innych giełdach, kredyty preferencyjne (wartość godziwą ustala się przy zastosowaniu technik wyceny nieopartych na dostępnych weryfikowalnych danych rynkowych, czyli w pozostałych przypadkach niż opisane w punktach 1 i 2).

W tabeli poniżej przedstawiono podział aktywów i zobowiązań prezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w wartości godziwej na trzy kategorie:

31.12.2021	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Suma
Aktywa wyceniane według wartości godziwej:	9 170 446	1 412 875	2 093 752	12 677 073
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 347 410	554 509	1 901 919
Instrumenty zabezpieczające	-	65 465	-	65 465
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	9 143 353	-	-	9 143 353
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	27 093	-	320 216	347 309
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	-	-	1 219 027	1 219 027
Zobowiązania wyceniane według wartości godziwej:	-	2 440 495	520 144	2 960 639
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 458 287	459 745	1 918 032
Instrumenty zabezpieczające	-	982 208	60 399	1 042 607

31.12.2020	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Suma
Aktywa wyceniane według wartości godziwej:	10 228 604	1 681 443	2 293 671	14 203 718
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 244 523	287 094	1 531 617
Instrumenty zabezpieczające	-	436 920	94 873	531 793
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	10 228 560	-	-	10 228 560
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	44	-	371 856	371 900
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	-	-	1 539 848	1 539 848
Zobowiązania wyceniane według wartości godziwej:	-	1 233 070	348 105	1 581 175
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 173 043	348 105	1 521 148
Instrumenty zabezpieczające	-	60 027	-	60 027

W przypadku części instrumentów pochodnych nastąpiła zmiana poziomu wyceny z 3 do 2 spowodowana skróceniem się czasu do zapadalności transakcji. Cztery transakcje zmieniły poziom wyceny z 2 na 3 ze względu na zwiększenie się wysokości korekty CVA/DVA. Dokonano również przeniesienia z poziomu 1 do 2 akcji Visa i akcji Mastercard (ze względu na stosowanie dyskonta na płynność) oraz przeniesienia obligacji PFR z poziomu 1 do 2 (cena pochodzi z rynku, ale zaobserwowano zmniejszenie płynności).

Wartość godziwą instrumentów finansowych z poziomu 2 oraz 3 ustala się stosując techniki wyceny (np. modele).

Dane wejściowe do wyceny instrumentów klasyfikowanych do poziomu 2 oraz 3 obejmują kursy walutowe, krzywe stóp procentowych, stawki referencyjne, zmienności kursów walutowych, stawek referencyjnych oraz indeksów giełdowych i cen akcji, punkty swapowe, basis spready, wartości indeksów giełdowych oraz ceny futures.

W przypadku pochodnych instrumentów finansowych zakwalifikowanych do poziomu 3, parametrem nieobserwowalnym są korelacje pomiędzy indeksami giełdowymi, korelacje pomiędzy kursami walutowymi a indeksami giełdowym jak również zmienności implikowane akcji notowanych na GPW oraz indeksu WIG20.

W przypadku obligacji komunalnych zakwalifikowanych do poziomu 3 parametrem nieobserwowalnym jest marża na ryzyko kredytowe, która zastępowana jest wartością marży rynkowej dla instrumentów o podobnej charakterystyce. Wpływ zmian wysokości marży kredytowej na zmiany wartości godziwej ocenia się jako nieistotny.

Poniżej przedstawiono zestawienie zmian wyceny aktywów i zobowiązań zaklasyfikowanych do poziomu 3, a także kwoty odniesione do rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z całkowitych dochodów.

31.12.2021	Pochodne instrumenty finansowe -aktywa	Instrumenty zabezpieczające - aktywa	Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej	Pochodne instrumenty finansowe -pasywa	Instrumenty zabezpieczające -pasywa
Stan na początek okresu	287 094	94 873	1 911 704	(348 105)	-
Łączne zyski/straty ujęte w:	267 414	(94 873)	18 719	(111 640)	(60 399)
rachunku zysków i strat	267 414	(94 873)	18 719	(111 640)	(60 339)
sprawozdaniu z całkowitych dochodów	-	-	-	-	-
Nabycie	-	-	3 431	-	-
Sprzedaż	-	-	(786)	-	-
Rozliczenie / Wygaśnięcie	-	-	(393 825)	-	-
Stan na koniec okresu	554 509	-	1 539 243	(459 745)	(60 399)
Niezrealizowany wynik wykazany w rachunku zysków i strat dla aktywów/ zobowiązań posiadanych na koniec okresu
	267 414	(94 873)	18 719	(111 640)	(60 339)

31.12.2020		Pochodne instrumenty finansowe -aktywa	Instrumenty zabezpieczające - aktywa		Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej	Nieruchomości inwestycyjne		Pochodne instrumenty finansowe -pasywa	Instrumenty zabezpieczające -pasywa
Stan na początek okresu		300 814	90 992		2 215 823	56 577		(306 055)	(1 626)
Łączne zyski/straty ujęte w:		(13 720)	3 881		60 332	-		(42 050)	1 626
rachunku zysków i strat		(13 720)	3 881		60 332	-		(42 050)	1 626
Nabycie		-	-		35 306	-		-	-
Sprzedaż		-	-		(4 368)	(56 577)		-	-
Rozliczenie / Wygaśnięcie		-	-		(400 385)	-		-	-
Transfery		-	-		4 996	-		-	-
Stan na koniec okresu		287 094	94 873		1 911 704	-		(348 105)	-
Niezrealizowany wynik wykazany w rachunku zysków i strat dla aktywów/ zobowiązań posiadanych na koniec okresu
	(13 720)		3 881	(60 332)		-	(42 050)		1 626

Grupa przeprowadza wyliczenia wartości godziwej dyskontując wszystkie kontraktowe przepływy transakcji przy użyciu charakterystycznych dla każdej grupy transakcji krzywych stóp procentowych. W przypadku produktów nieposiadających harmonogramu spłat przyjmuje się, że wartość godziwa jest równa wartości bilansowej transakcji lub, w przypadku produktów odnawialnych, stosuje się krzywe osadu wynikające z profilu płynnościowego tych produktów oraz oczekiwany behawioralny okres trwania tych ekspozycji.

Krzywa stóp procentowych wykorzystywana do obliczenia wartości godziwej zobowiązań (np. depozytów klientowskich, depozytów międzybankowych) i należności (np. kredytów klientowskich, lokat międzybankowych) Grupy składa się z:

• krzywej stóp procentowych wolnej od ryzyka kredytowego,

• kosztu pozyskania źrodeł finansowania ponad wolną od ryzyka krzywą stóp procentowych,

• marży rynkowej będącej odzwierciedleniem ryzyka kredytowego w przypadku należności.

Przy konstruowaniu krzywej rentowności do wyznaczania wartości godziwej kredytów dokonuje się podziału kredytów na podportfele w zależności od typu i waluty produktu oraz rodzaju klienta. Dla każdego wyodrębnionego podportfela wyznacza się marżę uwzględniającą ryzyko kredytowe. Marża ta może zostać wyznaczona na dwa sposoby, albo na podstawie marż stosowanych do kredytów danego typu udzielonych w ciągu ostatnich 6 miesięcy, albo z wykorzystaniem parametrów ryzyka kredytowego danego klienta wyznaczanych w procesie wyliczania utraty wartości instrumentów finansowych.

W przypadku stosowania pierwszego podejścia dla kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych, ze względu na brak nowych transakcji, podstawą do wyznaczenia marży odzwierciedlającej ryzyko kredytowe jest marża całego portfela

danego typu kredytów hipotecznych. W przypadku niewystarczającej ilości kredytów, uniemożliwiającej wiarygodne określenie wysokości marży, zastosowanie ma średnia marża rynkowa dla produktów danego typu.

W poniższej tabeli przedstawiono wartość księgową i godziwą tych aktywów i zobowiązań finansowych, które nie zostały wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy według ich wartości godziwej, a także poziom klasyfikacji wyceny. W przypadku wszystkich kategorii parametrem nieobserwowalnym jest bieżąca marża na ryzyko kredytowe oraz bieżąca marża płynności, których wartości nie są kwotowane na aktywnym rynku.

31.12.2021	Wartość księgowa	Wartość godziwa	Poziom
Aktywa finansowe
Kasa i środki w Banku Centralnym	4 631 477	4 631 477	3
Należności od banków	2 615 150	2 442 241	3
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	85 080 454	83 996 937	3
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	23 268 041	21 612 237	1,3
Inne aktywa finansowe	369 108	369 108	3
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków	8 012 244	7 966 133	3
Zobowiązania wobec klientów	101 092 941	100 330 112	3
Zobowiązania podporządkowane	4 334 572	4 591 245	3
Zobowiązania z tytułu leasingu	860 004	860 004	3
Pozostałe zobowiązania finansowe	714 379	714 379	3
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	14 841 541	14 841 541	3

31.12.2020	Wartość księgowa	Wartość godziwa	Poziom
Aktywa finansowe
Kasa i środki w Banku Centralnym	3 421 877	3 421 877	3
Należności od banków	774 722	744 238	3
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	74 097 269	72 806 516	3
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	23 361 022	25 276 195	1,3
Inne aktywa finansowe	496 078	496 078	3
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec Banku Centralnego	84 675	84 675	3
Zobowiązania wobec banków	6 824 894	6 821 688	3
Zobowiązania wobec klientów	90 051 004	90 063 849	3
Zobowiązania podporządkowane	4 306 539	4 847 359	3
Zobowiązania z tytułu leasingu	968 749	968 749	3
Pozostałe zobowiązania finansowe	432 881	432 881	3
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	1 318 380	1 318 380	3

a) Należności i zobowiązania od banków

Należności i zobowiązania od banków obejmują lokaty międzybankowe oraz rozrachunki międzybankowe. Wartość godziwa lokat/depozytów o stałym i zmiennym oprocentowaniu opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych ustalanych na podstawie stóp procentowych na rynku pieniężnym dla pozycji o podobnym ryzyku kredytowym i okresie pozostałym do terminu wymagalności.

b) Kredyty i pożyczki udzielone klientom

Szacowana wartość godziwa kredytów i pożyczek stanowi zdyskontowaną kwotę przyszłych przepływów środków pieniężnych do otrzymania przy zastosowaniu bieżących stóp rynkowych skorygowanych o koszt finansowania oraz o rzeczywiste lub oszacowane marże na ryzyko kredytowe.

c) Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Wartość godziwa papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie została ustalona poprzez odniesienie do publikowanych notowań cen z aktywnego rynku dla notowanych papierów wartościowych (pierwszy poziom wyceny).Natomiast dla nienotowanych papierów wartościowych wartość godziwa została ustalona przy zastosowaniu technik wyceny nieopartych na dostępnych danych rynkowych (trzeci poziom wyceny).

d) Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych

Wartość godziwa inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych została przyjęta w ich wartości bilansowej

e) Zobowiązania z tytułu pożyczki podporządkowanej

Zobowiązania obejmują pożyczki podporządkowane. Wartość godziwa pożyczki o zmiennym oprocentowaniu opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych ustalanych na podstawie stóp procentowych na rynku pieniężnym dla pozycji o podobnym ryzyku kredytowym i okresie pozostałym do terminu wymagalności.

f) Zobowiązania wobec klientów

Wartość godziwa depozytów o stałym i zmiennym oprocentowaniu opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych ustalanych na podstawie stóp procentowych na rynku pieniężnym skorygowanych o rzeczywisty koszt pozyskania środków w ciągu ostatnich 3 miesięcy. W przypadku depozytów na żądanie przyjmuje się, że wartość godziwa równa jest ich wartości bilansowej.

g) Zobowiązania z tytułu leasingu

Wartość godziwa zobowiązań z tytułu leasingu została przyjęta w ich wartości bilansowej.

h) Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

Wartość godziwą zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oszacowano stosując model dyskontujący przyszłe przepływy pieniężne wynikające z inwestycji, bazujący na rynkowych krzywych stóp procentowych skorygowanych o ryzyko kredytowe emitenta.

Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

31.12.2021	Wartość brutto wykazywana w aktywach/pasywach finansowych	Wartość netto wykazywana w aktywach/pasywach finansowych	Wartość możliwa do kompensowania w ramach zawartych umów	Wartość Cash-Collateral	Wartość netto
Aktywa finansowe
Instrumenty pochodne handlowe i zabezpieczające	1 967 384	1 967 384	(1 283 175)	(46 407)	637 801
Razem	1 967 384	1 967 384	(1 283 175)	(46 407)	637 801

Pasywa finansowe
Instrumenty pochodne handlowe i zabezpieczające	3 046 005	3 046 005	(1 283 175)	(1 552 559)	210 271
Razem	3 046 005	3 046 005	(1 283 175)	(1 552 559)	210 271

31.12.2020	Wartość brutto wykazywana w aktywach/pasywach finansowych	Wartość netto wykazywana w aktywach/pasywach finansowych	Wartość możliwa do kompensowania w ramach zawartych umów	Wartość Cash-Collateral	Wartość netto
Aktywa finansowe
Instrumenty pochodne handlowe i zabezpieczające	2 063 410	2 063 410	(1 244 829)	(342 436)	476 146
Razem	2 063 410	2 063 410	(1 244 829)	(342 436)	476 146

Pasywa finansowe
Instrumenty pochodne handlowe i zabezpieczające	1 581 175	1 581 175	(1 244 829)	(260 442)	75 905
Razem	1 581 175	1 581 175	(1 244 829)	(260 442)	75 905

Możliwość kompensowania niewymagalnych należności i zobowiązań, jak również rozliczenie w kwocie netto w przypadku przedterminowego rozliczenia kontraktu, wynika z postanowień umów ramowych/ ISDA zawartych z kontrahentami.

44. SPRZEDAŻ NALEŻNOŚCI

W 2021 roku Grupa zawarła umowy dotyczące sprzedaży portfela kredytów z portfela detalicznego, MSP i korporacyjnego.

Wartość bilansowa brutto sprzedanego portfela wycenianego w zamortyzowanym koszcie wynosiła 711 954 tys. zł, wysokość utworzonych odpisów z tytułu utraty wartości wynosiła 638 727 tys. zł..

Cena umowna sprzedaży tych portfeli została ustalona na 158 147 tys. zł. Wpływ netto na wynik Grupy z tytułu sprzedaży portfeli wyniósł 84 920 tys. zł i jest prezentowany w linii Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe.

45. SEKURYTYZACJA

W grudniu 2017 roku Bank dokonał transakcji sekurytyzacji portfela kredytów gotówkowych oraz samochodowych przy użyciu spółki zależnej BGZ Poland ABS1 DAC (SPV). Zawarta transakcja jest sekurytyzacją tradycyjną polegającą na przeniesieniu prawa własności sekurytyzowanych wierzytelności na rzecz spółki BGZ Poland ABS1 DAC (SPV) z siedzibą w Irlandii. Okres rewolwingowy wynosił 24 miesiące i zakończył się w grudniu 2019 roku. Od stycznia 2020 roku transakcja podlega amortyzacji.

W wyniku sekurytyzacji Bank uzyskał finansowanie działalności w zamian za oddanie praw do przyszłych przepływów wynikających z sekurytyzowanego portfela kredytów o wartości wynoszącej na 22.11.2017 r. (tzw. cut-off) 2 300 471 tys. zł. Maksymalny termin pełnego wykupu obligacji i spłaty pożyczki to 27.04.2032 r.

SPV wyemitowała na bazie sekurytyzowanych aktywów obligacje o łącznej wartości 2 180 850 tys. zł i otrzymała pożyczkę w wysokości 119 621 tys. zł, które zostały zabezpieczone poprzez zastaw rejestrowy na prawach do przepływów pieniężnych z sekurytyzowanych aktywów. Na koniec grudnia 2021 roku wartość obligacji i pożyczki wynosiła łącznie 761 924 tys. zł.

Główną korzyścią przeprowadzonej transakcji jest pozytywny wpływ na wskaźniki adekwatności kapitałowej oraz poprawa płynności i dywersyfikacja źródeł finansowania.

W świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do usunięcia sekurytyzowanych aktywów ze sprawozdania finansowego. W związku z powyższym Bank rozpoznaje sekurytyzowane aktywa w pozycji Kredyty i pożyczki udzielone klientom na 31 grudnia 2021 roku według wartości netto 775 591 tys. zł.

Bank pełni funkcję serwisera w przedmiotowej transakcji.

Wartości bilansowe oraz wartości godziwe aktywów finansowych objętych sekurytyzacją i powiązanych z nimi zobowiązań:


	31.12.2021	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2020
	Wartość bilansowa		Wartość godziwa
Aktywa	775 591	1 393 049	706 029	1 293 509
Zobowiązania	761 924	1 390 318	761 924	1 390 318

46. Działalność powiernicza

Bank prowadzi działalność powierniczą polegającą na utrzymywaniu aktywów lub rozrachunku transakcji Klientów. Aktywa te nie zostały wykazane w sprawozdaniu finansowym, ponieważ nie należą do Banku.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku Biuro Usług Powierniczych prowadziło na rzecz klientów 245 rachunków papierów wartościowych. Wartość godziwa instrumentów finansowych klientów Biura Usług Powierniczych na ten dzień wynosiła 19 773 638 tys. zł.

W okresie sprawozdawczym przechowywano papiery wartościowe znajdujące się w publicznym obrocie i papiery w formie materialnej oraz papiery wartościowe znajdujące się w obrocie za granicą. W ramach świadczenia usług powierniczych na rzecz klientów Bank współpracował z kilkoma biurami maklerskimi. Bank pełni funkcje depozytariusza dla krajowych funduszy inwestycyjnych.

47. Akcjonariat Banku BNP Paribas BANK POLSKA S.A

Na 31 grudnia 2021 r. struktura akcjonariatu BNP Paribas Bank Polska S.A., z wyszczególnieniem akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu, przedstawiała się następująco:

Akcjonariusz	Liczba akcji		% udziału w kapitale zakładowym	liczba głosów na Walnym Zgromadzeniu	% udział w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu
BNP Paribas, łącznie:	128 991 553		87,44%	128 991 553	87,44%
BNP Paribas bezpośrednio	93 501 327		63,38%	93 501 327	63,38%
BNP Paribas Fortis SA/NV bezpośrednio	35 490 226		24,06%	35 490 226	24,06%
Pozostali	18 527 229		12,56%	18 527 229	12,56%
Ogółem		147 518 782	100,00%	147 518 782	100,00%
Ogółem		147 518 782	100,00%	147 518 782	100,00%

Kapitał akcyjny Banku według stanu na 31 grudnia 2021 r. wynosił 147 519 tys. zł.

W skład kapitału wchodziło 147 518 782 akcje o wartości nominalnej 1 zł każda, w tym: 15 088 100 akcji serii A, 7 807 300 akcji serii B, 247 329 akcji serii C, 3 220 932 akcje serii D, 10 640 643 akcje serii E, 6 132 460 akcji serii F, 8 000 000 akcji serii G, 5 002 000 akcji serii H, 28 099 554 akcje serii I, 2 500 000 akcji serii J, 10 800 000 akcji serii K oraz 49 880 600 akcji serii L, 99 864 akcje serii M.

Akcje Banku to akcje zwykłe na okaziciela i akcje imienne. 31 grudnia 2021 r. 67 005 515 akcji Banku stanowiły akcje imienne, w tym cztery akcje serii B. Z akcjami zwykłymi na okaziciela nie są związane żadne specjalne uprawnienia kontrolne.

Cztery akcje serii B są akcjami uprzywilejowanymi. Przywilej ten obejmuje prawo uzyskania wypłaty pełnej sumy nominalnej przypadającej na akcję w razie likwidacji Banku po zaspokojeniu wierzycieli, w pierwszej kolejności przed wpłatami przypadającymi na akcje zwykłe, które to wpłaty wobec wykonania przywileju mogą nie pokryć sumy nominalnej tych akcji.

Statut Banku nie wprowadza żadnych ograniczeń odnośnie do wykonywania prawa głosu. Nie zawiera też postanowień, które oddzielają prawa kapitałowe związane z papierami wartościowymi od posiadania papierów wartościowych. Każda akcja daje prawo do jednego głosu na walnym zgromadzeniu. Statut Banku nie wprowadza ograniczeń, które dotyczą przenoszenia prawa własności papierów wartościowych wyemitowanych przez Bank.

Zmiany w strukturze akcjonariatu w 2021 r.

6 kwietnia 2021 r. na podstawie zleceń rozrachunku, o których mowa w §6 Szczegółowych Zasad Działania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, nastąpiła rejestracja w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych oraz dopuszczenie do obrotu przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie 99 864 akcji zwykłych na okaziciela Banku serii M o wartości nominalnej 1 zł każda (dalej: Akcje Serii M) oraz zapisanie Akcji Serii M na rachunkach papierów wartościowych osób uprawnionych.

Akcje Serii M zostały wyemitowane w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Banku na podstawie uchwały nr 5 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z 31 stycznia 2020 r., zmienionej uchwałą nr 37 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z 29 czerwca 2020 r. Akcje Serii M zostały objęte w wykonaniu praw z objętych wcześniej imiennych warrantów subskrypcyjnych serii A, z których każdy uprawniał do objęcia jednej Akcji Serii M.

Zgodnie z art. 451 §2 zdanie drugie Kodeksu spółek handlowych przyznanie Akcji Serii M stało się skuteczne z chwilą ich zapisania na rachunkach papierów wartościowych osób uprawnionych.

W związku z powyższym na podstawie art. 451 §2 w zw. z art. 452 §1 Kodeksu spółek handlowych nastąpiło nabycie praw z łącznie 99 864 Akcji Serii M o łącznej wartości nominalnej 99 864 zł oraz podwyższenie kapitału zakładowego Banku z kwoty 147 418 918 zł do kwoty 147 518 782 zł.

Ogólna liczba głosów wynikająca ze wszystkich akcji Banku wynosi 147 518 782 głosów. Liczba głosów wynikających z przyznanych Akcji Serii M wynosi 99 864 głosów.

Wysokość warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego po wydaniu Akcji Serii M wynosi 476 136 zł.

2 czerwca 2021 r. zawiadomienie od dwóch akcjonariuszy Banku – BNP Paribas S.A. oraz Rabobank International Holding B.V. (dalej: Akcjonariusze), w którym Akcjonariusze poinformowali o zakończeniu procesu przyspieszonej budowy księgi popytu (dalej: ABB), którego celem była sprzedaż przez Akcjonariuszy nie więcej niż 7 472 786 akcji zwykłych na okaziciela Banku, stanowiących łącznie nie więcej niż 5,07% udziału w kapitale zakładowym Banku oraz reprezentujących nie więcej niż 5,07% ogólnej liczby głosów w Banku (dalej: Akcje Sprzedawane).

Zgodnie z Zawiadomieniem, w wyniku procesu ABB łączna liczba Akcji Sprzedawanych została ustalona na 7 472 786, co stanowi 5,07% akcji w kapitale zakładowym Banku oraz w ogólnej liczbie głosów w Banku, z czego:

§ BNP Paribas S.A. sprzeda 1 858 911 Akcji Sprzedawanych, które stanowią 1,26% akcji w kapitale zakładowym Banku oraz w ogólnej liczbie głosów w Banku, a

§ Rabobank International Holding B.V. sprzeda 5 613 875 Akcji Sprzedawanych, które stanowią 3,81% akcji w kapitale zakładowym Banku oraz w ogólnej liczbie głosów w Banku.

Po rozliczeniu transakcji sprzedaży Akcji Sprzedawanych w ramach procesu ABB:

§ BNP Paribas S.A. bezpośrednio posiada 93 501 327 akcji Banku reprezentujących 63,38% ogólnej liczby akcji i głosów w Banku, a wraz z innymi podmiotami Grupy Kapitałowej BNP Paribas S.A. kontroluje łącznie 128 991 553 akcje Banku reprezentujące 87,44% ogólnej liczby akcji i głosów w Banku,

§ Rabobank International Holding B.V. nie posiada żadnych akcji Banku.

Stan posiadania akcji BNP Paribas Bank Polska przez członków Rady Nadzorczej Banku oraz członków Zarządu Banku

Zestawienie stanu posiadania akcji Banku oraz uprawnień do akcji przez członków Zarządu i Rady Nadzorczej Banku na dzień publikacji sprawozdania za 3 kwartały 2021 r. (9 listopada 2021 r.) oraz raportu za 2021 r. (3 marca 2022 r.) zostało zaprezentowane poniżej.

Stan posiadania przez poszczególnych członków Zarządu akcji Banku oraz uprawnień do akcji nie uległ zmianie od dnia publikacji poprzedniego sprawozdania tj. 9 listopada 2021 r.

CZŁONEK ZARZĄDU BANKU	AKCJE*	WARRANTY SUBSKRYPCYJNE	AKCJE	WARRANTY SUBSKRYPCYJNE**
CZŁONEK ZARZĄDU BANKU	9.11.2021	9.11.2021	3.03.2022	3.03.2022
Przemysław Gdański	7 989	9 148	7 989	9 148
Jean-Charles Aranda	-	2 338	-	2 338
André Boulanger	-	3 129	-	3 129
Przemysław Furlepa	-	2 722	-	2 722
Wojciech Kembłowski	-	3 195	-	3 195
Kazimierz Łabno	-	1 862	-	1 862
Magdalena Nowicka	-	-	-	-
Volodymyr Radin	-	895	-	895
Agnieszka Wolska	-	-	-	-

* akcje serii M objęte 6.04.2021 r. w wykonaniu praw wynikających z warrantów serii A1 (objęcie imiennych warrantów subskrypcyjnych serii A1 nastąpiło 8.03.2021 r.; jeden warrant uprawniał do objęcia jednej akcji zwykłej na okaziciela serii M BNP Paribas Bank Polska S.A., po cenie emisyjnej równej 1,00 zł za jedną akcję); w przypadku Pana Przemysława Gdańskiego liczba objętych akcji serii M wynosiła 7 489 szt., liczba akcji nabytych na rynku akcji GPW 500 szt.

** warranty subskrypcyjne serii A2 objęte 25.03.2021 r. - jeden warrant serii A2 uprawnia do objęcia jednej akcji zwykłej na okaziciela serii M BNP Paribas Bank Polska S.A., po cenie emisyjnej równej 1,00 zł za jedną akcję

Członkowie Rady Nadzorczej Banku nie deklarowali posiadania akcji/uprawnień do akcji Banku na 31 grudnia 2021 r. oraz na dzień publikacji niniejszego raportu rocznego, tj. 3 marca 2022 r., co nie uległo zmianie od dnia przekazania sprawozdania za 3 kwartały 2021 r., tj. 9 listopada 2021 r.

Zobowiązanie inwestorskie BNP Paribas dotyczące płynności akcji Banku

Zgodnie z zobowiązaniem podjętym przez BNP Paribas S.A. – głównego akcjonariusza Banku - wobec Komisji Nadzoru Finansowego, złożonym 14 września 2018 r., liczba akcji Banku w wolnym obrocie powinna zostać zwiększona do co najmniej 25% plus jedna akcja w terminie najpóźniej do końca 2023 r.

48. Kapitał zapasowy i pozostałe kapitały

Poniższe tabele przedstawiają zmiany w kapitale zapasowym i pozostałych kapitałach rezerwowych:

Kapitał zapasowy	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	9 110 976	9 110 976
Koszty emisji	-	-
Stan na koniec okresu	9 110 976	9 110 976

Pozostałe kapitały rezerwowe	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego	627 154	627 154
Kapitał z aktualizacji wyceny	(595 622)	255 833
Pozostałe kapitały rezerwowe	2 318 961	1 581 828
Razem	2 350 493	2 464 815

Fundusz ogólnego ryzyka bankowego tworzony z zysku netto	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	627 154	627 154
Przeniesienie z zysków lat ubiegłych	-	-
Stan na koniec okresu	627 154	627 154

Kapitał z aktualizacji wyceny	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	255 833	125 251
Zysk/Strata z tytułu zmiany wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody	(969 416)	163 408
Zysk/Strata z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne	(85 303)	-
Wycena świadczeń pracowniczych metodą aktuarialną	3 540	(2 196)
Podatek dochodowy odroczony	199 724	(30 630)
Stan na koniec okresu	(595 622)	255 833

Pozostałe kapitały rezerwowe	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	1 581 828	945 603
Przeniesienie z zysków z lat ubiegłych	731 060	628 696
Opcje menadżerskie	6 073	7 528
Stan na koniec okresu	2 318 961	1 581 828

Wynik z lat ubiegłych	12 miesięcy do 31.12.2021	12 miesięcy do 31.12.2020
Stan na początek okresu	(425 778)	(411 714)
Przeniesienie z zysków z bieżącego okresu	2 035	(14 002)
Inne	88	(62)
Stan na koniec okresu	(423 655)	(425 778)

Zmiana stanu kapitału z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody	2021		2020
	Wartość brutto	Podatek odroczony	Wartość brutto	Podatek odroczony
Stan na początek okresu	311 585	(59 201)	148 177	(28 154)
zyski/straty z tytułu wyceny według wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny	(1 052 443)	199 965	87 639	(16 651)
przeniesienie na wynik finansowy w wyniku sprzedaży aktywów finansowych z wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	(2 276)	432	75 769	(14 396)
Stan na koniec okresu	(743 134)	141 196	311 585	(59 201)

49. Wypłacone dywidendy

W Grupie za 2020 rok nie była wypłacona dywidenda. Zarząd Banku nie będzie rekomendował wypłacenia dywidendy za 2021 rok.

50. Podział zysku

Zgodnie z Uchwałą nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z 24.03.2021 r., zysk Banku po opodatkowaniu (wynik finansowy netto) za zakończony rok obrotowy 2020 w wysokości 731 060 tys. zł w całości został przekazany na kapitał rezerwowy.

51. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Dla potrzeb sprawozdania z przepływów pieniężnych saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych zawiera następujące salda o terminie zapadalności krótszym niż trzy miesiące.

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	31.12.2021	31.12.2020
Kasa i środki w Banku Centralnym (Nota 19)	4 631 477	3 421 880
Rachunki bieżące banków i inne należności	234 061	276 691
Lokaty międzybankowe	647 278	-
Kredyty i pożyczki	-	6 749
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych, razem	5 512 816	3 705 320

52. InFORmacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych

Różnice między bilansowymi zmianami stanu pozycji oraz zmianami stanu tych pozycji wykazywanych w działalności operacyjnej.

Zmiana stanu należności od banków	31.12.2021			31.12.2020
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych	(2 908 876)			1 207 583
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	1 666 345			(1 314 602)
Zmiana stanu wynikająca z odsetek	(1 180)			1 339
Zmiana stanu należności od banków, razem	(1 243 712)			(105 680)

Zmiana stanu należności od klientów wycenianych według zamortyzowanego kosztu		31.12.2021	31.12.2020
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych		(10 983 185)	(2 260 626)
Zmiana stanu wynikająca z odsetek		(100 787)	305 992
Zmiana stanu należności od klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu, razem		(11 083 972)	(1 954 634)

Zmiana stanu zobowiązań wobec banków	31.12.2021	31.12.2020
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych	(762 864)	(560 382)
Spłata długoterminowych kredytów otrzymanych	(1 461 637)	(1 193 888)
Zaciągnięcie długoterminowych kredytów od innych banków	2 396 352	3 862 305
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków, razem	171 851	2 108 035

Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	31.12.2021	31.12.2020
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych	11 041 937	3 916 020
Zmiana stanu wynikająca z odsetek	(22 486)	78 594
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów, razem	11 019 451	3 994 614

Przepływ z działalności operacyjnej – inne korekty	31.12.2021	31.12.2020
Różnice kursowe od zobowiązań podporządkowanych	21 317	122 680
Wycena papierów wartościowych przez rachunek zysków i strat	77 036	(150 881)
Odpis na papiery wartościowe	33 258	10 133
Pozostałe korekty	52 589	8 528
Przepływ z działalności operacyjnej – inne korekty, razem	184 199	(9 540)

53. transakcje z podmiotami powiązanymi

BNP Paribas Bank Polska S.A. jest podmiotem należącym do Grupy Kapitałowej BNP Paribas Bank Polska S.A.

BNP Paribas Bank Polska S.A. jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej BNP Paribas Bank Polska S.A.

Jednostką dominująca najwyższego szczebla jest BNP Paribas S.A. z siedzibą w Paryżu.

W skład Grupy Kapitałowej BNP Paribas Bank Polska S.A. na dzień 31 grudnia 2021 roku wchodzi jednostka dominująca BNP Paribas Bank Polska S.A. oraz jej jednostki zależne:

1. BANKOWY FUNDUSZ NIERUCHOMOŚCIOWY ACTUS SP. Z O.O. („ACTUS”).

2. BNP PARIBAS TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. („TFI”).

3. BNP PARIBAS LEASING SERVICES SP. Z O.O. („LEASING”).

4. BNP PARIBAS GROUP SERVICE CENTER S.A. („GSC”).

5. CAMPUS LESZNO SP. Z O.O.

6. BNP PARIBAS SOLUTIONS SPÓŁKA Z O.O

7. BGZ POLAND ABS1 DAC („SPV”).

Wszystkie transakcje pomiędzy Bankiem a podmiotami powiązanymi wynikały z bieżącej działalności operacyjnej i obejmowały przede wszystkim kredyty, depozyty, transakcje na instrumentach pochodnych oraz przychody i koszty z tytułu usług doradczych i pośrednictwa finansowego.

Transakcje z podmiotami będącymi udziałowcami BNP Paribas Bank Polska S.A. oraz podmiotami powiązanymi

31.12.2021	BNP Paribas S.A. z siedzibą w Paryżu	BNP Paribas Fortis S.A.	Pozostała Grupa Kapitałowa BNP Paribas S.A.	Kluczowy personel	Razem
Aktywa	2 583 416	4 264	346 167	841	2 934 688
Należności z tytułu rachunków bieżących, kredytów i lokat	1 585 212	4 264	344 303	811	1 934 590
Pochodne instrumenty finansowe	932 697	-	-	-	932 697
Pochodne instrumenty zabezpieczające	65 465	-	-	-	65 465
Inne aktywa	42	-	1 864	30	1 936
Zobowiązania	12 383 493	29 944	1 802 173	2 684	14 218 294
Z tytułu otrzymanych kredytów	4 180 119	-	763 972	-	4 944 091
Z tytułu rachunków bieżących, depozytów	1 978 727	29 944	761 579	2 684	2 772 934
Z tytułu zobowiązań podporządkowanych	4 058 054	-	276 518	-	4 334 572
Pochodne instrumenty finansowe	1 038 620	-	-	-	1 038 620
Pochodne instrumenty zabezpieczające	1 127 973	-	-	-	1 127 973
Inne zobowiązania	-	-	104	-	104
Zobowiązania warunkowe
Zobowiązania udzielone dotyczące finansowania	-	-	295 448	633	296 081
Zobowiązania udzielone gwarancyjne	105 365	200 134	1 448 341	-	1 753 840
Zobowiązania otrzymane	812 994	304 155	1 774 204	-	2 891 353
Pochodne instrumenty (nominał)	60 082 978	-	-	-	60 082 978
Pochodne instrumenty zabezpieczające (nominał)	26 448 220	-	-	-	26 448 220
Rachunek Zysków i Strat	(1 567 961)	53	(58 067)	10	(1 625 965)
12 miesięcy do 31.12.2021
Przychody z tytułu odsetek	-	6	120	10	136
Koszty z tytułu odsetek	(111 277)	(42)	(12 818)	-	(124 137)
Przychody z tytułu opłat i prowizji	591	89	8 766	-	9 446
Koszty z tytułu opłat i prowizji	-	-	(49)	-	(49)
Wynik na działalności handlowej	(1 372 390)	-	2	-	(1 372 388)
Pozostałe przychody operacyjne	-	-	3 125	-	3 125
Ogólne koszty administracyjne	(84 885)	-	(57 213)	-	(142 098)

31.12.2020	BNP Paribas S.A. z siedzibą w Paryżu	BNP Paribas Fortis S.A.	Pozostała Grupa Kapitałowa BNP Paribas S.A.	Kluczowy personel	Razem
Aktywa	1 368 942	3 326	38 681	4	1 410 953
Należności z tytułu rachunków bieżących, kredytów i lokat	201 866	2 859	31 592	-	236 317
Pochodne instrumenty finansowe	635 475	-	-	-	635 475
Pochodne instrumenty zabezpieczające	531 326	467	-	-	531 793
Inne aktywa	275	-	7 089	4	7 368
Zobowiązania	10 511 640	32 066	1 364 764	6 409	11 914 879
Z tytułu otrzymanych kredytów	3 506 745	-	414 294	-	3 921 039
Z tytułu rachunków bieżących, depozytów	1 964 027	32 066	670 210	6 409	2 672 712
Z tytułu zobowiązań podporządkowanych	4 029 098	-	277 441	-	4 306 539
Pochodne instrumenty finansowe	951 742	-	-	-	951 742
Pochodne instrumenty zabezpieczające	60 027	-	-	-	60 027
Zobowiązania z tytułu leasingu	-	-	2 552	-	2 552
Inne zobowiązania	-	-	267	-	267
Zobowiązania warunkowe
Zobowiązania udzielone dotyczące finansowania	-	-	765 987	105	766 092
Zobowiązania udzielone gwarancyjne	114 658	198 268	778 875	-	1 091 801
Zobowiązania otrzymane	990 111	130 455	938 840	-	2 059 406
Pochodne instrumenty (nominał)	63 199 300	-	-	-	63 199 300
Pochodne instrumenty zabezpieczające (nominał)	18 996 846	13 844	-	-	19 010 690
Rachunek Zysków i Strat	43 133	6 914	(51 543)	(25)	(1 521)
12 miesięcy do 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek	44	200	1 144	-	1 388
Koszty z tytułu odsetek	(143 586)	(65)	(14 890)	(25)	(158 566)
Przychody z tytułu opłat i prowizji	450	203	30 214	-	30 867
Koszty z tytułu opłat i prowizji	-	-	(6 256)	-	(6 256)
Wynik na działalności handlowej	240 889	6 576	9	-	247 474
Pozostałe przychody operacyjne	-	-	3 819	-	3 819
Pozostałe koszty operacyjne	-	-	(327)	-	(327)
Ogólne koszty administracyjne	(54 664)	-	(65 256)	-	(119 920)

Wynagrodzenie Zarządu i Rady Nadzorczej

Wynagrodzenie Zarządu	31.12.2021	31.12.2020
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	15 958	17 419
Świadczenia długoterminowe	4 638	4 561
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	973	1 846
Świadczenia po okresie zatrudnienia	-	522
Płatności w formie akcji*	4 340	3 983
Wydane akcje**	1 513	-
Razem	27 422	28 331

*zawiera zawiązaną rezerwę na odroczone akcje fantomowe oraz kwotę w kapitałach Banku powiązaną z obejmowanymi w przyszłości akcjami Banku (zgodnie z polityką realizacji wynagrodzeń zmiennych)

**wartość wydanych akcji w oparciu o wycenę aktuarialną

Wynagrodzenie Rady Nadzorczej	31.12.2021	31.12.2020
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	1 457	1 380
Razem	1 457	1 380

54. Informacje dotyczące segmentów działalności

Sprawozdawczość według segmentów

Grupa podzieliła swoją działalność oraz zastosowała identyfikację przychodów i kosztów oraz aktywów i zobowiązań na następujące sprawozdawcze segmenty operacyjne: Bankowość Detaliczna i Biznesowa, Bankowość Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Bankowość Korporacyjna, Bankowość Korporacyjna i Instytucjonalna (CIB) oraz Pozostała działalność obejmująca działalność Pionu Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Corporate Center. Dodatkowo zaprezentowany został wynik klientów Agro, tj. rolników indywidualnych oraz przedsiębiorstw z branży rolno-spożywczej, a także wynik segmentu Personal Finance. Wyniki tych segmentów przecinają się z podstawowymi segmentami operacyjnymi, są one jednak dodatkowo oddzielnie monitorowane w sprawozdawczości zarządczej Grupy. Przyjęty podział odzwierciedla zasady klasyfikacji klientów do poszczególnych segmentów zgodnie z modelem biznesowym Banku, który opiera się na kryteriach podmiotowych, finansowych oraz rodzaju prowadzonej działalności.

Monitorowanie wyników zarządczych w Grupie uwzględnia wszystkie elementy składowe rachunku zysków i strat danego segmentu do poziomu zysku brutto, tj. dla każdego segmentu wykazywane są przychody, koszty oraz odpisy netto z tytułu utraty wartości. Przychody zarządcze uwzględniają przepływy środków między segmentami klientów, a jednostką zarządzającą aktywami i pasywami, wyceniane przy użyciu wewnętrznych transferowych cen funduszy opartych o ceny rynkowe oraz marże płynności określone dla danej wymagalności/zapadalności oraz waluty. Koszty zarządcze segmentów obejmują koszty bezpośrednie ich działalności oraz koszty alokowane zgodnie z przyjętym w Grupie modelem alokacji. Dodatkowo wynik zarządczy segmentów uwzględnia rozliczenia linii biznesowych z tytułu świadczonych pomiędzy nimi usług.

Działalność operacyjna Grupy prowadzona jest jedynie na terytorium Polski. Nie można wyróżnić istotnych różnic w ryzykach, na które miałoby wpływ położenie geograficzne placówek Banku, dlatego odstąpiono od ujawniania sprawozdania według informacji geograficznych.

Grupa stosuje ujednolicone i szczegółowe zasady dla wszystkich wyodrębnionych segmentów. W przypadku przychodów, poza ich standardowymi pozycjami, wyodrębnione są elementy składowe wyniku z tytułu odsetek segmentów – tj. przychody i koszty zewnętrzne oraz wewnętrzne. W przypadku kosztów działania, Grupa dokonuje alokacji kosztów pośrednich do poszczególnych segmentów działalności w pozycji Alokacja kosztów (wewnętrzne). Ze względu na specyfikę Banku, nie występują istotne zjawiska sezonowości lub cykliczności. Grupa świadczy usługi finansowe, na które popyt ma charakter stabilny, a wpływ sezonowości jest nieistotny.

Charakterystyka segmentów operacyjnych

Segment Bankowości Detalicznej i Biznesowej obejmuje kompleksową obsługę klientów indywidualnych, w tym klientów bankowości prywatnej, oraz klientów biznesowych (mikroprzedsiębiorstw), w tym:

• przedsiębiorców spełniających kryterium rocznych przychodów netto za poprzedni rok obrotowy poniżej 4 mln zł prowadzących pełną sprawozdawczość finansową, których zaangażowanie kredytowe nie przekracza 1,2 mln zł,

• przedsiębiorców, którzy prowadzą uproszczoną sprawozdawczość finansową,

• spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych oraz zarządców nieruchomości,

• organizacji non-profit,

• rolników indywidualnych bez względu na wielkość produkcji, jeżeli zaangażowanie kredytowe wynosi mniej niż 3 mln zł, rolników indywidualnych bez względu na wielkość produkcji, jeżeli zaangażowanie kredytowe znajduje się w przedziale od 3 mln zł i poniżej 4 mln zł, a zabezpieczenie na użytkach rolnych pokrywa co najmniej 50% zaangażowania kredytowego.

Usługi finansowe Segmentu Bankowości Detalicznej i Biznesowej obejmują prowadzenie rachunków bieżących i kont lokacyjnych, przyjmowanie depozytów terminowych, udzielanie kredytów mieszkaniowych, kredytów gotówkowych, pożyczek hipotecznych, kredytów odnawialnych w rachunku bieżącym, kredytów przeznaczonych dla mikroprzedsiębiorstw, wydawanie kart debetowych i kredytowych, obsługę zagranicznych przekazów gotówkowych, zawieranie transakcji wymiany walutowej, sprzedaż produktów ubezpieczeniowych, oraz innych usług o mniejszym znaczeniu dla dochodów Grupy. W ramach segmentu Bankowości Detalicznej i Biznesowej wykazywane są również: salda i wyniki bankowości internetowej Optima, wyniki osiągane na działalności maklerskiej oraz z tytułu dystrybucji i przechowywania jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.

Klienci Bankowości Detalicznej i Biznesowej obsługiwani są przez Oddziały Banku oraz kanały alternatywne, tj. bankowość internetową, bankowość mobilną i bankowość telefoniczną, kanał bankowości internetowej Optima oraz kanał bankowości Premium oraz Wealth Management (odpowiednio lokujących za pośrednictwem Grupy aktywa powyżej 100 tys. zł i w wysokości minimum 1 mln zł). Dodatkowo sprzedaż wybranych produktów realizowana jest poprzez pośredników finansowych zarówno o zasięgu ogólnopolskim, jak i lokalnym.

Personal Finance odpowiada za przygotowanie oferty produktowej i zarządzanie w zakresie finansowej obsługi konsumentów, z głównymi produktami: kredyty gotówkowe, kredyty samochodowe, kredyty ratalne oraz karty kredytowe. Produkty te dystrybuowane są za pośrednictwem sieci oddziałów Bankowości Detalicznej i Biznesowej oraz zewnętrznych kanałów dystrybucji.

Segment Małych i Średnich Przedsiębiorstw obejmuje obsługę:

• klientów Agro prowadzących pełną sprawozdawczość finansową o przychodach netto ze sprzedaży za poprzedni rok obrotowy od 4 do 60 mln zł oraz zaangażowaniu kredytowym Grupy wobec klienta nie większym niż 18 mln, producentów rolnych o zaangażowaniu kredytowym wobec Grupy nie większym niż 40 mln oraz klientów Agro będących w grupie podmiotów powiązanych, których przychody netto ze sprzedaży mieszczą się w przedziale od 4 mln zł i do 80 mln zł oraz zaangażowanie kredytowe nie przekracza 40 mln zł, a także niezależnie od wielkości przychodów i poziomu zaangażowania Grupy - jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,

• klientów non-Agro – podsegment, do którego kwalifikowane są podmioty prowadzące pełną sprawozdawczość finansową, o przychodach netto ze sprzedaży za poprzedni rok obrotowy od 4 do 60 mln zł oraz zaangażowaniu kredytowym Banku wobec klienta nie większym niż 18 mln zł, a także jednostki finansów publicznych z budżetem w wysokości do 100 mln zł i zaangażowaniem kredytowym nieprzekraczającym 18 mln,

• rolników (tj. podmioty gospodarcze prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie) prowadzących pełną sprawozdawczość finansową o zaangażowaniu kredytowym nie przekraczającym 40 mln zł, a także rolników indywidualnych jeżeli ich zaangażowanie kredytowe znajduje się w przedziale od 4 do 40 mln zł oraz pomiędzy 3 a 4 mln zł, jeśli zabezpieczenie na użytkach rolnych pokrywa mniej niż 50% zaangażowania kredytowego,

Segment Bankowości Korporacyjnej oferuje szeroki zakres usług finansowych świadczonych dużym i średnim przedsiębiorstwom jak również jednostkom samorządu terytorialnego oraz podmiotom wchodzącym w skład międzynarodowych grup kapitałowych.

Klienci Bankowości Korporacyjnej dzielą się na 5 grup:

• klienci międzynarodowi (podmiot należący do międzynarodowych grup poprzez powiązania kapitałowe lub osobowe),

• polskie podmioty (lub grupy polskich podmiotów powiązanych) z przychodami netto ze sprzedaży większymi bądź równymi 60 mln zł lub o zaangażowaniu kredytowym powyżej 18 mln zł (w przypadku Rolników o zaangażowaniu kredytowym powyżej 40 mln zł),

• największe polskie korporacje tj. polskie podmioty (lub grupy polskich podmiotów powiązanych) o rocznych przychodach ze sprzedaży ponad 150 mln EUR, duże polskie korporacje o rocznych przychodach poniżej 150 mln EUR lub charakteryzujące się jedną z cech: status spółki giełdowej, potencjał cross-sellingowy, wzrost biznesu przekraczający 50% w ostatnich 3 latach,

• inwestorzy instytucjonalni np.: instytucje ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne, krajowe instytucje płatnicze,

• podmioty sektora publicznego.

Sieć sprzedaży dla obszaru Bankowości Korporacyjnej tworzą Regionalne Centra Bankowości Korporacyjnej zlokalizowane w Warszawie, Łodzi, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach, Krakowie i Lublinie. W ramach Regionalnych Centrów Bankowości Korporacyjnej funkcjonują Centra Bankowości Korporacyjnej rozmieszczone w największych ośrodkach biznesowych w Polsce, zapewniając w ten sposób szeroki zasięg geograficzny i sektorowy. Obsługa posprzedażowa klientów segmentu Bankowości Korporacyjnej prowadzona jest również za pośrednictwem telefonicznego Centrum Obsługi Biznesu i w systemie bankowości internetowej.

Podstawowe produkty i usługi świadczone na rzecz Klientów Korporacyjnych obejmują usługi cash management, globalne finansowanie handlu – pełna obsługa akredytyw importowych, eksportowych, gwarancji bankowych oraz inkasa dokumentowego, finansowanie łańcucha dostaw oraz finansowanie eksportu, przyjmowanie depozytów terminowych (od lokat overnight po lokaty terminowe), usługi corporate finance, czyli udzielanie kredytów w rachunku bieżącym, kredytów odnawialnych i inwestycyjnych, kredytów z grupy produktów finansowania agrobiznesu, produkty rynku finansowego, w tym zawieranie transakcji klientowskich wymiany walutowej oraz z zakresu instrumentów pochodnych, produkty leasingu i faktoringu oraz takie wyspecjalizowane usługi jak finansowanie nieruchomości, strukturyzowane finansowanie spółek o średniej kapitalizacji (mid-caps), bankowość inwestycyjna oraz związane z obsługą jednostek sektora publicznego: organizowanie emisji obligacji komunalnych, forfaiting, dedykowane rozwiązania cash management.

Segment Bankowości Korporacyjnej i Instytucjonalnej (Corporate and Institutional Banking (CIB) wspierający sprzedaż produktów Grupy skierowaną do największych polskich przedsiębiorstw obejmuje obsługę klientów strategicznych.

Pozostała działalność bankowa Grupy jest operacyjnie prowadzona głównie w ramach Pionu Zarządzania Aktywami i Pasywami. Celem Pionu jest przede wszystkim zapewnienie właściwego i stabilnego poziomu finansowania umożliwiającego bezpieczne prowadzenie działalności przez Bank przy jednoczesnym spełnieniu norm przewidzianych prawem.

Pion Zarządzania Aktywami i Pasywami zarządza płynnością Banku, wyznacza wewnętrzne i zewnętrzne ceny referencyjne, zarządza ryzykiem stopy procentowej bilansu Grupy oraz operacyjnym i strukturalnym ryzykiem walutowym. Zadania realizowane w Pionie Zarządzania Aktywami i Pasywami obejmują zarówno aspekt ostrożnościowy (przestrzeganie regulacji zewnętrznych oraz zarządzeń wewnętrznych), a także optymalizacyjny (zarządzanie kosztem finansowania oraz generowanie wyniku z zarządzania pozycjami bilansu Grupy).

W segmencie Pozostałej działalności bankowej wykazano również koszty bezpośrednie jednostek wsparcia, które zostały zaalokowane na segmenty w pozycji Alokacja kosztów (wewnętrzne), oraz wyniki niedające się przypisać do żadnego z wyżej wymienionych segmentów (m.in. inwestycje kapitałowe, wyniki realizowane na rachunkach własnych oraz na rachunkach klientowskich bez określonego segmentu).

		Bankowość Detaliczna i Biznesowa	Bankowość MSP	Bankowość Korporacyjna	CIB	Pozostała Działalność Bankowa	Razem	w tym klienci Agro	w tym Personal Finance
		Bankowość Detaliczna i Biznesowa	Bankowość MSP	Bankowość Korporacyjna	CIB	Pozostała Działalność Bankowa	Razem	w tym klienci Agro	w tym Personal Finance
Rachunek zysków i strat 12 miesięcy do 31.12.2021*
Wynik z tytułu odsetek		1 747 419	241 560	557 923	52 213	541 827	3 140 942	394 850	630 391
przychody odsetkowe zewnętrzne		1 692 462	181 111	449 746	88 860	1 008 636	3 420 814	413 863	864 291
koszty odsetkowe zewnętrzne		(62 195)	(10 073)	(21 104)	(123)	(186 377)	(279 872)	(13 282)	(58 984)
przychody odsetkowe wewnętrzne		638 985	130 002	268 613	(101)	(1 037 498)	-	110 151	-
koszty odsetkowe wewnętrzne		(521 832)	(59 481)	(139 332)	(36 422)	757 067	-	(115 883)	(174 916)
Wynik z tytułu prowizji		557 486	129 558	320 643	54 150	(12 851)	1 048 986	147 181	128 115
Przychody z tytułu dywidend		-	-	2 894	-	5 656	8 550	255	-
Wynik na działalności handlowej		98 993	82 928	282 820	188 600	(19 846)	633 493	59 662	106
Wynik na działalności inwestycyjnej		3 608	-	-	-	(8 740)	(5 133)	-	-
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń		-	-	-	-	50 369	50 369	-	-
Pozostałe przychody i koszty operacyjne		(17 316)	(4 248)	(7 071)	135	(39 450)	(67 950)	(1 290)	(19 651)
Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe		(148 295)	(40 255)	(79 021)	2 250	(865)	(266 185)	(82 717)	(62 332)
Wynik z tytułu rezerw na ryzyko prawne związane z kredytami walutowymi		(1 045 304)	-	-	-	-	(1 045 304)	-	-
Ogólne koszty administracyjne		(1 050 622)	(123 688)	(239 967)	(82 856)	(646 841)	(2 143 976)	(17 326)	(279 066)
Amortyzacja		(103 581)	(2 904)	(27 851)	(8 806)	(256 412)	(399 553)	(563)	(19 965)
Alokacja kosztów (wewnętrzne)		(580 917)	(175 598)	(119 088)	8 147	867 455	-	-	(106 639)
Wynik na działalności operacyjnej		(538 529)	107 353	691 282	213 833	480 302	954 239	500 052	270 959
Podatek od instytucji finansowych		(171 619)	(26 771)	(83 591)	(17 160)	(38 970)	(338 110)	-	(41 517)
Zysk (strata) brutto segmentu		(710 148)	80 582	607 691	196 673	441 332	616 129	500 052	229 442
Podatek dochodowy							(439 833)
Zysk (strata) netto							176 298
Sprawozdanie z sytuacji finansowej na 31.12.2021
Aktywa segmentu	50 307 341		7 497 963	24 831 584	4 599 816	44 540 776	131 777 481	14 475 073	13 463 664
Zobowiązania segmentu	62 514 566		12 957 356	31 951 823	-	12 992 103	120 415 850	10 287 839	-

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

		Bankowość Detaliczna i Biznesowa	Bankowość MSP	Bankowość Korporacyjna	CIB	Pozostała Działalność Bankowa	Razem	w tym klienci Agro	w tym Personal Finance
		Bankowość Detaliczna i Biznesowa	Bankowość MSP	Bankowość Korporacyjna	CIB	Pozostała Działalność Bankowa	Razem	w tym klienci Agro	w tym Personal Finance
Rachunek zysków i strat 12 miesięcy do 31.12.2020*
Wynik z tytułu odsetek		1 714 399	264 110	569 678	38 187	473 696	3 060 070	421 477	619 532
przychody odsetkowe zewnętrzne		1 775 873	242 877	549 074	69 642	935 874	3 573 340	529 327	829 128
koszty odsetkowe zewnętrzne		(220 429)	(21 660)	(54 926)	(81)	(216 175)	(513 270)	(24 859)	(44 204)
przychody odsetkowe wewnętrzne		817 698	146 211	302 089	(204)	(1 265 795)	-	112 355	-
koszty odsetkowe wewnętrzne		(658 744)	(103 319)	(226 559)	(31 170)	1 019 791	-	(195 346)	(165 392)
Wynik z tytułu prowizji		468 236	112 460	285 997	64 158	(14 756)	916 095	150 441	112 712
Przychody z tytułu dywidend		-	-	3 140	-	6 530	9 669	160	(316)
Wynik na działalności handlowej		89 061	70 387	240 494	204 072	144 376	748 390	51 710	352
Wynik na działalności inwestycyjnej		3 697	579	1 188	-	23 616	29 081	391	3 180
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń		-	-	-	-	(11 077)	(11 077)	-	-
Pozostałe przychody i koszty operacyjne		(34 718)	(3 452)	(7 942)	(3 475)	2 055	(47 534)	(5 070)	(18 666)
Wynik odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe		(512 572)	(15 875)	(68 331)	(1 773)	(2 947)	(601 499)	(128 144)	(208 462)
Wynik z tytułu rezerw na ryzyko prawne związane z kredytami walutowymi		(168 156)	-	-	-	-	(168 156)	-	-
Ogólne koszty administracyjne		(1 122 899)	(132 844)	(242 713)	(69 628)	(569 522)	(2 137 605)	(15 586)	(287 152)
Amortyzacja		(101 100)	(3 287)	(18 872)	(6 277)	(238 424)	(367 958)	(468)	(15 642)
Alokacja kosztów (wewnętrzne)		(483 811)	(150 494)	(124 395)	(10 484)	769 184	-	-	(101 927)
Wynik na działalności operacyjnej		(147 863)	141 584	638 244	214 780	582 731	1 429 476	474 911	103 611
Podatek od instytucji finansowych		(165 753)	(35 574)	(95 832)	(7 442)	(14 308)	(318 909)	-	(44 560)
Zysk (strata) brutto segmentu		(313 616)	106 010	542 412	207 338	568 423	1 110 567	474 911	59 051
Podatek dochodowy							(377 472)
Zysk (strata) netto							733 095
Sprawozdanie z sytuacji finansowej na 31.12.2020
Aktywa segmentu	46 089 094		6 673 999	20 824 777	2 614 541	43 374 878	119 577 288	13 824 047	10 445 193
Zobowiązania segmentu	58 368 129		12 278 212	23 255 675	-	13 644 746	107 546 761	7 881 453	-

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

55. SPRAWY SĄDOWE

Ryzyko prawne

Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku nie toczyły się postępowania przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organami administracji państwowej dotyczące zobowiązań albo wierzytelności Banku, których wartość przekraczałaby 10% kapitałów własnych Banku.

Wyrok w sprawie sposobu naliczania opłaty interchange

W dniu 6 października 2015 roku Sąd Apelacyjny wydał wyrok w sprawie sposobu naliczania opłaty interchange przez banki działające w porozumieniu. Sąd zmienił tym samym wyrok Sądu I instancji (Okręgowego) z roku 2013 poprzez oddalenie odwołań banków w całości, jednocześnie uwzględniając apelację Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), który kwestionował znaczące obniżenie przez Sąd I instancji kar pieniężnych. Oznacza to utrzymanie wymiaru kary z pierwotnej decyzji Prezesa UOKiK z dnia 29 grudnia 2006 roku, na mocy której nałożono na 20 banków, w tym Bank BGŻ S.A. oraz Fortis Bank Polska S.A. kary w związku z praktykami ograniczającymi konkurencję w postaci ustalania w porozumieniu opłat interchange od transakcji realizowanych z użyciem kart płatniczych systemów Visa i MasterCard w Polsce.

Całkowita kwota kary nałożona na Bank BGŻ BNP Paribas S.A. (obecnie BNP Paribas Bank Polska S.A.) wynosiła 12,54 mln zł, w tym: i) kara z tytułu działań Banku Gospodarki Żywnościowej w kwocie 9,65 mln zł oraz ii) kara z tytułu działań Fortis Bank Polska S.A. (FBP) w kwocie 2,89 mln zł. Bank zapłacił zasądzoną kwotę 19 października 2015 roku. Dnia 25 kwietnia 2016 roku Bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu. Orzeczeniem wydanym w dniu 25 października 2017 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie i skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Przejęcie podstawowej działalności Raiffeisen Bank Polska S.A. (RBPL) nie zmieniło sytuacji Banku w tym postępowaniu albowiem RBPL nie był jego stroną.

W dniu 23 listopada 2020 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia.

Roszczenia przedsiębiorców wobec Banku (opłata interchange)

Do dnia 31 grudnia 2021 roku Bank otrzymał łącznie:

· 33 wnioski o zawezwanie do próby ugodowej od przedsiębiorców (marchandów) z tytułu płatności prowizji interchange od operacji dokonywanych za pomocą kart płatniczych (z czego dwóch przedsiębiorców wniosło wnioski dwukrotnie, jeden trzykrotnie, a jeden wniósł dwa wnioski, dotyczące różnych systemów płatniczych). Łączna wartość roszczeń ww. przedsiębiorców wynosi 1 028,02 mln zł, z których 1 018,05 mln zł dotyczy solidarnej odpowiedzialności Banku wraz z innymi bankami;

· 4 wnioski o podjęcie mediacji przed sądem polubownym przed Komisją Nadzoru Finansowego. Wnioski zostały skierowane do Banku przez tych samych przedsiębiorców, którzy uprzednio wystąpili z wnioskami o zawezwanie do próby ugodowej. Łączna wartość roszczeń wynikających z ww. wniosków wynosi 40,29 mln zł, z których 37,79 mln zł dotyczy solidarnej odpowiedzialności Banku wraz z innymi bankami.

Postępowanie w sprawie uznania wzorca umowy za niedozwolone

W dniu 22 września 2020 roku Bank otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nr DZOIK 14/2020, w której Prezes UOKiK:

· uznał za niedozwolone niektóre postanowienia wzorca umownego (tzw. aneksu antyspreadowego) dotyczące zasad ustalania kursów walut za niedozwolone i zakazał ich stosowania;

· zobowiązał Bank do poinformowania wszystkich klientów będących stroną aneksu o decyzji i jej skutkach oraz do umieszczenia informacji o decyzji i jej treści decyzji na stronie internetowej;

· nałożył na Bank karę pieniężną w wysokości 26 626 tys. zł płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej.

Bank złożył odwołanie od decyzji w ustawowym terminie. Bank zawiązał rezerwę na powyższą karę w pełnej wysokości. Na dzień sporządzenia sprawozdania nie został wyznaczony jeszcze termin posiedzenia sądowego w niniejszej sprawie.

Postępowania sądowe dotyczące umów kredytowych w CHF w sektorze bankowym

Po upływie ponad roku od wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF (C-260/18) liczba pozwów związanych z kredytami hipotecznymi w CHF przeciwko bankom sukcesywnie rośnie. Według danych Związku Banków Polskich (ZBP) liczba toczących się postępowań sądowych dotyczących umów kredytów w CHF na koniec września 2021 roku wyniosła niemal 77 tys. wobec niemal 39 tys. na koniec 2020 r. Efektem tego był m.in. istotny wzrost rezerw na te postępowania utworzonych w 2020 roku, jak i w III kwartale 2021 roku przez banki z portfelami kredytów hipotecznych w CHF. Kwota rezerw utworzonych przez banki giełdowe w 2020 r. wyniosła ok. 10 mld zł , a w III kwartale 2021 ok 3,68 mld zł przekładając się na łączną wartość rezerw na ten cel w wysokości 11,7 mld zł na koniec 2020 roku , a na koniec III kwartału 2021 w wysokości ponad 14,55 mld zł.

Postępowania wszczęte przez klientów Banku, którzy zawarli umowy kredytu walutowego oraz denominowanego do CHF

Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych klientom indywidualnym w CHF na dzień 31 grudnia 2021 roku wyniosła 4,53 mld zł, w porównaniu do 4,82 mld zł na koniec 2020 roku.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku Bank był pozwanym w 2 120 (1 502 nowe sprawy w 2021 roku z tego 350 w czwartym kwartale 2021 roku i 20 spraw zakończonych prawomocnie) toczących się postępowaniach sądowych (z uwzględnieniem spraw prawomocnie zakończonych klienci wytoczyli łącznie 2 170 powództw przeciwko Bankowi), w których klienci Banku żądają bądź stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego walutowego lub denominowanego do waluty CHF, bądź stwierdzenia trwałej bezskuteczności umowy, z uwagi na występowanie w umowie postanowień niedozwolonych, które nie pozwalają na utrzymanie umowy w mocy lub ustalenia, iż Bank udzielił kredytu w PLN bez denominacji do waluty obcej. Bank nie jest stroną żadnego pozwu zbiorowego, którego przedmiotem byłyby takie umowy kredytów. Łączna wartość dochodzonych roszczeń w aktualnie toczących się sprawach na dzień 31 grudnia 2021 wynosiła 858,03 mln zł (na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 217,82 mln zł), a w sprawach prawomocnie zakończonych 41,36 mln zł (34,96 mln zł na dzień 31 grudnia 2020 roku).

W 50 dotychczas prawomocnie zakończonych postępowaniach zapadły następujące wyroki: w 16 roszczenia wobec Banku zostały oddalone, w 6 postępowanie zostało umorzone, w tym w 3 ze względu na zawarcie przez strony ugody; w 1 sąd odrzucił pozew; w 26 sąd stwierdził nieważność umowy, w 1 zostało zasądzone wyłącznie roszczenie z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, w pozostałym zakresie sąd oddalił powództwo.

Bank tworzy na bieżąco rezerwy na toczące się postępowania sądowe, których przedmiotem są kredyty denominowane lub walutowe, biorąc pod uwagę aktualny stan wyroków w sprawach przeciwko Bankowi oraz kształtującą się linię orzecznictwa.

Łączna wartość utworzonych rezerw na dzień 31 grudnia 2021 wynosiła 1 290,4 mln zł (na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 200,3 mln zł), przy czym wpływ na rachunek wyniku Banku wynosił 1 045,3 mln zł (w roku 2020 wynosił 168,2 mln zł).

W czwartym kwartale 2021 roku saldo rezerw utworzonych przez Bank na ryzyko dotyczące kredytów CHF wzrosło o 613,8 mln zł (w 2020 roku o 168,2 mln zł). Wzrost rezerwy w czwartym kwartale 2021 roku wynikał głównie ze zwiększenia skali niepewności prawnej, wzrostu liczby nowych pozwów (nowe pozwy w czwartym kwartale 2021 roku w liczbie 350, w tym 214 dotyczące kredytów denominowanych i 136 kredytów walutowych), aktualizacji założeń i parametrów stosowanego przez Bank modelu, poprzez bardziej konserwatywne ich oszacowanie m.in. poprzez zwiększenie spodziewanej liczby pozwów jakie Bank może otrzymać na przestrzeni najbliższych 4 lat czy wydłużenie średniego czasu zakończenia postępowań.

Rezerwa tworzona jest zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”. Rezerwa na toczące się sprawy kalkulowana jest metodą indywidualną, na przyszłe sprawy metodą portfelową. Przy kalkulacji rezerwy Bank uwzględnia m.in. liczbę zaświadczeń pobieranych przez klientów w celach procesowych, oszacowane prawdopodobieństwo złożenia sprawy przez klientów, oszacowaną liczbę przyszłych pozwów, liczbę złożonych powództw, prawdopodobieństwo przegrania sprawy, oraz oczekiwaną stratę Banku w przypadku niekorzystnego wyroku. Ponadto Bank w modelu rezerw uwzględnił szacowaną liczbę ugód, które będą zawarte z klientami. Wysokość rezerwy na szacowane ugody wynosiła 171,2 mln zł z ogólnego salda rezerw

Bank, przy szacowaniu liczby przyszłych spraw i ugód zawartych z kredytobiorcami założył, że około 39% kredytobiorców posiadających aktywne kredyty w CHF złożyło lub złoży pozew przeciwko Bankowi lub zawrze ugodę z Bankiem.

Bank szacuje prawdopodobieństwo przegrania sprawy na podstawie historycznych wyroków oddzielnie dla portfela kredytów walutowych i denominowanych. Z uwagi na zaobserwowaną zmienność w orzecznictwie, Bank przy szacowaniu prawdopodobieństwa niekorzystnego wyroku uwzględnia tylko wyroki zapadłe po wyroku TSUE z dnia 3 października 2019 roku.

Bank dokonując szacunku straty w przypadku wyroku stwierdzającego nieważność kredytu zakłada, że klient jest zobowiązany do zwrotu wypłaconego kapitału bez uwzględniania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, Bank jest zobowiązany do zwrotu sumy spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych używając kursu historycznego oraz, że Bank dokonuje spisania ekspozycji kredytowej.

W przypadku zmiany zakładanej średniej straty o +/- 5 procent, przy pozostałych istotnych założeniach niezmienionych, kwota rezerwy zmieniłaby się o +/- 60 mln zł.

Bank przeprowadził analizę wrażliwości modelu na szacunek liczby przegranych spraw. Zmiana tego szacunku miałaby następujący wpływ na wartość szacowanej straty z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów CHF.

Parametr

Scenariusz

Wpływ na stratę Banku

z tytułu ryzyka prawnego

Procent przegranych spraw

+5 p.p.

+62 mln PLN

-5 p.p.

-62 mln PLN

Bank przeprowadził analizę wrażliwości stosowanego modelu na szacunek liczby przyszłych pozwów. Zmiana liczby przyszłych pozwów miałaby następujący wpływ na wartość szacowanej straty z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów CHF.

Parametr	Scenariusz	Wpływ na stratę Banku z tytułu ryzyka prawnego
Liczba pozwów	+20%	+110 mln PLN
Liczba pozwów	-20%	-110 mln PLN

Bank ocenił również, że gdyby oszacowaną liczbę pozwów przeciwko Bankowi zwiększyć o pozwy złożone przez dodatkowy 1% klientów posiadających kredyty w CHF wówczas strata z tytułu ryzyka prawnego wzrosłaby o ok. 33 mln PLN.

Bank, kalkulując oczekiwaną stratę z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów CHF, zastosował uproszczenia wynikające z krótkiego horyzontu dostępnych danych historycznych i relatywnie niewielkiej liczby spraw zakończonych wyrokami. Bank będzie monitorował liczbę pobieranych zaświadczeń oraz zmianę liczby pozwów i odpowiednio aktualizował szacunek rezerwy.

Bank wskazuje także na istotną rozbieżność zarówno stanów faktycznych (w szczególności odmienne postanowienia umów oraz zakres informacji dla klienta), jak i orzeczeń zapadłych w Polsce w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych, denominowanych i walutowych, co istotnie utrudnia precyzyjne oszacowanie skali ryzyka. Bank na bieżąco monitoruje zapadające wyroki i będzie dostosowywał poziom rezerw do kształtującej się linii orzeczniczej.

Istotne orzecznictwo TSUE oraz Sądu Najwyższego dotyczące kredytów w CHF

W dniu 29 kwietnia 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-19/20, w którym potwierdził, że m.in. że celem Dyrektywy 93/13 nie jest unieważnianie wszystkich umów, w których znajdują się postanowienia niedozwolone oraz że pierwszeństwo należy dać rozwiązaniom prawnym utrzymującym w mocy umowy. Jednocześnie wskazał, że kluczowe zagadnienia takie jak samo ustalenie czy dana klauzula jest niedozwolona, możliwe do zastosowania środki na wypadek uznania postanowienia za abuzywne oraz sposób liczenia terminów przedawnienia należy do prawa krajowego, a tym samym konieczność analizy powyższych zagadnień powinna następować w każdym procesie indywidualnie. Bank będzie na bieżąco analizował wpływ orzeczenia TSUE na wyroki sądów krajowych i uwzględni zmiany w orzecznictwie w kalkulacjach rezerw.

W dniu 7 maja 2021 roku Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów wydała uchwałę mającą moc zasady prawnej w sprawie o sygn. III CZP 6/21. W orzeczeniu odpowiadającym na zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Finansowego Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazał, m.in. że:

(1) kredytobiorca może zgodzić się na dalsze obowiązywanie warunków mogących być nieuczciwymi, wtedy stają się one skuteczne od dnia zawarcia umowy,

(2) w razie upadku umowy, z uwagi na zawarte w niej postanowienia niedozwolone każdej ze stron przysługuje roszczenie o zwrot spełnionego przez tę stronę świadczenia (tzw. teoria dwóch kondykcji),

(3) termin przedawnienia roszczeń Banku o zwrot kapitału zaczyna biec dopiero od momentu, kiedy umowa stała się definitywnie bezskuteczna (doszło do odpadnięcia podstawy świadczenia),

(4) umowa staje się trwale bezskuteczna z momentem, w którym kredytobiorca poinformowany o wszystkich skutkach upadku umowy, w tym o ewentualnych szczególnych negatywnych konsekwencjach takiego upadku złoży oświadczenie, że sprzeciwia się utrzymaniu umowy w mocy. O konsekwencjach upadku umowy co do zasady kredytobiorcę powinien pouczyć sąd w toku postępowania.

W dniu 10 czerwca 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał postanowienie w trybie uproszczonym w sprawie C-198/20, w którym potwierdził, że ochrona konsumencka przysługuje każdemu konsumentowi, a nie tylko „właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu przeciętnemu”.

Posiedzenie całego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, na którym miała zapaść uchwala dotycząca zagadnień prawnych przedstawionych w dniu 29 stycznia 2021 roku przez Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego zaplanowane na 2 września 2021 roku zostało odroczone bez terminu, w związku ze sformułowaniem przez Sąd Najwyższy pytań prejudycjalnych do TSUE. Pytania prejudycjalne zmierzają do ustalenia czy Izba Cywilna w obecnym składzie może być traktowana jako niezawisły sąd, a tym samym czy w ogóle ma zdolność do wydania uchwały w przedmiocie zadanych pytań prawnych.

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego zawnioskowała o podjęcie przez Izbę Cywilną uchwały w następujących kwestiach:

1. Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów?

W razie odpowiedzi przeczącej na powyższe pytanie:

2. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?

3. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej umowa ta może wiązać strony w pozostałym zakresie?

Niezależnie od treści odpowiedzi na pytania 1-3:

4. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której Bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron, czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość?

5. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej z powodu niedozwolonego charakteru niektórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia Banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od chwili ich wypłaty?

6. Czy, jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta może również żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę?

W przypadku potwierdzenia przez TSUE zdolności Izby Cywilnej Sądu Najwyższego do orzekania i wydania uchwały przez Sąd Najwyższy Bank będzie analizował treść uchwały po opublikowaniu, w tym pod kątem jej wpływu na dalsze orzecznictwo oraz wartość parametrów stosowanych do ustalenia wartości rezerw na ryzyko prawne. Na ten moment nie można przewidzieć czy uchwała w ogóle zostanie wydana, a tym bardziej jej wpływu na oszacowanie rezerw. Bank przy ustaleniu wartości rezerwy bazuje na wszystkich informacjach dostępnych na dzień podpisania Sprawozdania.

W dniu 2 września 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-932/19, w którym jednoznacznie wskazał, że sądy krajowe dokonując rozstrzygnięć w zakresie roszczeń klientów opartych o kwestionowanie niektórych postanowień umowy, nie mogą polegać wyłącznie na potencjalnie korzystnym dla konsumenta unieważnieniu umowy. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby sytuacja jednej ze stron była uznawana przez sądy krajowe za rozstrzygające kryterium dotyczące przyszłego losu umowy. Trybunał ponownie podkreślił, że podstawowym celem Dyrektywy 93/13 jest przywrócenie równowagi stron, w tym z wykorzystaniem obowiązujących przepisów krajowych.

W dniu 18 listopada 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-212/20, w którym wskazał, że treść klauzuli indeksacyjnej w umowie kredytu między przedsiębiorcą a konsumentem, musi na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów umożliwiać dostatecznie dobrze poinformowanemu, dostatecznie uważnemu i rozsądnemu konsumentowi zrozumienie, w jaki sposób ustalany jest kurs wymiany mający zastosowanie do obliczania wysokości rat, w taki sposób, aby konsument mógł w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany zastosowany przez przedsiębiorcę.

Propozycja Przewodniczącego KNF

W konsekwencji rosnącej liczby pozwów i wartości rezerw tworzonych przez banki, w grudniu 2020 r. Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego – Jacek Jastrzębski – przedstawił propozycję sektorowego rozwiązania problemu frankowego. W uproszczeniu, Bank miałby traktować kredyt w CHF tak, jakby od początku był udzielony w złotych i oprocentowany odpowiednią stawką WIBOR powiększoną o marżę stosowaną historycznie dla tego typu kredytów i dokonać odpowiedniej rekalkulacji. Przyjęcie takiego podejścia spowodowałoby bardzo duże obciążenie sektora, choć trudno dziś dokładnie oszacować jego skalę. Koszty zależałyby od wielu zmiennych, takich jak dzień udzielenia kredytu, tabela kursowa konkretnego banku, czy polityka prowizyjna.

Zarząd Narodowego Banku Polskiego w komunikacie z dnia 9 lutego 2021 roku podał, że może rozważyć ewentualne zaangażowanie w proces przewalutowania mieszkaniowych kredytów walutowych na złote, na zasadach i według kursów rynkowych, przy spełnieniu przez banki określonych warunków brzegowych.

Na początku 2021 roku Bank przystąpił do grupy roboczej, która pracowała nad analizą rozwiązania zaproponowanego przez Przewodniczącego KNF. Przygotowany przez Bank szacunek kosztu potencjalnej konwersji zgodnej z założeniami propozycji Przewodniczącego KNF wynosi 1,6 mld zł przy założeniu, że propozycja obejmie cały portfel kredytów CHF (kredyty denominowane i walutowe). Zmiana kwoty szacunku w odniesieniu do ujawnienia w sprawozdaniu za 2020 rok wynika ze zmiany kursu CHF/PLN oraz weryfikacji założeń przyjętych do kalkulacji, a także może podlegać wahaniom z tych samych powodów w przyszłości. Potencjalny koszt został oszacowany jako różnica pomiędzy aktualną wartością bilansową kredytów walutowych lub denominowanych do CHF a wartością bilansową hipotetycznych kredytów w PLN. Kwota szacunku kosztu potencjalnej konwersji nie jest składową oraz nie ma wpływu na wysokość utworzonych przez Bank rezerw na ryzyko dotyczące kredytów CHF. Na moment publikacji niniejszego Sprawozdania finansowego Bank nie podjął decyzji o proponowaniu klientom ugód w kształcie sugerowanym przez Przewodniczącego KNF.

Indywidualne ugody oferowane przez Bank

Bank przeprowadził wśród swoich klientów ankietę, która wykazała wstępne zainteresowanie klientów ugodami oraz prowadził także akcję pilotażową w zakresie oferowania ugód na warunkach indywidualnie uzgodnionych z kredytobiorcami.

W grudniu 2021 Bank zakończył pilotażową akcję proponowania ugód na warunkach indywidualnie oferowanych i negocjowanych z kredytobiorcami, których efektem jest konwersja kredytu udzielonego w walucie na kredyt w polskich złotych oraz umorzenie części salda kredytu lub całkowite umorzenie kredytu. Zarząd pozytywnie ocenił wyniki pilotażu i podjął decyzję o rozszerzeniu zakresu tych indywidualnych negocjacji. Bank uwzględnił ten parametr przy tworzeniu rezerwy.

Na dzień 25 lutego 2022 roku Bank przedstawił indywidualne propozycje ugody 1917 Klientom i 373 Klientów zaakceptowało warunki przedstawionych propozycji.

56. Zarządzanie ryzykiem finansowym

56.1. Strategia wykorzystywania instrumentów finansowych

Podstawowa działalność biznesowa Grupy skupia się wokół produktów finansowych oferowanych klientom: osobom fizycznym, przedsiębiorcom i przedsiębiorstwom, jednostkom publicznym i budżetowym, niebankowym instytucjom finansowym. Wśród pozycji o charakterze pasywnym dominują krótkoterminowe depozyty o stałym oprocentowaniu oraz rachunki bieżące i konta oszczędnościowe. Po stronie aktywnej Grupa oferuje następujące produkty kredytowe: kredyty mieszkaniowe, gotówkowe, karty kredytowe, kredyty w rachunku bieżącym, kredyty inwestycyjne i obrotowe, kredyty preferencyjne z dopłatami, faktoring, leasing, gwarancje, transakcje finansowania handlu zagranicznego (np. akredytywy) – zdecydowana większość produktów kredytowych to instrumenty średnio i długoterminowe, oprocentowane w oparciu o krótkoterminowe stawki rynkowe.

Grupa wykorzystuje instrumenty rynku finansowego w pierwszej kolejności do zarządzania ryzykami: płynności, stopy procentowej i walutowym, powstającymi w podstawowej działalności, zgodnie z przyjętym wewnętrznie apetytem na ryzyko oraz średnio– i długoterminowymi trendami rynkowymi.

Grupa oferuje również dostęp do instrumentów rynku finansowego swoim klientom, w celu zabezpieczania ryzyka rynkowego – walutowego, stopy procentowej lub cen towarów – istniejącego w ich podstawowej działalności biznesowej.

56.2. Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe jest wpisane w podstawową i zasadniczą działalność finansową Grupy, obejmującą zarówno aktywność kredytową, jak również finansowanie z wykorzystaniem produktów rynku kapitałowego. W konsekwencji ryzyko kredytowe jest identyfikowane jako ryzyko o największym potencjalnym wpływie na aktualne, a także przyszłe, zyski oraz kapitał BNP Paribas Bank Polska S.A. Istotność ryzyka kredytowego potwierdza jego 79% udział w ogólnej kwocie kapitału ekonomicznego szacowanego przez Grupę na pokrycie istotnych ryzyk występujących w działalności Banku, jak również 89% udział w ogólnej kwocie kapitału regulacyjnego.

Podstawowym celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest realizacja strategii Grupy poprzez harmonijny wzrost portfela kredytowego przy jednoczesnym utrzymaniu akceptowalnego poziomu apetytu na ryzyko kredytowe.

Grupa w zakresie zarządzania ryzykiem kredytowym kieruje się następującymi zasadami:

· każda transakcja kredytowa wymaga wszechstronnej oceny ryzyka kredytowego, której wyrazem jest rating wewnętrzny lub ocena scoringowa,

· gruntowna i staranna analiza finansowa stanowi podstawę do uznania za wiarygodne dane finansowe klienta oraz informacje o wartości zabezpieczenia; ostrożne analizy Grupy zawsze uwzględniają niezbędny margines bezpieczeństwa,

· podstawą finansowania klienta jest – co do zasady - jego zdolność do generowania przepływów pieniężnych zapewniających spłatę zobowiązań wobec Grupy,

· sporządzona ocena ryzyka kredytowego jest poddawana dodatkowej weryfikacji przez niezależne od służb biznesowych, służby oceny ryzyka kredytowego,

· warunki cenowe transakcji kredytowej muszą pokrywać ryzyko tej transakcji,

· ryzyko kredytowe jest dywersyfikowane pod względem obszarów geograficznych, sektorów gospodarki, produktów oraz klientów,

· decyzje kredytowe mogą podejmować jedynie osoby do tego uprawnione,

· Grupa zawiera transakcje kredytowe wyłącznie z klientami, których zna, a podstawą współpracy z klientami są relacje długoterminowe,

· klient i zawarte z nim transakcje są monitorowane w sposób transparentny dla klienta i wzmacniający relacje z klientem.

Ryzyko koncentracji jest immanentnym ryzykiem, podejmowanym przez Bank w ramach prowadzonej działalności statutowej i podlega ono określonemu procesowi i zasadom zarządzania.

Zarząd dokonuje oceny przyjętej polityki zarządzania ryzykiem koncentracji pod względem sposobu jej stosowania, w szczególności w zakresie sprawdzenia jej skuteczności i adekwatności realizacji zasad w kontekście aktualnej i planowanej działalności oraz z uwzględnieniem strategii zarządzania ryzykiem. W sytuacji istotnych zmian w otoczeniu działania Grupy lub

strategii zarządzania ryzykiem, przegląd adekwatności procesu zarządzania ryzykiem koncentracji dokonywany jest niezwłocznie po wystąpieniu tej okoliczności. Właściwa ocena ryzyka koncentracji ponoszonego przez Grupę w istotnym stopniu zależy od prawidłowej i pełnej identyfikacji kluczowych czynników ryzyka, które wpływają na poziom ryzyka koncentracji. W uzasadnionych przypadkach Grupa identyfikuje ryzyko koncentracji w procesie planowania nowej działalności obejmującej wprowadzenie i rozwój nowych produktów, usług i obecności na rynkach oraz istotne zmiany dotychczasowych produktów, usług i zmiany na rynkach.

Dywersyfikacja portfela kredytowego jest jednym z ważniejszych narzędzi zarządzania ryzykiem kredytowym. Nadmierna koncentracja kredytowa jest zjawiskiem niepożądanym przez Grupę, ponieważ powoduje wzrost ryzyka. Potencjalne straty z tym związane są na tyle dużym zagrożeniem, że stopień koncentracji powinien być monitorowany, kontrolowany i raportowany do kierownictwa Grupy. Podstawowymi narzędziami ograniczania ryzyka koncentracji są mechanizmy identyfikacji i pomiaru ryzyka koncentracji oraz limity zaangażowań w poszczególnych segmentach portfela Banku oraz w spółkach zależnych. Narzędzia te pozwalają na różnicowanie portfela kredytowego i redukcję negatywnych skutków związanych z niekorzystnymi zmianami w poszczególnych obszarach gospodarki.

Za obszar (wymiar) istotnej koncentracji Grupa uznaje sytuację, w której udział danego obszaru (wymiaru) koncentracji w sumie bilansowej Grupy jest równy lub przekracza 10% lub 5% planowanego na dany rok budżetowy wyniku finansowego netto Grupy. W takiej sytuacji dany obszar (wymiar) koncentracji podlega analizom, raportowaniu i zarządzaniu w ramach procesu zarządzania ryzykiem koncentracji.

Jednym z potencjalnych źródeł ryzyka kredytowego jest wysoka koncentracja zaangażowań kredytowych Grupy w poszczególne podmioty lub grupy podmiotów powiązanych ze sobą kapitałowo i organizacyjnie. W celu jej ograniczania Rozporządzenie UE nr 575/2013 określa limit maksymalnego zaangażowania Grupy. Zgodnie z art. 395 Rozporządzenia UE nr 575/2013: Instytucja nie przyjmuje na siebie ekspozycji wobec klienta lub grupy powiązanych klientów, której wartość po uwzględnieniu skutku ograniczenia ryzyka kredytowego zgodnie z art. 399–403 przekracza 25% wartości jej kapitału Tier 1. Jeżeli taki klient jest instytucją lub jeżeli do grupy powiązanych klientów należy co najmniej jedna instytucja, wartość ta nie przekracza 25% wartości kapitału Tier 1 instytucji lub kwoty 150 mln EUR, w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa, pod warunkiem że suma wartości ekspozycji wobec wszystkich powiązanych klientów niebędących instytucjami, po uwzględnieniu skutku ograniczenia ryzyka kredytowego zgodnie z art. 399-403, nie przekracza 25% wartości kapitału Tier 1 instytucji.

Grupa dokonuje monitoringu limitów koncentracji zgodnie z art. 387 Rozporządzenia UE nr 575/2013. Według stanu na koniec 2021 roku limity określone w art. 395 Rozporządzenia UE nr 575/2013 nie zostały przekroczone. Na koniec 2021 roku zaangażowanie Grupy w finansowanie klientów/grup klientów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie nie przekraczają limitu koncentracji zaangażowań. Największe zaangażowanie Grupy stanowiło 20,14% kapitału Tier 1.

Tolerancja ryzyka koncentracji jest określona w Grupie poprzez system limitów wewnętrznych, które uwzględniają zarówno zakładane kierunki i dynamikę rozwoju biznesu przez Grupę, akceptowalny poziom ryzyka kredytowego i płynności, jak również zewnętrzne uwarunkowania i perspektywy makroekonomiczne i sektorowe. Limity wewnętrzne dla ryzyka koncentracji kredytowych określane są m.in. dla:

· wybranych sektorów gospodarczych/ branż,

· ekspozycji denominowanych w walucie obcej,

· segmentu klienta (wewnątrzbankowa segmentacja klientów),

· kredytów zabezpieczonych danym rodzajem zabezpieczenia,

· regionów geograficznych,

· średniego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (probability of default),

· ekspozycji z określonym ratingiem (wewnętrzna skala ratingowa Grupy),

· ekspozycji z określonym debt-to-income,

· ekspozycji z określonym loan-to-value.

Działania ograniczające ekspozycję Grupy na ryzyko koncentracji mogą obejmować działania o charakterze systemowym oraz działania o charakterze pojedynczych/specyficznych decyzji i transakcji. Do działań ograniczających ryzyko koncentracji o charakterze systemowym Grupa zalicza:

· ograniczanie zakresu kredytowania określonego rodzaju klientów, poprzez modyfikację prowadzonej polityki kredytowej,

· obniżenie limitów w zakresie ryzyka koncentracji,

· dywersyfikację rodzajów aktywów na poziomie sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy,

· zmianę strategii biznesowej w taki sposób, aby przeciwdziałała nadmiernej koncentracji,

· dywersyfikację w zakresie przyjmowanych rodzajów zabezpieczeń.

Do działań ograniczających ryzyko koncentracji o charakterze pojedynczych/ specyficznych decyzji i transakcji Grupa zalicza:

· ograniczanie zawierania dalszych transakcji z danym klientem lub grupą powiązanych klientów,

· sprzedaż wyselekcjonowanych aktywów/ portfeli kredytowych,

· sekurytyzację aktywów,

· ustanowienie nowych zabezpieczeń (np. kredytowych instrumentów pochodnych, gwarancji, subpartycypacji, umów ubezpieczenia) dla istniejących lub nowych ekspozycji kredytowych.

Przeprowadzaną przez Grupę analizą koncentracji branżowej objęte są wszystkie ekspozycje kredytowe Grupy wobec klientów instytucjonalnych. Grupa definiuje branże w oparciu o Polską Klasyfikację Działalności (kod PKD 2007). Struktura zaangażowania Grupy względem branż analizowana na koniec grudnia 2021 roku (w układzie prezentacji branż wprost z klasyfikacji PKD), podobnie jak na koniec grudnia 2020 roku, charakteryzuje się koncentracją wobec takich branż jak: Rolnictwo, Leśnictwo, Łowiectwo i Rybactwo oraz Przetwórstwo Przemysłowe. Na koniec roku 2021 udział Przetwórstwa Przemysłowego wzrósł o 3 p.p. do 24% w porównaniu do końca 2020, natomiast udział branży Rolnictwo, Leśnictwo, Łowiectwo i Rybactwo zmniejszył się o 4 p.p. w stosunku do końca 2020 i wyniósł 22% zaangażowania branżowego.

Poniżej zaprezentowano tabelę, porównującą udział kredytów z rozpoznaną utratą wartości w zaangażowaniu branżowym (wartość bilansowa brutto) na 31 grudnia 2021 i 2020 r.

	Zaangażowanie*		Udział zagrożonych kredytów
Branża	31.12.2021	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2020
ROLNICTWO, LEŚNICTWO, ŁOWIECTWO I RYBACTWO	10 465 499	10 756 142	7,4%	9,2%
GÓRNICTWO I WYDOBYWANIE	37 820	36 341	10,6%	9,5%
PRZETWÓRSTWO PRZEMYSŁOWE	11 796 094	8 772 763	2,9%	5,5%
WYTWARZANIE I ZAOPATRYWANIE W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ, GAZ, PARĘ WODNĄ, GORĄCĄ WODĘ I POWIETRZE DO UKŁADÓW	1 625 848	648 737	0,3%	0,8%
DOSTAWA WODY; GOSPODAROWANIE ŚCIEKAMI I ODPADAMI ORAZ DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z REKULTYWACJĄ	178 067	166 344	1,9%	6,6%
BUDOWNICTWO	2 523 808	2 540 629	7,0%	8,5%
HANDEL HURTOWY I DETALICZNY; NAPRAWA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH, WŁĄCZAJĄC MOTOCYKLE	7 210 738	5 725 092	4,9%	7,5%
TRANSPORT I GOSPODARKA MAGAZYNOWA	2 091 731	1 216 516	3,1%	6,9%
DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z ZAKWATEROWANIEM I USŁUGAMI GASTRONOMICZNYMI	257 179	273 257	19,3%	20,5%
INFORMACJA I KOMUNIKACJA	1 066 367	1 439 082	1,3%	3,4%
DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA I UBEZPIECZENIOWA	971 971	891 461	7,6%	11,5%
DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z OBSŁUGĄ RYNKU NIERUCHOMOŚCI	5 134 198	4 657 921	2,2%	3,0%
DZIAŁALNOŚĆ PROFESJONALNA, NAUKOWA I TECHNICZNA	3 140 265	2 368 361	1,4%	2,4%
DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE USŁUG ADMINISTROWANIA I DZIAŁALNOŚĆ WSPIERAJĄCA	1 038 545	767 882	4,6%	9,7%
ADMINISTRACJA PUBLICZNA I OBRONA NARODOWA, OBOWIĄZKOWE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNE	82 711	96 875	0,0%	0,0%
EDUKACJA	86 123	87 763	9,9%	12,0%
OPIEKA ZDROWOTNA I POMOC SPOŁECZNA	755 823	652 849	2,5%	3,5%
DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z KULTURĄ, ROZRYWKĄ I REKREACJĄ	17 343	16 257	18,5%	21,0%
POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ	108 059	88 598	5,1%	7,6%
Razem	48 588 189	41 202 870	4,3%	6,7%

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

Grupa zarządza także ryzykiem koncentracji zabezpieczeń. W tym celu Grupa wprowadziła limity zaangażowania poszczególnych rodzajów zabezpieczeń dbając o ich odpowiednią dywersyfikację. Według stanu na koniec 2021 roku, podobnie jak na koniec 2020 roku, nie zaobserwowano przekroczeń tych limitów.

W przypadku oceny indywidualnej Grupa spodziewa się według stanu na 31 grudnia 2021 roku odzyskać, z tytułu ustanowionych zabezpieczeń, kwotę 325 251 tys. złotych, co stanowi 29% całkowitego zaangażowania ocenianego indywidualnie z rozpoznaną utratą wartości (na 31 grudnia 2020 roku 446 091 tys. złotych i 30%).

Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe

Poniższa tabela prezentuje maksymalną ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe dla instrumentów finansowych ujętych i nieujętych w sprawozdaniu finansowym. Maksymalna ekspozycja została zaprezentowana brutto, przed uwzględnieniem wpływu zabezpieczeń i innych instrumentów polepszenia jakości kredytów.

	31.12.2021
Aktywa	Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe – bez uwzględniania zabezpieczeń	Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe – z uwzględnieniem zabezpieczeń
Kasa i środki w Banku Centralnym	4 631 760	4 631 477
Należności od banków	2 620 593	2 615 150
Pochodne instrumenty finansowe	1 901 919	1 901 919
Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczającej	65 465	65 465
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	88 042 967	85 080 454
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	1 219 027	1 219 027
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	23 313 693	23 268 041
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	347 309	347 309
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	9 143 353	9 143 353
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	876 599	876 599
Inne aktywa finansowe	369 108	369 108
Aktywa razem	132 531 793	129 517 902
Zobowiązania warunkowe razem	8 692 582	8 692 582
Całkowita ekspozycja na ryzyko kredytowe	141 224 375	138 210 484

	31.12.2020
Aktywa	Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe – bez uwzględniania zabezpieczeń	Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe – z uwzględnieniem zabezpieczeń
Kasa i środki w Banku Centralnym	3 421 880	3 421 877
Należności od banków	776 390	774 722
Pochodne instrumenty finansowe	1 531 617	1 531 617
Korekta wartości godziwej pozycji zabezpieczającej	531 793	531 793
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu	77 284 074	74 097 269
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	1 539 848	1 539 848
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	23 373 414	23 361 022
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	371 900	371 900
Papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	10 228 560	10 228 560
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	745 606	745 606
Inne aktywa finansowe	496 079	496 079
Aktywa razem	120 301 161	117 100 293
Zobowiązania warunkowe razem	4 889 575	4 889 575
Całkowita ekspozycja na ryzyko kredytowe	125 190 736	121 989 868

Ekspozycja na ryzyko kredytowe w podziale na ratingi jakości kredytowej

Poniższa tabela prezentuje istotne ekspozycje na ryzyko kredytowe, do których miał zastosowanie model oczekiwanych strat kredytowych. Podział został oparty na poniższej skali ratingowej:

31.12.2021
*Kredyty i pożyczki brutto wyceniane według zamortyzowanego kosztu dla których odpis z tytułu utraty wartości jest mierzony jako:**
Rating	12-miesięczna oczekiwana strata kredytowa – ekspozycje bez utraty wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje bez utraty wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje POCI	Wartość portfela brutto dla danej kategorii ratingu	Wartość portfela netto dla danej kategorii ratingu
1	195	-	-	-	195	194
2	98 886	1	-	-	98 887	98 885
3	1 466 557	4	-	-	1 466 562	1 466 312
4	2 297 422	6 304	-	-	2 303 727	2 302 935
5	7 176 396	167 297	3 004	-	7 346 687	7 334 970
6	15 174 790	596 215	14 714	2 685	15 788 415	15 705 802
7	12 194 008	968 435	28 946	3 751	13 194 945	13 010 523
8	2 639 331	1 568 413	15 521	8 754	4 231 991	4 093 222
9	76 160	695 160	31 663	3 488	806 463	727 064
10	24 004	468 670	422 523	11 388	926 535	623 119
11 do 12	1 311	8 777	1 198 702	133 959	1 342 707	619 425
Razem	41 149 060	4 479 276	1 715 073	164 025	47 507 114	45 982 451

31.12.2020
*Kredyty i pożyczki brutto wyceniane według zamortyzowanego kosztu dla których odpis z tytułu utraty wartości jest mierzony jako:**
Rating	12-miesięczna oczekiwana strata kredytowa – ekspozycje bez utraty wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje bez utraty wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości	Oczekiwana strata kredytowa w okresie trwania ekspozycji – ekspozycje POCI	Wartość portfela brutto dla danej kategorii ratingu	Wartość portfela netto dla danej kategorii ratingu
1	289	-	-	-	289	279
2	110 426	-	-	-	110 426	110 417
3	329 527	1	-	-	329 528	329 507
4	1 494 647	1 903	-	-	1 496 550	1 496 122
5	5 191 773	120 809	3 615	62	5 316 259	5 300 019
6	12 078 510	432 815	21 329	2 089	12 534 744	12 402 994
7	12 155 128	1 571 548	34 668	20 144	13 781 487	13 507 505
8	2 501 199	1 404 451	44 648	2 300	3 952 598	3 832 457
9	100 811	775 060	64 280	4 803	944 954	860 858
10	36 627	651 220	691 922	15 440	1 395 208	1 004 431
11 do 12	5 878	7 395	1 531 945	205 669	1 750 887	824 001
Razem	34 004 815	4 965 202	2 392 407	250 507	41 612 930	39 668 590

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

Dla dużych przedsiębiorstw oraz klientów z segmentu MSP, prowadzących pełną rachunkowość, Grupa wyznacza wewnętrzne klasy ratingowe zgodnie z przyjętą polityką kredytową. Klasy ratingowe wyznaczane są na podstawie modelu ryzyka dedykowanego dla tej części portfela kredytowego i stanowią podstawę do szacowania wysokości rezerwy zgodnie z MSSF9. Klientom Grupy przypisywane są ratingi od 1 (klienci, wobec których Grupa identyfikuje najniższe ryzyko kredytowe) do 12 (klienci wobec których Grupa identyfikuje najwyższe ryzyko kredytowe). Do przypisania ratingów wykorzystywane są przy tym roczne dane finansowe przedstawiane przez klienta oraz ogólna ocena jakościowa jego sytuacji na rynku.

Struktura przeterminowania należności

Celem analizy zaległości w spłacie jest wskazanie poziomu potencjalnej straty kredytowej (w odniesieniu do należności bez utraty wartości). Im wyższe przeterminowanie w spłacie, tym większe prawdopodobieństwo identyfikacji obiektywnej przesłanki utraty wartości w przyszłości. Wzrost opóźnienia w spłacie powyżej zera dni zwiększa szansę identyfikacji przesłanki utraty wartości, ale nie stanowi sam w sobie podstawy do nadania tej przesłanki. W wypadku ekspozycji przeterminowanych poniżej 91 dni przesłanka może zostać jednak zidentyfikowana na podstawie dodatkowych informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta.

Strukturę portfela kredytowego (wycenianego według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianego według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat) w podziale na ekspozycje z utratą wartości oraz bez utraty wartości wraz z uwzględnieniem poziomu zaległości w spłacie przedstawiają poniższe tabele.

		31.12.2021
Struktura przeterminowania należności (wartość bilansowa netto)*	bez utraty wartości				z utratą wartości	Razem
	0 dni	1-30 dni	31-60 dni	61-90 dni
Kredyty i pożyczki hipoteczne	26 290 199	22 813	5 965	782	269 685	26 589 444
Kredyty gotówkowe	8 497 311	60 781	9 149	3 176	175 663	8 746 080
Kredyty samochodowe	1 736 309	4 433	1 650	442	12 836	1 755 670
Karty kredytowe	1 005 430	8 466	1 560	438	22 489	1 038 383
Kredyty inwestycyjne	20 942 964	312 572	10 756	655	374 149	21 641 096
Limity w rachunku bieżącym	10 398 990	73 858	6 663	1 068	160 716	10 641 295
Kredyty obrotowe przedsiębiorstw	9 779 339	88 918	5 106	1 459	308 431	10 183 253
Leasing	4 506 032	127 264	88 526	2 445	98 789	4 823 056
Pozostałe	834 864	11 155	13 824	8	21 353	881 204
Razem	83 991 438	710 260	143 199	10 473	1 444 111	86 299 481

		31.12.2020
Struktura przeterminowania należności (wartość bilansowa netto)*	bez utraty wartości				z utratą wartości	Razem
	0 dni	1-30 dni	31-60 dni	61-90 dni
Kredyty i pożyczki hipoteczne	21 967 159	7 477	3 829	4 382	448 995	22 431 842
Kredyty gotówkowe	7 413 543	49 281	16 476	5 322	206 064	7 690 686
Kredyty samochodowe	1 569 276	4 343	1 598	511	14 699	1 590 427
Karty kredytowe	1 124 625	7 942	1 737	1 007	30 137	1 165 448
Kredyty inwestycyjne	19 864 473	40 268	17 491	1 191	684 423	20 607 846
Limity w rachunku bieżącym	7 941 707	31 014	6 878	1 642	259 558	8 240 799
Kredyty obrotowe przedsiębiorstw	8 087 622	51 799	6 654	2 017	398 504	8 546 596
Leasing	3 822 553	15 958	3 799	1 439	108 131	3 951 880
Pozostałe	1 375 712	1 345	338	126	34 072	1 411 593
Razem	73 166 670	209 427	58 800	17 637	2 184 583	75 637 117

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

Odpisy z tytułu utraty wartości

Odpisy z tytułu utraty wartości odzwierciedlają oczekiwaną stratę kredytową obliczoną z wykorzystaniem trzyetapowego podejścia wymaganego przez MSSF 9, co opisano w Nocie 3.

Zabezpieczenia

Opis posiadanych zabezpieczeń lub innych mechanizmów poprawiających jakość kredytową

Grupa ocenia zdolność kredytową każdego klienta na podstawie indywidualnej. Wartość uzyskanego zabezpieczenia, jeśli jest ono uznane za niezbędne przez Grupę z racji udzielenia danego kredytu, podlega wycenie przez Grupę. Grupa akceptuje zróżnicowane formy zabezpieczeń dla kredytów, ale do głównych kategorii można zaliczyć:

- hipotekę na nieruchomości;

- ubezpieczenie nieruchomości będącej przedmiotem hipoteki;

- ubezpieczenie na życie kredytobiorcy;

- zastaw rejestrowy;

Wpływ posiadanych zabezpieczeń na wycenę ekspozycji ze zidentyfikowaną utratą wartości (kredytów wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat) *.

31.12.2021	Wartość brutto ze zidentyfikowaną utratą wartości	Wartość posiadanych zabezpieczeń	Wartość netto ekspozycji ze zidentyfikowaną utratą wartości
Kredyty i pożyczki udzielone:
Niebankowym podmiotom finansowym	1 616	-	294
Klientom indywidualnym	1 127 360	594 143	505 491
Podmiotom gospodarczym:	1 949 635	1 424 520	835 308
w tym rolnikom indywidualnym	702 602	636 185	423 209
Należności leasingowe	204 827	-	103 018
Kredyty i pożyczki brutto, razem	3 283 438	2 018 663	1 444 111
Odpisy na należności (wielkość ujemna)	(1 839 327)
Kredyty i pożyczki netto, razem	1 444 111

31.12.2020	Wartość brutto ze zidentyfikowaną utratą wartości	Wartość posiadanych zabezpieczeń	Wartość netto ekspozycji ze zidentyfikowaną utratą wartości
Kredyty i pożyczki udzielone:
Niebankowym podmiotom finansowym	1 625	4	907
Klientom indywidualnym	1 444 716	762 882	696 385
Podmiotom gospodarczym:	2 621 013	1 886 370	1 384 433
w tym rolnikom indywidualnym	898 771	805 607	610 300
Instytucjom sektora budżetowego	44	-	32
Należności leasingowe	204 124	-	102 825
Kredyty i pożyczki brutto, razem	4 271 522	2 649 256	2 184 583
Odpisy na należności (wielkość ujemna)	(2 086 939)
Kredyty i pożyczki netto, razem	2 184 583

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie

W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem finansowym nie nastąpiły istotne zmiany w jakości zabezpieczenia w wyniku pogorszenia lub zmian w polityce zabezpieczeń Grupy.

Kredyty mieszkaniowe walutowe i denominowane w walutach obcych

Kredyty mieszkaniowe dla klientów indywidualnych stanowią około 31% portfela kredytowego wobec sektora niefinansowego Grupy (wartości bilansowej brutto), z czego (17%) to kredyty walutowe i denominowane w walucie obcej, z czego, z kolei, zdecydowana większość (99%) to kredyty walutowe i denominowane we frankach szwajcarskich. Łączna wartość bilansowa brutto kredytów mieszkaniowych walutowych i denominowanych w walutach obcych to 4 569 608 tys. zł.

Grupa dokonuje aktualizacji wartości nieruchomości mieszkaniowych stanowiących zabezpieczenie hipoteczne udzielonych kredytów w okresach rocznych, z uwzględnieniem poniższych założeń:

· w odniesieniu do kredytów o zadłużeniu poniżej 12 mln zł na dzień aktualizacji – wartość nieruchomości aktualizowana jest metodą statystyczną,

· w odniesieniu do kredytów o zadłużeniu powyżej 12 mln zł na dzień aktualizacji - wartość nieruchomości podlega aktualizacji w drodze indywidualnej.

Zaktualizowane wartości nieruchomości są podstawą do wyliczenia bieżącego poziomu LTV dla pojedynczej ekspozycji oraz średniego LTV dla całego portfela, jako średnia ważona wartością bilansową brutto pojedynczych LTV.

Poniżej zaprezentowano tabele z łącznym zaangażowaniem bilansowym oraz średnią wartością LTV dla kredytów mieszkaniowych denominowanych w walutach obcych ze względu na rozpoznaną utratę wartości oraz dni przeterminowania:

dni przeterminowania	wartość bilansowa brutto	średnie LTV ważone WBB
0-30 dni	4 346 117	80,85%
31-60 dni	4 718	80,91%
61-90 dni	1 429	130,64%
powyżej 90 dni	217 344	113,34%
Razem	4 569 608	82,40%

rozpoznana utrata wartości	wartość bilansowa brutto	średnie LTV ważone WBB
NIE	4 214 400	79,88%
TAK	355 208	112,33%
Razem	4 569 608	82,40%

Średni poziom wskaźnika bieżącego LTV dla całego portfela mieszkaniowego denominowanego w walutach obcych wynosi 81%, podczas gdy dla kredytów złotówkowych mieszkaniowych wynosi 69%.

Struktura ekspozycji oraz średnie bieżące LTV ze względu na lata udzielenia kredytu (kredyty mieszkaniowe denominowane w walutach) są zaprezentowane w tabeli poniżej:

rok umowy	liczba udzielonych kredytów	wartość bilansowa brutto	średnie LTV ważone WBB	wartość bilansowa brutto *
2005 i poniżej	2 268	292 768	42,43%	278 109
2006	4 687	1 027 224	58,15%	975 424
2007	4 349	1 415 941	88,22%	1 318 215
2008	5 348	1 587 940	100,39%	1 442 844
2009	612	131 127	67,06%	123 973
2010 i więcej	293	114 608	97,62%	75 834
Razem	17 557	4 569 608	82,40%	4 214 399

*kredyty bez rozpoznanej utraty wartości

Praktyki „forbearance”

Grupa uznaje ekspozycję jako forborne w przypadku przyznania udogodnienia ze względów ekonomicznych (trudności finansowych) w tym każdego udogodnienia przyznanego dla ekspozycji z rozpoznaną przesłanką utraty wartości. W przypadku udzielenia udogodnienia z istotną stratą ekonomiczną bank klasyfikuje klienta do statusu default.

Jako przyznanie udogodnienia rozumie się m.in. wystąpienie przynajmniej jednego z poniższych zdarzeń:

· zmiana harmonogramu spłat, w tym w szczególności wydłużenie daty zapadalności kredytu,

· anulowanie kwoty zaległej (np. kapitalizacja kwoty zaległej, która może być spłacana w późniejszym terminie),

· umorzenie kapitału, odsetek lub prowizji,

· konsolidacja posiadanych kredytów w jeden nowy produkt, o ile kwoty spłat skonsolidowanego kredytu są niższe niż suma spłat przed konsolidacją,

· obniżenie wysokości bazy stopy procentowej lub marży,

· udzielenie nowego kredytu na spłatę istniejącego zadłużenia,

· przewalutowanie istniejącego kredytu,

· zmiana lub odstąpienie od istotnych postanowień umowy (np. warunek umowy, który został naruszony w wyniku trudności finansowych),

· dodatkowe zabezpieczenie przedstawione przez Kredytobiorcę (jeśli występuje wraz z innym zdarzeniem spełniającym definicją udogodnienia) lub uzgodniona z Bankiem sprzedaż zabezpieczenia przy czym środki ze spłaty zabezpieczenia zostają przeznaczone na spłatę zobowiązania kredytowego w Banku.

Wyłącznie w czasie gdy klient posiada trudności finansowe lub z uwagi na zmiany rynkowe trudności takie mogą u niego wystąpić, tzn.:

· ekspozycja jest w obsłudze windykacyjnej, lub

· ekspozycja nie jest w obsłudze windykacyjnej, ale istnieją dowody (dostarczone przez klienta lub uzyskane w procesie decyzyjnym), że klient posiada lub może w najbliższym czasie posiadać trudności finansowe.

Bank uznaje za istotną stratę ekonomiczną spadek wartości bieżącej oczekiwanych przepływów pieniężnych w wyniku przyznanych udogodnień większy bądź równy 1%[1]. Spadek wartości liczony jest według następującego wzoru:

gdzie:

NPV0 – wartość bieżąca oczekiwanych przepływów pieniężnych (uwzględniających odsetki oraz opłaty/prowizje) przed wprowadzeniem zmian w warunkach kredytowania zdyskontowane pierwotną efektywną stopą procentową,

NPV1 – wartość bieżąca oczekiwanych przepływów pieniężnych (uwzględniające odsetki oraz opłaty/prowizje) po wprowadzeniu zmian w warunkach kredytowania zdyskontowane pierwotną efektywną stopą procentową. W przypadku konsolidacji wielu kredytów za pierwotną stopę procentową na potrzeby oceny istotności straty ekonomicznej przyjmuje się średnią ESP ważoną ekspozycją bilansową brutto na moment przyznania udogodnienia.

Zmianę wartości bieżącej oczekiwanych przepływów pieniężnych kalkuluje się na poziomie ekspozycji.

W uzasadnionych przypadkach wynikających z kompleksowych działań restrukturyzacyjnych dla danego klienta (np. spłata w pierwszej kolejności kredytów ze słabszym zabezpieczeniem) dopuszcza się wyliczenie NPV na poziomie klienta.

Status forborne przestaje być rozpoznawany, jeśli zostaną spełnione poniższe warunki:

· ekspozycja przeklasyfikowana została do portfela pracującego w następstwie przeanalizowania sytuacji finansowej (dotyczy portfela korporacyjnego), która wykazała, że klient nie spełnia już warunków utrzymania go w portfelu z utratą wartości,

· ekspozycja od 24 miesięcy nieprzerwanie jest klasyfikowana do kategorii bez przesłanki utraty wartości,

· klient nie zalega powyżej 30 dni na żadnej ekspozycji,

· przez przynajmniej połowę okresu próbnego kredytobiorca dokonywał regularnych i istotnych spłat.

	31.12.2021
Wartość ekspozycji „forborne"	Portfel ogółem	w tym zaangażowania forbearance	w tym modyfikacja warunków	w tym refinansowanie
Kredyty i pożyczki udzielone:	89 261 994	1 467 746	1 404 311	63 435
Niebankowym podmiotom finansowym	796 517	-	-	-
Klientom indywidualnym	38 820 174	569 119	551 405	17 714
Podmiotom gospodarczym:	44 571 465	869 455	823 734	45 721
w tym rolnikom indywidualnym	8 823 433	383 741	380 732	3 009
Instytucjom sektora budżetowego	84 487	-	-	-
Należności leasingowe	4 989 351	29 172	29 172	-
Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych:	(2 962 513)	(438 438)	(420 751)	(17 687)
Niebankowym podmiotom finansowym	(2 075)	-	-	-
Klientom indywidualnym	(935 977)	(188 839)	(184 177)	(4 662)
Podmiotom gospodarczym:	(1 860 797)	(238 627)	(225 602)	(13 025)
w tym rolnikom indywidualnym	(389 619)	(59 306)	(58 948)	(358)
Instytucjom sektora budżetowego	(1 542)	-	-	-
Należności leasingowe	(162 122)	(10 972)	(10 972)	-
Kredyty i pożyczki netto, razem	86 299 481	1 029 308	983 560	45 748

[1] zmiana z 5% na 1% od 11.01.2021

	31.12.2020
Wartość ekspozycji „forborne"	Portfel ogółem	w tym zaangażowania forbearance	w tym modyfikacja warunków	w tym refinansowanie
Kredyty i pożyczki udzielone:	78 823 922	1 448 966	1 380 968	67 998
Niebankowym podmiotom finansowym	595 102	-	-	-
Klientom indywidualnym	33 802 097	414 718	387 464	27 254
Podmiotom gospodarczym:	40 212 881	999 526	958 782	40 744
w tym rolnikom indywidualnym	9 462 022	401 262	394 387	6 875
Instytucjom sektora budżetowego	101 382	-	-	-
Należności leasingowe	4 112 460	34 722	34 722	-
Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych:	(3 186 805)	(396 096)	(377 340)	(18 756)
Niebankowym podmiotom finansowym	(1 934)	-	-	-
Klientom indywidualnym	(1 172 830)	(145 977)	(139 637)	(6 340)
Podmiotom gospodarczym:	(1 863 349)	(237 774)	(225 358)	(12 416)
w tym rolnikom indywidualnym	(453 098)	(50 380)	(49 648)	(732)
Instytucjom sektora budżetowego	(2 268)	-	-	-
Należności leasingowe	(146 424)	(12 345)	(12 345)	-
Kredyty i pożyczki netto, razem	75 637 117	1 052 870	1 003 628	49 242

W związku z trwającą pandemią COVID-19 Grupa w trakcie roku 2021 kontynuowała działania dotyczące m.in.:

· przeglądu portfela kredytowego ze szczególną uwagą skierowaną na branże wrażliwe, wyjątkowo silnie dotknięte konsekwencjami pandemii COVID 19.

Grupa także aktywnie uczestniczyła w pracach sektora bankowego, regulatorów i aranżerów pomocy rządu skierowanej do przedsiębiorców, uruchomił szereg rozwiązań pozwalających Klientom na elektroniczny i on-linowy sposób wnioskowania do Banku oraz korzystania z programów pomocy związanych ze skutkami pandemii oraz prowadzi bieżący monitoring ilości klientów i ekspozycji kredytowych, które dotknięte zostały skutkami pandemii, w tym na bieżąco podejmuje decyzje dotyczące poszczególnych klientów co do rodzaju i struktury finansowania klienta adekwatnego do jego bieżącej sytuacji oraz dostępnych programów pomocowych.

Grupa kontynuowała współpracę z BGK w odniesieniu do gwarancji płynnościowych PLG–FGP oferowanych klientom Grupy, gwarancji płynnościowych oraz programów dopłat do oprocentowania kredytów.

Wprowadzono elektroniczny, uproszczony proces wnioskowania o czasowe zawieszenie spłat rat kapitałowo-odsetkowych od kredytów inwestycyjnych.

Jako partner programu PFR Bank dostarczył swoim klientom techniczne możliwości wnioskowania o finansowanie z tych programów poprzez bankowość elektroniczną.

W okresie od 18 lutego do 31 marca 2021 Grupa skupiała się na możliwie najpełniejszym wykorzystaniu dostępnych programów pomocowych dla klientów, w tym również udzielając czasowego odroczenia spłat rat od kredytów, na bieżąco rozpatrując wnioski Klientów w tym zakresie.

Po 31 marca 2021 wnioski klientów o odroczenie płatności rat mogły być składane i rozpatrywane, jednak w trybie analogicznym do sytuacji sprzed pandemii Covid-19.

Poniższe tabele bazują na danych bilansowych i prezentują wartości ujęte w księgach Grupy na dzień 31.12.2021 r. i 31.12.2020 r.

31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom podlegające moratorium	Liczba klientów, którym przyznano moratoria	Wartość kredytów i pożyczek objętych moratoriami trwającymi i wygasłymi	w tym moratoria ustawowe	w tym moratoria trwające
	Liczba klientów, którym przyznano moratoria		w tym moratoria ustawowe	bez utraty wartości	z utrata wartości
Wartość brutto	37 232	5 709 313	255 747	126	12 704
Klientom indywidualnym	28 547	2 960 346	255 374	126	12 486
Podmiotom gospodarczym	6 546	2 213 339	373	-	218
w tym rolnikom indywidualnym	1 411	460 274	218	-	218
Instytucjom sektora budżetowego	2	1 041	-	-	-
Należności leasingowe	2 137	534 587	-	-	-
Odpis	x
Klientom indywidualnym	x	(207 870)	(71 904)	(10)	(3 647)
Podmiotom gospodarczym	x	(153 253)	(19)	-	(19)
w tym rolnikom indywidualnym	x	(35 025)	(19)	-	(19)
Instytucjom sektora budżetowego	x	(201)	-	-	-
Należności leasingowe	x	(35 151)	-	-	-
Kredyty i pożyczki netto udzielone klientom podlegające moratorium, razem	37 232	5 312 838	183 824	116	9 038

31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom podlegające moratorium	Liczba klientów, którym przyznano moratoria	Wartość kredytów i pożyczek objętych moratoriami trwającymi i wygasłymi	w tym moratoria ustawowe	w tym moratoria trwające
	Liczba klientów, którym przyznano moratoria		w tym moratoria ustawowe	bez utraty wartości	z utrata wartości
Wartość brutto	43 309	7 251 102	135 935	171 565	129 760
Niebankowym podmiotom finansowym	1	33	-	-	-
Klientom indywidualnym	33 257	3 374 952	135 848	45 132	94 051
Podmiotom gospodarczym	7 460	3 095 593	87	120 067	35 625
w tym rolnikom indywidualnym	1 492	523 060	87	40 981	4 465
Instytucjom sektora budżetowego	2	1 121	-	886	-
Należności leasingowe	2 589	779 403	-	5 480	84
Odpis	x	(375 835)	(32 988)	(5 206)	(32 835)
Niebankowym podmiotom finansowym	x	(3)	-	-	-
Klientom indywidualnym	x	(201 320)	(32 987)	(2 136)	(26 281)
Podmiotom gospodarczym	x	(137 439)	(1)	(2 780)	(6 532)
w tym rolnikom indywidualnym	x	(39 932)	(1)	(696)	(1 011)
Instytucjom sektora budżetowego	x	(238)	-	(233)	-
Należności leasingowe	x	(36 835)	-	(57)	(22)
Kredyty i pożyczki netto udzielone klientom podlegające moratorium, razem	43 309	6 875 267	102 947	166 359	96 925

31.12.2021	Rezydualny termin trwających moratoriów
Wartość brutto	Razem	do 3 m-cy	od 3 m-cy do 6 m-cy
Klientom indywidualnym	12 612	12 612	-
Podmiotom gospodarczym:	218	218	-
w tym rolnikom indywidualnym:	218	218	-
Kredyty i pożyczki brutto udzielone klientom podlegające moratorium, razem	12 830	12 830	-
31.12.2020	Rezydualny termin trwających moratoriów
Wartość brutto	Razem	do 3 m-cy	od 3 m-cy do 6 m-cy
Klientom indywidualnym	139 183	136 262	2 921
Podmiotom gospodarczym:	155 692	139 303	16 389
w tym rolnikom indywidualnym:	45 446	39 401	6 045
Instytucjom sektora budżetowego:	886	886	-
Należności leasingowe	5 564	419	5 145
Kredyty i pożyczki brutto udzielone klientom podlegające moratorium, razem	301 325	276 870	24 455

31.12.2021
Nowo udzielone kredyty i zaliczki objęte programami gwarancji publicznych	Liczba klientów, którzy otrzymali gwarancję publiczną		W tym: rezydualny termin zapadalności gwarancji publicznej
	Liczba klientów, którzy otrzymali gwarancję publiczną	Wartość	do 6 m-cy	od 6 m-cy do 12 m-cy	od 1 r do 2 l	od 2 l do 5 l	powyżej 5 lat
Wartość brutto	5 306	2 519 663	173 596	997 446	997 298	150 263	201 060
Podmiotom gospodarczym	5 306	2 519 663	173 596	997 446	997 298	150 263	201 060
w tym rolnikom indywidualnym	245	60 173	216	1 508	8 040	50 409	-
Odpis	x	(24 226)	(1 329)	(9 160)	(7 869)	(2 372)	(3 496)
Podmiotom gospodarczym	x	(24 226)	(1 329)	(9 160)	(7 869)	(2 372)	(3 496)
w tym rolnikom indywidualnym	x	(260)	(10)	(1)	(144)	(105)	-
Nowo udzielone kredyty i zaliczki netto objęte programami gwarancji publicznych	5 306	2 495 437	172 267	988 286	989 429	147 891	197 564

31.12.2020
Nowo udzielone kredyty i zaliczki objęte programami gwarancji publicznych	Liczba klientów, którzy otrzymali gwarancję publiczną		W tym: rezydualny termin zapadalności gwarancji publicznej
	Liczba klientów, którzy otrzymali gwarancję publiczną	Wartość	do 6 m-cy	od 6 m-cy do 12 m-cy	od 1 r do 2 l	od 2 l do 5 l	powyżej 5 lat
Wartość brutto	3 034	1 298 960	20 314	334 725	693 771	234 531	15 619
Podmiotom gospodarczym	3 034	1 298 960	20 314	334 725	693 771	234 531	15 619
w tym rolnikom indywidualnym	103	23 631	-	600	6 437	16 594	-
Odpis	x	(9 931)	(147)	(1 825)	(3 644)	(3 933)	(382)
Podmiotom gospodarczym	x	(9 931)	(147)	(1 825)	(3 644)	(3 933)	(382)
w tym rolnikom indywidualnym	x	(75)	-	-	(3)	(72)	-
Nowo udzielone kredyty i zaliczki netto objęte programami gwarancji publicznych	3 034	1 289 029	20 167	332 900	690 127	230 598	15 237

Według stanu na 31.12.2021 r. stan wygasłych moratoriów wynosił 5 696 483 tys. zł (według stanu na 31.12.2020 r. 6 949 777 tys. zł).

W ramach reakcji na sytuację COVID-19 w roku 2021 r. Grupa kontynuuje wprowadzone zmiany w zakresie rozpoznawania istotnego wzrostu ryzyka. Grupa nadal monitoruje zachowanie ekspozycji objętych wsparciem w postaci moratoriów, zarówno ustawowych jak i pozaustawowych. Od drugiego kwartału 2021 Bank nie oferował moratoriów pozaustawowych.

Ekspozycje objęte ustawowymi wakacjami kredytowymi przenoszone są do Fazy 3. W przypadku ekspozycji objętych pozaustawowymi wakacjami kredytowymi, Grupa stosuje zaostrzone kryteria klasyfikacji do Fazy 2. Dla tej puli ekspozycji, przeterminowanie powyżej 30 dni w horyzoncie 3 miesięcy po zakończeniu moratorium stanowi przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (Faza 2), co skutkuje kalkulacją odpisów w horyzoncie życia ekspozycji.

Ryzyko kraju

W ramach ryzyka kredytowego Bank wyróżnia dodatkowo m.in. ryzyko kraju, obejmujące wszystkie ryzyka, które są związane z zawarciem umów finansowych z partnerem zagranicznym, gdzie istnieje możliwość, że wydarzenia gospodarcze, społeczne lub polityczne niekorzystnie wpłyną na wiarygodność kredytową dłużników Banku w danym kraju lub gdzie interwencja zagranicznego rządu mogłaby powstrzymać dłużnika (którym mógłby być sam rząd) przed wywiązaniem się z jego zobowiązań finansowych.

Bank kontynuował konserwatywną politykę w zakresie podejmowania ryzyka krajów. Dokonywał okresowych przeglądów limitów na kraje i modyfikował poziom limitów dopasowując je ściśle do prognozowanych potrzeb biznesowych Banku i apetytu na ryzyko.

Według stanu na koniec 2021 r. 63% ekspozycji Banku wobec krajów innych niż Polska stanowiły transakcje związane z zagraniczną działalnością kredytową Banku, transakcje skarbowe (w tym transakcje lokacyjne i pochodne) wyniosły 14%, a pozostałą część (23%) stanowiły transakcje handlu zagranicznego (akredytywy i gwarancje). Francja skupiała 43% ekspozycji, Luksemburg 22%, Niderlandy 9%, Austria 6% i Belgia 5%. Pozostałe ekspozycje koncentrowały się wokół Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii.

56.3. Ryzyko kontrahenta

Ryzyko kontrahenta jest ryzykiem kredytowym dotyczącym kontrahenta, z którym zawierane są transakcje, dla których kwota zobowiązania może przyjmować różne wartości w czasie, w zależności od parametrów rynkowych. Ryzyko kontrahenta jest więc związane z transakcjami na instrumentach, których wartość może zmieniać się w czasie w zależności od czynników takich jak poziom stóp procentowych czy kursy wymiany walut. Różna wartość ekspozycji może wpłynąć na wypłacalność klienta i ma zasadnicze znaczenie dla zdolności wywiązania się klienta z zobowiązań w momencie rozliczenia transakcji. Bank oferuje klientom możliwość zawierania transakcji rynku finansowego. Bank wyznacza wysokość ekspozycji na podstawie bieżącej wyceny kontraktów oraz potencjalnej przyszłej zmiany wartości ekspozycji, zależnej od typu transakcji, typu klienta, czy dat rozliczenia.

Na koniec grudnia 2021 roku kalkulacja ryzyka kontrahenta obejmowała następujące typy transakcji: transakcje wymiany walut, transakcje wymiany stopy procentowej, opcje walutowe, opcje stopy procentowej i instrumenty pochodne na towary.

Ocena ryzyka kredytowego kontrahenta dla transakcji generujących ryzyko kontrahenta jest analogiczna, jak przy udzielaniu kredytów. Oznacza to, że w procesie kredytowym transakcje te objęte są limitami, których wartość bezpośrednio wynika z oceny wiarygodności kredytowej klientów. W ocenie uwzględnia się jednak również specyficzny charakter transakcji, a w szczególności ich zmienną wartość w czasie, czy bezpośrednią zależność od parametrów rynkowych.

Zasady dotyczące zawierania transakcji wymiany walut, transakcji pochodnych oraz przyznawania, wykorzystania i monitorowania limitów kredytowych dla transakcji objętych limitami ryzyka kontrahenta regulują dedykowane do tego procedury. Zgodnie z przyjętą polityką, Bank zawiera wszystkie transakcje na podstawie indywidualnie przyznanych limitów oraz kieruje się znajomością klienta. Bank różnicuje dostępność produktów, które są oferowane klientom w zależności od posiadanych przez nich wiedzy i doświadczenia. Bank posiada przejrzyste zasady zabezpieczania ekspozycji ryzyka kredytowego kontrahenta.

Na koniec grudnia 2021 roku ekspozycja Banku na ryzyko kontrahenta z tytułu zawartych transakcji pochodnych wynosiła 2,6 mld zł. Klienci korporacyjni skupiali 78% ekspozycji, zaś pozostałe 22% koncentrowało się wokół banków.

W związku z pandemią COVID-19 Bank obserwuje zwiększoną zmienność parametrów ryzyka rynkowego, która przekłada się na wahania ekspozycji na ryzyko kontrahenta. Bank na bieżąco dokonuje oceny ryzyka kontrahenta, przeprowadzając przeglądy portfela Klientów, na których to ryzyko występuje.

Bank podtrzymuje stosowanie swojej podstawowej zasady „Poznaj swojego Klienta”. W związku z niestandardową sytuacją, niektórzy klienci mogą być proszeni o dodatkowe informacje związane ze zmianą warunków prowadzenia działalności w kontekście sytuacji związanej z COVID-19. Bank w swojej ocenie ryzyka uwzględnia także wyższą zmienność ww. parametrów zawierając nowe transakcje.

Bank nie obserwuje dotychczas istotnych zmian w materializacji ryzyka kontrahenta.

56.4. Ryzyko rynkowe (ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej i ryzyko walutowe)

Organizacja procesu zarządzania ryzykiem rynkowym

Działalność BNP Paribas Bank Polska S.A. jest podzielona na księgę handlową i bankową. W zakresie ryzyka rynkowego obejmującego ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej i ryzyko walutowe Bank jest wrażliwy na zmiany rynkowych stóp procentowych, kursów walutowych, cen papierów wartościowych oraz zmienności implikowanej instrumentów opcyjnych powodujących zmiany w wyniku z wyceny wartości bieżącej instrumentów finansowych. Ryzyko niekorzystnej zmiany wartości na skutek zmian w/w czynników Bank rozpoznaje jako ryzyko rynkowe i jest ono monitorowane oraz zarządzane za pomocą zdefiniowanych i dedykowanych narzędzi i miar.

W celu właściwego odzwierciedlenia specyfiki transakcji rynku finansowego, tj. intencji ich zawarcia, dominujących ryzyk i sposobu ewidencji księgowej, Bank przyporządkowuje wszystkie pozycje bilansowe i transakcje pozabilansowe do księgi bankowej lub księgi handlowej. Precyzyjne kryteria tego podziału określają wprowadzone w życie uchwałami Zarządu Banku dokumenty („polityki” i „metodyki”), regulujące cel prowadzenia danej księgi, profil i typy podejmowanego ryzyka, metody ich pomiaru i limitowania oraz uprawnienia i umiejscowienie poszczególnych jednostek organizacyjnych Banku w procesie generowania, pomiaru, limitowania i raportowania ryzyka.

Proces zawierania transakcji, ich ewidencji, nadzoru nad poziomem ryzyka i stanowienia limitów ryzyka jest prowadzony przez niezależne jednostki. Rada Nadzorcza Banku, uwzględniając długoterminową strategię Banku oraz plan finansowy wyznacza tolerancję ryzyka czyli akceptowalny poziom i profil ryzyka, który dalej – w postaci limitów ryzyka – jest przypisywany przez Komitet Zarządzania Ryzykiem. Za bieżące zarządzanie ryzykiem księgi handlowej operacyjnie odpowiada Pion Rynków Finansowych, działający w ramach ustalonych limitów ryzyka rynkowego, obejmujących limity na ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej oraz ryzyko walutowe, które zarządzane jest w sposób scentralizowany na poziomie całego Banku. Za pomiar i raportowanie wielkości ryzyka oraz przekroczeń limitów odpowiedzialny jest Pion Ryzyka Finansowego i Kontrahenta. Pion Ryzyka Finansowego i Kontrahenta zapewnia również poprawność wyceny instrumentów finansowych. Kalkulacja wyniku zarządczego prowadzona jest przez Biuro Monitorowania Transakcji Rynków Finansowych, a ewidencja księgowa i rozliczanie transakcji przez Departament Obsługi Transakcji Rynków Finansowych. System akceptacji przekroczeń limitów ma charakter hierarchiczny, zależnie od czasu trwania przekroczenia i jego wielkości jest on umiejscowiony na poziomie dyrektora Pionu lub członków Zarządu Banku nadzorujących Obszar Ryzyka i Obszar, w którym nastąpiło przekroczenie limitu. Niezależnie od ww. procesu, wszystkie przekroczenia są raportowane natychmiast po ich powstaniu oraz dyskutowane na comiesięcznych posiedzeniach Komitetu Zarządzania Ryzykiem.

Ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej

Działalność handlowa ma charakter uzupełniający, wspierający sprzedaż produktów finansowych klientom korporacyjnym, finansowym niebankowym (bezpośrednio) i detalicznym (poprzez produkty strukturyzowane, formalnie klasyfikowane w księdze bankowej). Otwierając w tym celu własne pozycje, Bank generuje przychody z tytułu krótkoterminowych zmian parametrów cenowych (kursów walutowych czy stóp procentowych), przy zachowaniu wielkości ekspozycji w ramach ustalonych limitów ryzyka. Bank posiada w ofercie instrumenty towarowe, ale sam nie utrzymuje otwartych pozycji w tych instrumentach.

W ramach ekspozycji na ryzyko stopy procentowej, stanowiącej główną ekspozycję portfela handlowego, Bank mógł dokonywać transakcji IRS, OIS, CIRS, FRA, basis swap oraz zakupu i sprzedaży opcji walutowych i na stopę procentową. Na ryzyko stopy procentowej wpływ miały również pozycje wynikające z transakcji FX swap oraz FX Forward. Przez cały rok 2021, w ramach przyznanych wewnętrznie limitów ryzyka, Bank utrzymywał otwartą pozycję opcyjną w celu optymalizacji wyniku, tj. generowania dodatkowych korzyści z tytułu braku konieczności natychmiastowego domykania pozycji klientowskich transakcjami odwrotnymi na rynku międzybankowym. Priorytetem Banku pozostaje zabezpieczenie ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego.

Głównymi miarami ryzyka stopy procentowej w portfelu handlowym są wrażliwość pozycji na przesunięcie krzywych stóp procentowych oraz wartość zagrożona (Value-at-Risk, VaR) – miara pozwalająca oszacować potencjalną stratę wynikającą ze zmiany wartości rynkowej portfela przy określonych założeniach dotyczących parametrów rynkowych, w ustalonym czasie i z zadanym prawdopodobieństwem. Ponadto Bank przeprowadza analizy wrażliwości na warunki skrajne stosując znacznie większe niż zazwyczaj obserwowane zmiany stóp procentowych (testy warunków skrajnych).

Ryzyko stopy procentowej dla pozycji w PLN mierzone wrażliwością na zmianę krzywych stóp procentowych w portfelu handlowym było w 2021 roku niższe (średnio 25 tys. zł) niż w roku 2020 (54 tys. zł).

Poniższa tabela prezentuje ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej w ujęciu BPV (ang. Basis Point Value, w tys. zł):

	31.12.2021		31.12.2020
BPV^*	PLN	EUR	PLN	EUR
31.12.	10	(14)	89	(42)
średnio	25	(38)	54	(32)
max	107	209	110	24
min	(40)	(87)	(20)	(84)

^* miara wrażliwości wycen instrumentów na przesunięcie krzywych stóp procentowych o 1 punkt bazowy

Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej opomiarowana wrażliwością na ruch krzywych stóp procentowych o 1 punkt bazowy oraz na ryzyko walutowe w 2021 roku była utrzymywana na relatywnie niskim poziomie w wyniku utrzymywania się sytuacji kryzysowej wywołanej przez COVID-19 i zwiększającej niepewność co do przyszłych zachowań rynku. Natomiast ekspozycja opomiarowana za pomocą wykorzystania wewnętrznego limitu VaR spadła w porównaniu do poprzedniego roku i średnio wynosiła 13% przyznanego limitu (w porównaniu do 24% rok wcześniej). Ryzyko wynikało głównie z otwartej pozycji stopy procentowej, przy czym średnie wykorzystanie limitu VaR dla tego ryzyka kształtowało się na poziomie 17% przyznanego limitu.

Ryzyko walutowe

Bank przy pomiarze ryzyka walutowego limituje maksymalną dozwoloną otwartą pozycję walutową na poziomie poszczególnych walut oraz dla wszystkich walut łącznie oraz wykorzystuje metodę wartości zagrożonej. Dla potrzeb monitorowania ryzyka walutowego Bank wykorzystuje VaR wyznaczany z 99-procentowym poziomem ufności z jednodniowym terminem utrzymania pozycji. Metodologia VaR podlega rocznej walidacji, poprzez wykonywanie weryfikacji polegającej na porównaniu prognozowanych wartości i wartości wyznaczonych na bazie faktycznych zmian kursów wymiany walut, przy założeniu utrzymywania danej pozycji walutowej (weryfikacja historyczna lub tzw. „back testing”). Okres porównawczy to ostatnie 250 dni roboczych. Weryfikacje historyczne modelu VaR przeprowadzone za 2021 rok nie wykazały konieczności korekty modelu.

Obszar transakcji walutowych służący do zarządzania pozycją walutową Banku charakteryzowały stabilna ekspozycja i niskie ryzyko. Ryzyko wynikające z walutowych transakcji zawieranych z klientami było domykane na rynku międzybankowym. Poziom narażenia na ryzyko był utrzymany na niskim poziomie, tj. około 14% wykorzystania dostępnego limitu VaR i analogicznie jak w poprzednim roku ryzyko to nie wnosiło znaczącej kontrybucji do ogólnego poziomu ryzyka. Bank utrzymywał niewielką pozycję otwartą w opcjach walutowych w celu zapewnienia możliwości serwisowania transakcji klientowskich, dla których to instrumentów ograniczono ekspozycję poprzez zestaw dodatkowych, dedykowanych limitów dla współczynników greckich gamma i vega.

Poniższa tabela prezentuje ryzyko walutowe Banku wyrażone przez FX VaR (w tys. PLN):

	31.12.2021	31.12.2020
FX VaR^*
średnio	354	276
max	1 725	3 916
min	71	71

* Bank stosuje metodę wykładniczą historyczną zakładającą 99% poziom ufności i 1-dniowy okres utrzymania pozycji

Poniższa tabela przedstawia strukturę walutową aktywów i zobowiązań w wartości bilansowej brutto wyrażonych w tys. zł:

	31.12.2021		31.12.2020
Składniki pozycji walutowej	Aktywa	Pasywa	Aktywa	Pasywa
USD	682 340	4 168 644	752 899	4 060 837
GBP	104 132	353 637	116 988	345 801
CHF	4 441 901	2 160 507	4 852 886	859 008
EUR	12 920 246	17 434 157	12 713 450	15 425 756
Inne waluty	99 178	270 054	135 302	254 236
PLN	113 529 684	107 390 482	101 005 763	98 631 650
Razem	131 777 481	131 777 481	119 577 288	119 577 288

56.5. Ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym (ALM Treasury)

Księga bankowa BNP Paribas Bank Polska S.A. składa się z dwóch części: pierwsza z nich to portfel ALM, w ramach, którego są zarządzane strukturalne ryzyka: stopy procentowej, walutowe oraz płynności, wynikające ze struktury sprawozdania z sytuacji finansowej kształtowanej przez podstawową działalność kredytowo-depozytową oraz inwestycyjną Banku. Z kolei portfel Treasury stanowi centrum zarządzania płynnością bieżącą i krótkoterminową, równocześnie poprzez ten portfel Bank prowadzi działalność inwestycyjną i operacje zabezpieczające na rynku finansowym.

W skład portfela ALM wchodzą – przekazywane w zarządzanie do Pionu Zarządzania Aktywami i Pasywami poprzez system Transferowych Cen Funduszy (TCF) – rachunki, depozyty i kredyty, pozycje o charakterze strategicznym (inwestycje długoterminowe, własne emisje długu i pożyczki długoterminowe), operacje rynku finansowego o charakterze zabezpieczającym ten portfel (instrumenty pochodne) oraz pozycje bez odsetkowe (m.in. kapitał, aktywa rzeczowe, aktywa niematerialne, podatki i rezerwy, bieżący wynik).

Portfel Treasury obejmuje m.in. płynne papiery wartościowe (bufor płynnościowy), lokaty i depozyty międzybankowe, rachunki nostro i loro oraz zabezpieczające ryzyko rynkowe tego portfela operacje rynku finansowego (instrumenty pochodne).

Polityką Banku w zakresie księgi bankowej – portfeli ALM i Treasury zarządzanych łącznie – jest osiąganie dodatkowych, stabilnych przychodów ponad marżę produktową, bez narażania stabilności środków zdeponowanych przez klientów, kapitału i wyniku finansowego. Bank osiąga ten cel poprzez utrzymanie lub dopasowanie naturalnej ekspozycji, generowanej przez podstawową działalność depozytowo-kredytową Banku, w ramach obowiązujących limitów ryzyka gwarantujących ograniczoną wrażliwość wyniku Banku na zmiany czynników rynkowych, jednocześnie dostosowujące tę ekspozycję w kierunku zgodnym z przewidywanymi średnio- i długoterminowymi trendami rynku finansowego.

Warunki konkurencyjne lokalnego rynku finansowego i oczekiwania klientów są głównymi czynnikami kształtującymi politykę produktową Banku, w szczególności stosowanie zmiennego oprocentowania dla średnio– i długoterminowych produktów kredytowych oraz finansowanie tych aktywów krótkimi depozytami i nieoprocentowanymi rachunkami.

Podstawowymi miarami ryzyka rynkowego w księdze bankowej – obejmującym portfele ALM i Treasury łącznie – są: urealniona luka stopy procentowej, wrażliwość wyniku odsetkowego oraz wrażliwość kapitału ekonomicznego.

Główne założenia przyjęte do pomiaru ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej są następujące:

a) poszczególne pozycje aktywów, pasywów i transakcji pozabilansowych są uwzględniane w wartości nominalnej, od której naliczane są odsetki,

b) pozycje i transakcje oparte o zmienne stopy referencyjne, np. WIBOR, LIBOR, EURIBOR, stopę redyskonta weksli NBP, itp. uwzględnia się w luce w najbliższym właściwym danemu kontraktowi terminie przeszacowania tej stawki,

c) pozycje oparte o zmienne stopy referencyjne skalowane mnożnikiem, uwzględnia się w luce w najbliższym właściwym danemu kontraktowi terminie przeszacowania tej stawki w kwocie nominalnej przeskalowanej mnożnikiem, a kwotę nominalną przeskalowaną wartością (1 – mnożnik) uwzględnia się w dacie zapadalności lub proporcjonalnie w datach spłaty kapitału,

d) pozycje i transakcje o stałym oprocentowaniu uwzględnia się w luce w terminach spłat kapitału, w kwotach kapitału spłacanego w danym terminie lub jednorazowo w dacie zapadalności dla pozycji bez spłaty kapitału (np. depozyty terminowe). Pozycje i transakcje o nieokreślonym terminie zapadalności, terminie zmiany oprocentowania lub nieoprocentowane uwzględnia się zgodnie z profilem uzyskanym w wyniku modelowania, którego celem jest najlepsze możliwe odzwierciedlenie zmienności przepływów odsetkowych i kapitałowych wynikających z zachowań behawioralnych klientów oraz w reakcji na czynniki zewnętrzne, w szczególności poziom rynkowych stóp procentowych.

e) dla portfela kredytów co do których stwierdzono utratę wartości, dla kwot netto (pomniejszonych o utworzone rezerwy) stosuje się średnią zapadalność kontraktową dla ekspozycji bez utraty wartości (faza 1 oraz 2) powiększona o dwa lata,

f) do kalkulacji kapitału ekonomicznego są pozycje według cen wewnętrznych.

W ramach zarządzania ryzykiem stopy procentowej w portfelu bankowym Bank wyróżnia elementy strukturalne składające się z nieoprocentowanych rachunków bieżących i kapitałów Banku oraz pozostałe pozycje komercyjne. W zakresie elementów strukturalnych Bank znaczną część zabezpiecza długoterminowymi pozycjami (obligacje, transakcje wymiany stóp procentowych). W zakresie pozostałych pozycji komercyjnych intencją Banku jest zamykanie ryzyka stopy procentowej.

W procesie budowy modeli wykorzystywanych do pomiaru ryzyka stopy procentowej Bank stosuje zapisy rekomendacji ‘W’ w zakresie weryfikacji działania modelu, kryteriów jakościowych, minimalnych kryteriów akceptacyjnych modelu oraz bieżącej kontroli poprawności działania modelu.

Modele portfeli replikacyjnych dla rachunków bez określonych dat zapadalności są to modele behawioralne, zbudowane na bazie historycznej zmienności sald depozytowych rachunków oraz na analizie współczynników zamknięć dla modelowanej pozycji. W ramach modelowania portfel dzielony jest na część stabilną oraz część zmienną, która jest w analizach stopy procentowej przypisywana do terminu ON. Część stabilna dzielona jest na część niewrażliwą na zmiany stop procentowych (część strukturalna) i wrażliwą na zmiany stop procentowych (niestrukturalna). Dla części strukturalnej wyznacza się długi profil przeszacowania stopy procentowej a dla części niestrukturalnej uzależniony od aktualnej sytuacji makroekonomicznej oraz prognoz dotyczących zachowania się stóp procentowych dla poszczególnych walut.

W przypadku kredytów o stałej stopie procentowej stosuje się współczynniki przedpłat wyznaczone zgodnie z obowiązującymi modelami w Banku, przedpłaty analizowane są oddzielnie dla poszczególnych rodzajów kredytów: gotówkowych, samochodowych, ze względu na różną charakterystykę tych produktów. Czynniki uwzględniane w analizie przedpłat: wiek kredytu, sezonowość, zachęta finansowa dla klienta, do przedpłacenia kredytu.

Poniższe tabele prezentują urealnioną lukę stopy procentowej Banku w ujęciu skonsolidowanym według stanu na 31 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r. w tys. zł*:

	31.12.2021
Luka stopy procentowej	Do 1 miesiąca	1-3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem
Kasa i środki w Banku Centralnym	4 631 410	-	-	-	-	4 631 410
Należności od banków	2 524 490	69 000	10 000	-	-	2 603 490
Kredyty udzielone klientom	33 833 230	35 615 101	9 837 748	5 925 633	1 141 102	86 352 815
Lokacyjne papiery wartościowe:	1 550 400	77 990	1 607 950	10 891 497	18 397 040	32 524 878
Inne aktywa	1 336 708	172 230	240 729	1 337 100	696 816	3 783 583
Aktywa Razem:	43 876 239	35 934 322	11 696 427	18 154 230	20 234 958	129 896 175
Zobowiązania wobec banków	(8 152 774)	(3 397 907)	(481 466)	(167 966)	(7 100)	(12 207 213)
Zobowiązania wobec klientów	(31 541 248)	(7 394 623)	(20 312 153)	(29 683 473)	(11 975 070)	(100 906 567)
Pozostałe pożyczone środki	(415 356)	(178 675)	(30 790)	-	(137 103)	(761 924)
Kapitał	(259 987)	(268 257)	(1 207 156)	(6 438 163)	(3 219 081)	(11 392 644)
Pozostałe zobowiązania	(4 409 723)	(28 894)	(6 502)	(5 411)	(6 763)	(4 457 293)
Pasywa razem:	(44 779 087)	(11 268 356)	(22 038 067)	(36 295 013)	(15 345 118)	(129 725 641)
Zobowiązania pozabilansowe netto	(6 146 153)	(6 107 753)	(7 079 780)	15 151 152	4 050 232	(132 303)
Luka stopy procentowej	(7 049 002)	18 558 213	(17 421 420)	(2 989 632)	8 940 073	38 232

	31.12.2020
Luka stopy procentowej	Do 1 miesiąca	1-3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem
Kasa i środki w Banku Centralnym	3 421 866	-	-	-	-	3 421 866
Należności od banków	555 289	-	-	-	-	555 289
Kredyty udzielone klientom	22 490 586	34 486 774	9 255 341	5 273 317	985 311	72 491 329
Lokacyjne papiery wartościowe:	1 550 400	40 300	358 900	9 258 791	21 355 807	32 564 198
Inne aktywa	1 821 370	63 037	232 955	1 129 398	564 699	3 811 459
Aktywa Razem:	29 839 511	34 590 111	9 847 196	15 661 506	22 905 817	112 844 141
Zobowiązania wobec banków	(3 356 032)	(3 398 269)	(383 769)	-	-	(7 138 070)
Zobowiązania wobec klientów	(23 448 977)	(7 363 264)	(16 071 703)	(31 384 257)	(11 719 149)	(89 987 350)
Pozostałe pożyczone środki	(408 337)	(317 896)	(395 421)	(131 562)	(137 103)	(1 390 319)
Kapitał	(1 119 890)	(263 461)	(1 185 576)	(6 323 074)	(3 161 537)	(12 053 539)
Pozostałe zobowiązania	(2 924 499)	(45 441)	(6 650)	(16 192)	(1 246)	(2 994 028)
Pasywa razem:	(31 257 735)	(11 388 331)	(18 043 119)	(37 855 085)	(15 019 035)	(113 563 306)
Zobowiązania pozabilansowe netto	(6 269 225)	(3 089 479)	(6 286 176)	13 976 760	1 579 875	(88 245)
Luka stopy procentowej	(7 687 449)	20 112 301	(14 482 099)	(8 216 819)	9 466 657	(807 410)

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

Miarą wrażliwości wyniku odsetkowego jest oszacowanie spadku lub wzrostu wyniku odsetkowego na portfelu bankowym w okresie od 1 do 3 lat, wywołanego zmianą rynkowych stóp procentowych. Dla celów zarządczych oraz kontroli ryzyka Bank kalkuluje wrażliwość na wiele różnych scenariuszy zmian parametrów rynkowych – przesunięcia: natychmiastowe i rozłożone w czasie, równoległe i nierównoległe, w warunkach normalnych i stresowych, zróżnicowane w zależności od waluty, rynku i instrumentu.

Poniżej zaprezentowano – w tys. zł – wrażliwość wyniku odsetkowego w okresie 1 roku na natychmiastowe przesunięcie stóp rynkowych o 100 punktów bazowych przy założeniu najbardziej prawdopodobnej zmiany struktury produktowej, zwłaszcza w segmencie klientów korporacyjnych.

Natychmiastowa zmiana stóp proc. 100 bps:	31.12.2021	31.12.2020
w górę	204 081	286 858
w dół	(196 869)	(154 726)

Wrażliwość wyniku odsetkowego w podziale na podstawowe waluty:

Natychmiastowa zmiana stóp proc. 100 bps:	PLN	EUR	USD	CHF
w górę	191 895	-315	14 772	(2 383)
w dół	(185 469)	3 022	(14 772)	461

W przypadku wariantów istotnych spadków stop procentowych, spadek wyniku odsetkowego został zabezpieczony przychodami z opłat za rachunki bieżące klientów korporacyjnych wynikających z ujemnych stop procentowych zarówno walutach obcych jak i waluty PLN.

Najbardziej prawdopodobny łączny wpływ podwyżek stóp procentowych (od października 2021 do lutego 2022 łącznie o 215 bp) na wynik Banku w 2022 roku został oszacowany na poziomie 520 mln PLN – 580 mln PLN.

Wrażliwość ekonomiczna kapitału dla nagłego równoległego przesunięcia stóp rynkowych o +/-200 punktów bazowych w tys. zł oraz jako % funduszy własnych:

Natychmiastowa zmiana stóp proc. :	w tys. zł	%
w górę 200 bps	(427 755)	-2,75%
w dół 200 bps	44 527	0,29%

W zakresie ryzyka bazowego Bank analizuje pozycje oparte na różnych typach stawek z tym samym terminem przeszacowania stopy procentowej. Największa potencjalna zmiana wyniku odsetkowego Banku może wynikać ze zmiany spreadu pomiędzy stawkami Wibor 1M i stopą referencyjną NBP.

Przy zmianie stopy rynkowej o 50 bp w stosunku do stopy referencyjnej zmiana wyniku będzie równa 4 930 tys. zł.

Epidemia COVID-19 zasadniczo nie wpłynęła na sposób zarządzania ryzykiem stopy procentowej w portfelu bankowym.

Wpływ Reformy IBOR na BNP Paribas Bank Polska S.A.

BNP Paribas Bank Polska S.A. („Bank”) prowadził projekt związany z dostosowaniem do wymogów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 („Rozporządzenie BMR”). Projekt zmierzał nie tylko do dostosowania umów finansowych w rozumieniu Rozporządzenia BMR do wymogów wynikających z art. 28 ust. 2 Rozporządzenia BMR, lecz obejmował również zastosowanie tożsamego podejścia do relacji z klientami Banku w zakresie produktów i umów, innych niż takie umowy finansowe.

5 marca 2021 r. Financial Conduct Authority – FCA – (brytyjski organ nadzoru finansowego) ogłosił likwidację stawek LIBOR dla EUR, GBP, CHF, JPY i USD (ON, SW, 2M, 1Y) z końcem 2021 roku oraz LIBOR USD (1M, 3M, 6M) w dniu 30.06.2023 r. Z początkiem kwietnia 2021 Bank poinformował o tym fakcie swoich klientów za pośrednictwem strony internetowej Banku, jak również z wykorzystaniem kanałów bankowości elektronicznej. Bank zidentyfikował pozycje bilansowe i pozabilansowe oparte o wskaźniki LIBOR CHF, LIBOR GBP, LIBOR USD. Do czasu likwidacji ww. wskaźników, wynikające z nich przepływy pieniężne są wymieniane pomiędzy kontrahentami na dotychczasowych zasadach.

Na dzień 31.12.2021 r. Bank posiada:

- aktywa finansowe oparte o stawkę LIBOR USD na kwotę 84,7 mln USD, z czego 5,8 mln USD z datą zapadalności powyżej 30.06.2023 r.,

- zobowiązania finansowe oparte o stawkę LIBOR USD na kwotę 0.01 mln USD zapadające w całości przed 30.06.2023 r.,

- aktywa finansowe oparte o stawkę LIBOR CHF na kwotę 999.3 mln CHF

- zobowiązania finansowe oparte o stawkę LIBOR CHF na kwotę 150,0 mln CHF

- aktywa finansowe oparte o stawkę LIBOR GBP na kwotę 1,4 mln GBP

Na dzień 31.12.2021 r. Bank posiada również transakcje wymiany stopy procentowej (IRS) w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej oparte o stawkę LIBOR USD na kwotę 70,0 mln USD, z czego 55,0 mln USD zapada po 30.06.2023 r.

Bank nie posiada powiązań zabezpieczających opartych na LIBOR CHF i LIBOR GBP.

Na dzień 31.12.2021r Bank nie posiada transakcji walutowych transakcja zamiany stóp procentowych (CIRS), w które wymagają zamiany stawek LIBOR na wskaźniki alternatywne.

Obecnie nie jest możliwe wskazanie przesłanek uzasadniających możliwość zakończenia publikacji wskaźników WIBOR oraz EURIBOR. Tym samym przepływy wynikające z tych wskaźników będą wymieniane między kontrahentami na dotychczasowych zasadach.

W przypadku stawki EONIA, która również wygasa z końcem 2021 r. Bank nie posiada ustanowionych relacji na dzień 31.12.2021 r.

Z uwagi na postanowienia umowne (wydłużone okresy stabilizacji stawek rozliczeniowych tj. zastosowanie jednej stawki na kolejne okresy rozliczeniowe) stawki LIBOR CHF, LIBOR GBP oraz LIBOR USD mogą mieć zastosowanie do rozliczeń występujących po dacie zaprzestania opracowywania wskaźników. Wskaźniki te zostaną zastąpione: LIBOR CHF przez SARON (Swiss Averaged Rate Overnight) administrowany przez SIX Swiss Exchange, LIBOR GBP przez SONIA (Sterling Overnight Index Average) administrowany przez Bank Anglii i LIBOR USD przez SOFR (Secured Overnight Financing Rate) administrowany przez Federal Reserve Bank of New York. Wykorzystanie nowych wskaźników w umowach finansowych może się wiązać z zastosowaniem stopy składanej lub innej metody zależnie od przyjętego standardu rynkowego lub standardu przyjętego przez administratora do kalkulacji danego wskaźnika.

W ramach projektu wdrażania reformy IBOR Bank skupiał się m.in. na ustaleniu lub aktualizacji treści tzw. klauzul fallback regulujących sposób ustalenia wskaźników zastępczych (alternatywnych) dla aktualnie stosowanych; potwierdzeniu metody wdrożenia tych klauzul; opracowaniu zmian w bankowych systemach IT, które pozwolą na praktyczne zastosowanie wskaźników zastępczych w przypadku wystąpienia zdarzenia zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego. Wskazać przy tym należy, że począwszy od połowy 2018 r. Bank wprowadził w umowach kredytu hipotecznego klauzule fallback.

Pokreślić należy, że systemy IT na dzień 31.12.2021 r. pozwalają na wielowariantowe użycie stawek jednodniowych w produktach bankowych zależnie od standardów wykorzystania dla tych wskaźników, które mogą ukształtować się w przyszłości. Bank jest przygotowany do korzystania z instrumentów zabezpieczających dla tych wskaźników.

W przypadku instrumentów zabezpieczających Bank zgodnie z zaleceniem KNF przystąpił do ISDA IBOR Fallbacks Supplement and Protocol i aktywnie współpracuje z kontrahentami w celu wprowadzenia zasad postępowania zgodnych z tą metodyką.

Zwrócić należy również uwagę, że na podstawie art. 23 b Rozporządzenia BMR Komisja Europejska uzyskała uprawnienie w zakresie wyznaczenia wskaźnika zastępczego. Na tej podstawie w dniu 22 października 2021 opublikowane zostało Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2021/1847 z dnia 14 października 2021 w sprawie wyznaczenia ustawowego zamiennika dla niektórych terminów zapadalności stopy LIBOR dla franka szwajcarskiego (CHF LIBOR). Rozporządzenie ma zastosowanie do umów (w tym umów kredytu) i instrumentów finansowych, w których stosowane są wskaźniki LIBOR CHF, a które nie posiadały na dzień wejścia w życie Rozporządzenia odpowiednich klauzul awaryjnych. Zgodnie z brzmieniem Rozporządzenia od 1 stycznia 2022 r. w miejsce LIBOR CHF będzie stosowany z mocy prawa zamiennik - SARON Compound (stopa składana SARON) wraz z odpowiednią korektą. W konsekwencji zachowana zostanie ciągłość umów, w tym umów kredytu, w których wskaźnik LIBOR CHF był elementem kalkulacji oprocentowania kredytu, bez konieczności ich indywidualnej zmiany. Bank będzie dokonywał zamiany stawek LIBOR na stawki SARON Compound zgodnie z indywidualnym schematem płatności odsetkowych dla każdego kredytu. Bank poinformował klientów o tej zmianie przy użyciu różnych kanałów komunikacji. Istnieje ryzyko zakwestionowania legalności Rozporządzenia Wykonawczego, z powodu skargi o stwierdzenie jego nieważności złożonej w trybie art. 263 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (T-725/21). Na dzień publikacji Sprawozdania Finansowego nie zostało opublikowane uzasadnienie skargi, w konsekwencji nie jest możliwe oszacowanie istotności tego ryzyka.

Bank ocenia, że wprowadzenie do dokumentacji z klientami klauzul fallback w formie aneksów oraz zmian do regulaminów, wykorzystanie stawek terminowych (Term Rates ) dla wybranych wskaźników, wejście w życie Rozporządzania Wykonawczego Komisji oraz przystąpienie do ISDA IBOR Fallbacks Supplement and Protocol znacząco zmniejszają niepewność co do terminów i kwot przepływów pieniężnych dla wskaźników SOFR, SONIA i SARON.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku Bank potwierdził gotowość operacyjną i systemową do zamiany likwidowanych stawek LIBOR, a tym samym zrealizował zadania, które zostały zaplanowane w ramach dedykowanego projektu.

56.6. Ryzyko płynności

Organizacja procesu zarządzania ryzykiem

Kompleksowy charakter zarządzania płynnością w Banku obejmuje zarówno płynność natychmiastową (śróddzienną) jak i przyszłą (bieżącą, krótkoterminową, jak również strukturalną płynność średnio– i długoterminową). Bank zarządza ryzykiem poprzez kształtowanie bilansu Banku i struktury finansowania odzwierciedlonymi w sprawozdaniu finansowym Banku obejmującym zarówno pozycje bilansowe jak i pozabilansowe w sposób zapewniający zachowanie płynności w każdym momencie, uwzględniając charakter prowadzonej działalności, specyfikę i zachowania klientów oraz potrzeby mogące się pojawić w wyniku zmian na rynku finansowym. Stosowane metody identyfikacji i pomiaru ryzyka umożliwiają również prognozowanie przyszłych poziomów płynności, w tym również w warunkach stresowych.

Bank zapewnia rozdzielenie i niezależność funkcji operacyjnych, zarządzania ryzykiem, kontrolnych i raportowych. W szczególności za zawieranie transakcji z kontrahentami i klientami Banku odpowiedzialne są piony biznesowe, potwierdzanie i rozliczenie transakcji prowadzi Pion Operacji, za zarządzanie płynnością natychmiastową (śróddzienną) i przyszłą odpowiada Pion Zarządzania Aktywami i Pasywami, za bieżący nadzór nad poziomem ryzyka i dotrzymaniem limitów ryzyka czuwa Obszar Ryzyka, a za niezależne raportowanie nadzorczych miar płynności odpowiada Pion Finansów.

Obowiązujące w Banku limity ryzyka płynności ograniczają narażenie Banku na ryzyko. Monitoring i kontrola ryzyka prowadzone są w oparciu o wprowadzone uchwałą Zarządu Banku oraz pismem okólnym Wiceprezesa Zarządu dokumenty (politykę i metodologie dot. pomiaru i monitorowania ryzyka), opracowane zgodnie z wytycznymi zawartymi w Rekomendacji „P” Komisji Nadzoru Finansowego, zapisami uchwały nr 386/2008 KNF i Rozporządzeniem Delegowanym Komisji Europejskiej 2018/60 z dnia 13 lipca 2018 roku zmieniającym Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/61 z dnia 10 października 2014 r. Bank posiada wewnętrzny system cen transferowych, który zapewnia właściwe odzwierciedlenie realnego kosztu finansowania dla poszczególnych rodzajów aktywów i pasywów, a struktura cen transferowych stymuluje optymalizację sprawozdania z sytuacji finansowej – w tym dywersyfikację źródeł finansowania – z punktu widzenia ryzyka płynności. Istotnym elementem uzupełniającym są limity wskaźnika kredytów do depozytów dla poszczególnych linii biznesowych, wspomagające utrzymanie bezpiecznego i adekwatnego do specyfiki danej linii poziomu relacji aktywów do pasywów.

Poziom apetytu na ryzyko płynności jest ustalany przez Radę Nadzorczą Banku, oparta o ten apetyt polityka zarządzania ryzykiem w tym określenie ogólnych miar ryzyka płynności zatwierdzane są przez Zarząd Banku, natomiast określenie konkretnych poziomów limitów ryzyka i monitorowanie ich dotrzymania są realizowane przez Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami. Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza sprawują nadzór nad skutecznością procesu zarządzania ryzykiem płynności w oparciu o okresowe informacje i bieżące raporty.

Zgodnie z wymogami Rekomendacji „P” KNF, Bank przeprowadza szereg analiz dotyczących zdolności utrzymania płynności w sytuacjach kryzysowych. W ramach programu testów warunków skrajnych uwzględniane są przekrojowe scenariusze obejmujące uwarunkowania wewnętrzne, systemowe jak również stanowiące połączenie różnych wariantów z uwzględnieniem możliwych interakcji. Rezultaty testów warunków skrajnych uwzględniane są między innymi przy ustalaniu wysokości limitów płynności. Bank posiada również kompleksowy plan awaryjny zawierający scenariusze rozwoju wydarzeń oraz sposób postępowania w sytuacji kryzysu płynności wewnątrz Banku i w systemie bankowym. Wyniki testów warunków skrajnych skorelowane są z planem awaryjnym i w przypadku przekroczenia poziomów ostrzegawczych umożliwiają aktywację planu awaryjnego.

Miary ryzyka

W Banku obowiązują zewnętrzne i wewnętrzne miary ryzyka. Normy wewnętrzne obejmują m.in. analizę trendów i zmienności poszczególnych źródeł finansowania w relacji do portfela kredytowego (wskaźniki kredyty do depozytów), kontraktową oraz urealnioną o czynniki behawioralne lukę płynności i oparte na niej limity struktury niedopasowania, analizę nadwyżki płynności i dostępnych źródeł finansowania, analizę stabilności i koncentracji bazy depozytowej, przegląd struktury wolumenowej i terminowej środków złożonych w Banku przez największych deponentów. Dodatkowo prowadzony jest monitoring realizacji planów sprzedażowych – kredytów i depozytów – w układzie poszczególnych linii biznesowych oraz przygotowywane są analizy symulacyjne. Prowadzona jest również analiza kosztów bazy depozytowej, zmierzająca do optymalizacji wielkości bufora płynnościowego i racjonalizacji wykorzystania narzędzi takich jak marża płynności i polityka cenowa.

Normy zewnętrzne obejmują nadzorcze wskaźniki płynności długoterminowej, wprowadzone uchwałą 386/2008 KNF obowiązujące do końca czerwca 2021 r., wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR) określony w Rozporządzeniem Delegowanym Komisji Europejskiej 2018/60 z dnia 13 lipca 2018 roku zmieniającym Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/61 z dnia 10 października 2014 r i wskaźnik stabilnego finansowania netto (NSFR) określony w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 575/2013 oraz opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) nr 680/2014 i dokumentem bazylejskim dotyczącym NSFR.

Jako narzędzie wczesnego ostrzegania w ramach bieżącego nadzoru, co miesiąc sprawozdawane są dodatkowe wskaźniki monitorowania płynności określone w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2016/313. Dodatkowo Bank prowadzi dzienną analizę różnych wskaźników płynnościowych, dla których wartości poziomów ostrzegawczych są zdefiniowane w Awaryjnym planie płynności i pozwalają w sytuacji osiągnięcia poziomów ostrzegawczych na wprowadzenie działań zaradczych i przywrócenie bezpiecznej sytuacji płynnościowej Banku we wszystkich terminach.

Profil ryzyka płynności

W 2021 roku Bank utrzymywał bezpieczny poziom płynności finansowej. Posiadane środki finansowe pozwalały na terminowe regulowanie wszystkich zobowiązań Banku. Portfel najbardziej płynnych papierów wartościowych utrzymywany był na wysokim poziomie, który zabezpieczał w pełni ewentualny odpływ środków największych deponentów.

Rok 2021 był rokiem kontynuacji sytuacji pandemii COVID-19. Działalność Pionu ALMT skoncentrowana była na kontynuacji szczególnego monitorowania sytuacji płynnościowej Banku i zadbaniu o płynne zarządzanie rozliczeniami, dostępem Klientów do gotówki. Bank utrzymał na portfelu zakup emisji obligacji rządowych oraz emitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach wspierania działań walki z pandemią. Na bieżąco były dostosowywane wewnętrzne modele oraz wewnętrzne ceny transferowe. Pion ALMT koordynował działania z liniami biznesowymi poprzez regularnie organizowane spotkania i konsultacje omawiające sytuację płynnościową i zachowania Klientów.

Na koniec 2021 roku Bank utrzymywał nadwyżkę płynności na poziomie 29,811 mld zł:

	31.12.2021	31.12.2020
Środki na rachunku NBP (powyżej/poniżej rezerwy obowiązkowej)	(491 888)	(424 506)
Środki w innych bankach	2 078 986	401 261
Wysoko płynne papiery wartościowe	28 223 645	29 982 133
Nadwyżka płynności do 30 dni	29 810 743	29 958 888

Nadwyżka płynności uległa zmniejszeniu w stosunku do końca 2020 r. głównie dzięki zmniejszeniu portfela aktywów płynnych, które były wystarczające do zapewnienia w Banku bezpiecznego i znacznie powyżej wymaganego poziomu wskaźników regulacyjnych.

W okresie całego 2021 roku, w tym w szczególności na dzień 31 grudnia 2021 roku Bank dotrzymywał wymaganych poziomów miar nadzorczych.

	31.12.2021	31.12.2020
M3	Nie wymagane	7,86
M4	Nie wymagane	1,26
limit		1,00

	31.12.2021	31.12.2020	limit
Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR)	143%	181%	100%

W 2021 r. Bank kontynuował optymalizację źródeł finansowania, której celem jest redukcja zbędnej, a jednocześnie kosztownej i mało stabilnej nadwyżki finansowania. W 2021 r. Bank utrzymywał poziom średnio i długoterminowych pożyczek od Grupy BNPP oraz jej spółek zależnych, w tym pożyczki podporządkowanej z Grupy BNP do spełnienia wymogu MREL.

Stabilność źródeł finansowania Banku utrzymywała się przez cały 2021 r. na porównywalnym poziomie do poprzedniego roku

	31.12.2021		31.12.2020
	saldo	stabilne (%)	saldo	stabilne (%)
długoterminowe pożyczki z Grupy	4 327 140	100%	4 306 539	100%
inne długoterminowe pożyczki	101 501	100%	160 736	100%
zobowiązanie z tytułu sekurytyzacji	761 925	100%	1 390 318	100%
detal	56 293 236	93%	53 982 138	87%
przedsiębiorstwa	44 556 433	82%	38 337 062	79%
banki i inne niestabilne źródła	2 598 201	0%	2 715 259	0,00%
Razem	108 638 436	86,6%	100 892 052	82,2%

Zestawienie oczekiwanych – zgodnie z zawartymi umowami – wpływów i wypływów przedstawione jest w postaci kontraktowej luki płynności*

	31.12.2021
Kontraktowa luka płynności	Do 1 miesiąca	1-3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem
Aktywa
Kredyty udzielone klientom	13 801 511	2 263 839	9 551 957	29 757 435	26 232 084	81 606 826
Dłużne papiery wartościowe	-	-	880 150	12 622 687	19 022 040	32 524 877
Lokaty międzybankowe	2 078 986	69 000	10 000	-	-	2 157 986
Kasa i środki w NBP	2 584 646	-	-	-	2 079 746	4 664 392
Aktywa trwałe	-	-	-	-	2 446 968	2 446 968
Pozostałe aktywa	1 010 509	-	-	-	269 983	1 280 492
Zobowiązania pozabilansowe: pochodne	12 804 974	7 603 928	11 549 988	22 210 695	2 104 088	56 273 673
Zobowiązania
Depozyty klientów detalicznych	52 989 326	1 930 056	1 321 014	52 787	53	56 293 236
Depozyty klientów korporacyjnych	42 985 027	778 536	532 831	243 898	16 141	44 556 433
Depozyty międzybankowe	2 563 201	20 000	15 000	-	-	2 598 201
Pożyczki od instytucji finansowych	103 913	82 539	297 780	378 832	362	863 426
Kapitały i zobowiązania podporządkowane	577 946	-	-	899 940	14 783 875	16 261 761
Pozostałe pasywa	5 100 123	-	-	-	-	5 100 123
Zobowiązania pozabilansowe: pochodne	12 873 870	7 664 647	11 533 690	22 235 755	2 116 816	56 424 778
Razem należności	32 280 626	9 936 767	21 992 095	64 590 817	52 154 909	180 955 215
Razem zobowiązania	117 193 405	10 475 778	13 700 314	23 811 212	16 917 246	182 097 958
Luka płynności	(84 912 784)	(539 011)	8 291 781	40 779 605	35 237 663	(1 142 743)

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

W porównaniu do roku 2020 zwiększyła się wartość luki kontraktowej w terminie do 1m, co wynika z jednej strony z utrzymującego się bardzo dużego portfela zobowiązań wobec klientów w produktach takich jak rachunki bieżące i oszczędnościowe. Stabilność środków klientów jest jednak cały czas bardzo wysoka (88% łącznego salda, lepsza niż w ubiegłym roku) ze średnim okresem zapadalności części stabilnych powyżej pięciu lat. Na koniec 2021 r. wartość zobowiązań pozabilansowych poza instrumentami pochodnymi wyniosła 45,204 bln złotych.

	31.12.2020
Kontraktowa luka płynności	Do 1 miesiąca	1-3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem
Aktywa
Kredyty udzielone klientom	12 188 841	2 279 148	9 858 407	26 497 990	22 865 167	73 689 553
Dłużne papiery wartościowe	24 334	-	343 950	10 637 606	21 556 807	32 562 697
Lokaty międzybankowe	401 261	-	-	-	-	401 261
Kasa i środki w NBP	2 997 364	-	-	-	484 302	3 481 666
Aktywa trwałe	-	-	-	-	2 553 563	2 553 563
Pozostałe aktywa	735 117	-	-	-	303 741	1 038 858
Zobowiązania pozabilansowe: pochodne	12 802 413	6 676 789	15 729 727	66 734 306	11 848 411	113 791 646
Zobowiązania
Depozyty klientów detalicznych	48 840 356	2 464 997	2 548 526	128 054	204	53 982 137
Depozyty klientów korporacyjnych	34 283 223	811 015	453 448	79 318	201	35 627 205
Depozyty międzybankowe	2 715 259	-	-	-	-	2 715 259
Pożyczki od instytucji finansowych	146 318	129 463	479 318	791 279	-	1 546 378
Kapitały i zobowiązania podporządkowane	659 391	-	-	-	15 616 904	16 276 295
Pozostałe pasywa	3 388 669	-	-	-	-	3 388 669
Zobowiązania pozabilansowe: pochodne	12 866 220	6 657 014	15 744 740	69 383 577	11 951 839	116 600 890
Razem należności	29 149 330	8 955 937	25 932 084	103 869 902	59 611 991	227 519 244
Razem zobowiązania	102 899 436	10 062 489	19 226 032	70 382 228	27 569 148	230 136 833
Luka płynności	(73 750 106)	(1 106 552)	6 706 052	33 487 674	32 042 843	(2 617 589)

*Dane finansowe zostały zaokrąglone i przedstawione w tysiącach złotych, w związku z tym, w niektórych wypadkach suma liczb może nie odpowiadać dokładnie łącznej sumie.

W trakcie całego roku następowała poprawa sytuacji płynnościowej Banku. Ze względu na pandemię Covid-19 zainteresowanie kredytami nieznacznie wzrosło w miesiącach letnich 2021 r. – ale w dalszym ciągu trwała niechęć do zaciągania zobowiązań. Dodatkowo ograniczenie akcji kredytowej pod koniec roku zostało spowodowane wzrostem inflacji, wzrostami stóp procentowych (3 podwyżki od września 2021 r.) łącznie o 2,15% dla stopy referencyjnej. To spowodowało również wyhamowanie produkcji kredytów hipotecznych pod koniec roku. Obawy inflacyjne, presja placowa, jak i planowane znaczne podwyżki cen energii od 2022 r. wyhamowały również produkcję kredytów w segmencie korporacyjnym.

Cały czas podstawowym źródłem finansowania są środki pozyskane od Klientów niebankowych.

56.7. Ryzyko operacyjne

Bank definiuje ryzyko operacyjne zgodnie z wymogami Komisji Nadzoru Finansowego zawartymi w Rekomendacji M, jako ryzyko poniesienia straty, spowodowane przez niewłaściwe lub zawodne procesy wewnętrzne, ludzi, systemy techniczne lub wpływ czynników zewnętrznych. Określenie to obejmuje ryzyko prawne, natomiast nie obejmuje ryzyka strategicznego. Ryzyko operacyjne towarzyszy każdemu rodzajowi działalności bankowej. Bank identyfikuje ryzyko jako trwale istotne.

Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym jest ograniczenie strat i kosztów powodowanych przez to ryzyko, zapewnienie najwyższej jakości świadczonych przez Grupę usług, a także bezpieczeństwo oraz zgodność działania Grupy z przepisami prawa i obowiązującymi standardami.

Procedury

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym to podejmowanie działań ukierunkowanych na identyfikację, analizę, monitorowanie, kontrolę, raportowanie oraz podejmowanie działań ograniczających ryzyko operacyjne. Działania te uwzględniają struktury, procesy, zasoby i zakresy odpowiedzialności za te procesy na różnych szczeblach organizacyjnych. Strategia zarządzania ryzykiem operacyjnym została opisana w dokumencie „Strategia zarządzania ryzykiem operacyjnym w BNP Paribas Bank Polska S.A.” zatwierdzonym przez Zarząd Banku oraz zaakceptowanym przez Radę Nadzorczą. Ramy organizacyjne oraz standardy zarządzania ryzykiem operacyjnym zostały opisane w dokumencie „Polityka ryzyka operacyjnego BNP Paribas Bank Polska S.A.”, przyjętym przez Zarząd Banku. Dokumenty te odnoszą się do wszystkich obszarów działalności Banku. Określają cele Banku i sposoby ich osiągnięcia w zakresie jakości zarządzania ryzykiem operacyjnym i dostosowania do wymogów prawnych wynikających z rekomendacji oraz uchwał wydanych przez krajowe organy nadzoru finansowego. Cele Banku w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym to w szczególności utrzymanie wysokiego poziomu standardów zarządzania ryzykiem operacyjnym, zapewniających bezpieczeństwo depozytów klientów, kapitałów Banku, stabilność wyniku finansowego Banku oraz utrzymanie ryzyka operacyjnego w ramach przyjętego apetytu i tolerancji na ryzyko operacyjne.

Rozwijając system zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank kieruje się wymogami prawnymi, w tym w szczególności rekomendacjami i uchwałami krajowego nadzoru finansowego oraz standardami Grupy BNP Paribas.

Zgodnie z Polityką instrumenty zarządzania ryzykiem operacyjnym obejmują między innymi:

· identyfikację i ocenę ryzyka operacyjnego, w tym poprzez gromadzenie informacji o zdarzeniach operacyjnych, ocenę ryzyka w procesach i produktach oraz wyznaczanie kluczowych wskaźników ryzyka;

· ustalanie apetytu i limitów ryzyka operacyjnego na poziomie całego Banku oraz poszczególnych obszarów biznesowych; analizę ryzyka operacyjnego oraz jego monitorowanie i bieżącą kontrolę;

· przeciwdziałanie podwyższonemu poziomowi ryzyka operacyjnego, w tym transfer ryzyka.

Zarząd Banku dokonuje okresowej oceny realizacji założeń polityki ryzyka operacyjnego i – jeśli to konieczne – zleca wprowadzanie niezbędnych korekt w celu usprawnienia tego systemu. W tym celu Zarząd Banku jest regularnie informowany o skali i rodzajach ryzyka operacyjnego, na które narażony jest Bank, jego skutkach i metodach zarządzania ryzykiem operacyjnym. W szczególności zarówno Zarząd Banku jak i Rada Nadzorcza są regularnie informowane o kształtowaniu się miar apetytu na ryzyko operacyjne określonych w Strategii zarządzania ryzykiem operacyjnym.

Środowisko wewnętrzne

Bank precyzyjnie określa podział obowiązków w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym, który jest dostosowany do struktury organizacyjnej. W ramach drugiej linii obrony kompleksowy nadzór nad organizacją standardów i metod zarzadzania ryzkiem operacyjnym sprawuje Departament Ryzyka Operacyjnego działający w ramach obszaru Ryzyka. Określanie i realizacja strategii Banku w zakresie ubezpieczeń, jako metody ograniczania ryzyk, stanowi kompetencję Departamentu Nieruchomości i Administracji. Natomiast zarządzanie ciągłością działania znajduje się w gestii Pionu Bezpieczeństwa i Zarządzania Ciągłością Działania.

W ramach zarządzania ryzykiem prawnym Pion Prawny monitoruje, identyfikuje i analizuje zmiany prawa powszechnego oraz ich wpływ na działalność Grupy oraz postępowania sądowe i administracyjne, które dotyczą Grupy. Bieżącym badaniem ryzyka, brakiem zgodności oraz rozwojem i doskonaleniem adekwatnych technik jego kontroli zajmuje się Departament ds. Monitorowania Zgodności.

Mając na uwadze wzrost zewnętrznych i wewnętrznych zagrożeń noszących znamiona nadużycia lub przestępstwa, wymierzonych przeciwko aktywom Banku i jego klientów, Bank rozszerzał i udoskonalał procesy przeciwdziałania, wykrywania i badania tego typu przypadków. Nadzorem czynności realizowanych w powyższym zakresie zajmuje się Departament Przeciwdziałania Nadużyciom, jako jednostka drugiej linii obrony. O efektywności wdrażanych przez Bank rozwiązań w powyższym zakresie informowany jest Zarząd Banku i Komitet Ryzyka przy Radzie Nadzorczej.

Zarządzanie ryzykiem

Bank przywiązuje szczególną uwagę do procesów identyfikacji i oceny przyczyn bieżącej ekspozycji na ryzyko operacyjne w obrębie produktów bankowych. Bank dąży do zmniejszania poziomu ryzyka operacyjnego poprzez poprawę procesów wewnętrznych, a także do ograniczania ryzyka operacyjnego, towarzyszącego wprowadzaniu nowych produktów i usług, oraz zlecania czynności na zewnątrz (outsourcing).

Zgodnie z „Polityką Ryzyka Operacyjnego BNP Paribas Bank Polska S.A.”, analiza ryzyka operacyjnego ma na celu zrozumienie zależności występujących pomiędzy czynnikami generującymi to ryzyko i typami zdarzeń operacyjnych, a jej najważniejszym wynikiem jest określenie profilu ryzyka operacyjnego.

Profil ryzyka operacyjnego stanowi ocenę poziomu istotności tego ryzyka, rozumianego jako skala i struktura ekspozycji na ryzyko operacyjne, określająca stopnień narażenia na to ryzyko (tj. na straty operacyjne), wyrażona w wybranych przez Bank wymiarach strukturalnych oraz wymiarach skali. Okresowa ocena i przegląd profilu ryzyka operacyjnego Banku przeprowadzane są w oparciu o analizę aktualnych parametrów ryzyka Banku, zmian i ryzyk występujących w otoczeniu Banku, realizacji strategii działalności biznesowej, jak również oceny adekwatności struktury organizacyjnej oraz efektywności funkcjonującego w Banku systemu zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej.

System kontroli wewnętrznej

Celem prowadzenia kontroli wewnętrznej jest efektywna kontrola ryzyka, w tym zapobieganie powstawaniu ryzyka lub też jego wczesne wykrycie. Rolą systemu kontroli wewnętrznej jest realizacja celów ogólnych i szczegółowych systemu kontroli wewnętrznej, które powinny być uwzględniane na etapie projektowania mechanizmów kontrolnych. Zasady systemu kontroli wewnętrznej określone zostały w dokumencie „Polityka sprawowania kontroli wewnętrznej w BNP Paribas Bank Polska S.A.”, zatwierdzonym przez Zarząd Banku. Dokument ten określa główne zasady, ramy organizacyjne i standardy funkcjonowania środowiska kontroli w Banku, zachowując zgodność z wymogami KNF określonymi w Rekomendacji H i Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach. Szczegółowe uregulowania wewnętrzne, dotyczące poszczególnych obszarów działalności Banku dostosowane są do specyfiki prowadzonej przez Bank działalności. Za opracowanie szczegółowych regulacji odnoszących się do obszaru kontroli wewnętrznej, odpowiadają właściwe komórki organizacyjne Banku, zgodnie z zakresem przypisanych im zadań.

System kontroli wewnętrznej w Banku oparty jest na modelu 3 linii obrony, na które składają się:

· 1 linia obrony, którą stanowią komórki organizacyjne z poszczególnych obszarów bankowości i obszarów wsparcia,

· 2 linia obrony, którą stanowią komórki organizacyjne odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem niezależnie od zarządzania ryzykiem na pierwszej linii obrony oraz komórka do spraw zgodności,

· 3 linia obrony, którą stanowi niezależna i obiektywna komórka audytu wewnętrznego.

Bank zapewnia sprawowanie kontroli wewnętrznej poprzez niezależne monitorowanie przestrzegania mechanizmów kontrolnych, obejmujące weryfikację bieżącą i testowanie.

Monitoring i raportowanie

Bank dokonuje okresowej weryfikacji funkcjonowania wdrożonego systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz jego adekwatności do aktualnego profilu ryzyka Banku. Przeglądy organizacji systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym są dokonywane w ramach kontroli okresowej przez Pion Audytu Wewnętrznego, który nie uczestniczy bezpośrednio w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym, natomiast dostarcza profesjonalnej i niezależnej opinii, wspierając osiąganie celów Banku. Rada Nadzorcza sprawuje nadzór nad kontrolą systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz ocenia jej adekwatność i skuteczność.

Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka operacyjnego

Bank zgodnie z obowiązującymi regulacjami wyznacza kapitał regulacyjny na pokrycie ryzyka operacyjnego. Do kalkulacji Bank stosuje metodę standardową (STA). W zakresie podmiotów zależnych wobec Banku, w ujęciu skonsolidowanym, wymogi odnoszące się do tych podmiotów są wyznaczane według metody wskaźnika bazowego (BIA).

Podmioty zależne

Zgodnie z regulacjami nadzorczymi, Bank sprawuje nadzór nad ryzykiem operacyjnym związanym z działalnością jego podmiotów zależnych. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w podmiotach zależnych realizowane jest w ramach dedykowanych jednostek/osób do tego powołanych. Sposób i metody zarządzania ryzykiem operacyjnym w podmiotach zależnych są zorganizowane adekwatnie do zakresu działania podmiotu oraz profilu jego działalności, zgodnie z zasadami obowiązującymi w Grupie.

Ryzyka wynikające z pandemii

W zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym, Bank prowadzi działania w zakresie bieżącej analizy ryzyk związanych z występującym stanem pandemii wirusem COVID-19, oraz podejmuje stosowne działania dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa zarówno pracowników, jak i klientów Banku oraz zapewnienia niezakłóconej realizacji procesów związanych z prowadzoną działalnością.

57. Zarządzanie adekwatnością kapitałową

Fundusze własne i wskaźniki kapitałowe

Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest spełnienie przez Bank i Grupę Kapitałową regulacji ostrożnościowych w zakresie wymogów kapitałowych z tytułu ponoszonego ryzyka, skwantyfikowanych w postaci współczynnika kapitałowego.

Od 1 stycznia 2014 roku banki obowiązują zasady wyliczania współczynników kapitałowych, w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku (CRR) w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i form inwestycyjnych, z późniejszymi zmianami wprowadzonymi Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 roku (CRR2) w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji.

W dniu 27 czerwca 2020 r., weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/873 z dnia 24 czerwca 2020 r., zmieniające rozporządzenia (UE) nr 272/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19, pozwalające m.in. na obniżenie wag ryzyka dla części kredytów MŚP, tymczasowe częściowe wyłączenie z obliczeń pozycji kapitału podstawowego Tier I kwoty niezrealizowanych zysków i strat wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w związku z pandemią COVID-19.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku korekta związana z tymczasowym częściowym wyłączeniem z obliczeń pozycji kapitału podstawowego Tier I kwoty niezrealizowanych zysków i strat wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w związku z pandemią COVID-19. wyniosła 367 167 tys. zł.

W dniu 23 grudnia 2020 r., weszło w życie Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2020/2176 z dnia 12 listopada 2020 r., zmieniające rozporządzenia delegowane (UE) nr 241/2014 w odniesieniu do odliczenia aktywów będących oprogramowaniem od pozycji kapitału podstawowego Tier I.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku korekta w kapitale podstawowym Tier I związana z innymi wartościami niematerialnymi i prawnymi wyniosła 378 273 tys. zł.

Współczynniki kapitałowe, wymogi kapitałowe oraz fundusze własne zostały policzone zgodnie z ww. Rozporządzeniem przy zastosowaniu opcji narodowych.

Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w sektorze finansowym (Dz.U. 2015 poz. 1513 z późn. zmianami) został wprowadzony bufor zabezpieczający w wysokości 2,5% począwszy od 1 stycznia 2019 roku.

Równocześnie Rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 września 2017 r. w sprawie bufora ryzyka systemowego (Dz.U. 2017 poz. 1776) określiło, iż od 1 stycznia 2019 r zostaje wprowadzony wprowadzanie bufora ryzyka systemowego w wysokości 3%,

Komisja Nadzoru Finansowego w komunikacie z dnia 8 listopada 2021 roku, poinformowała iż, na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym i po uwzględnieniu opinii Komitetu Stabilności Finansowej, potwierdziła identyfikację dziesięciu banków jako innych instytucji o znaczeniu systemowym (O-SII).

W rezultacie przeglądu Komisja stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji Komisji z dnia 4 października 2016 roku, w brzmieniu ustalonym decyzją Komisji z dnia 19 grudnia 2017 roku w sprawie nałożenia na Bank (na zasadzie skonsolidowanej i indywidualnej) bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym w wysokości równoważnej 0,25% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3 Rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

W dniu 19 marca 2020 roku, weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów (Dz. U. z 2020 r. poz. 473) z dnia 18 marca 2020 roku uchylające rozporządzenie w sprawie bufora ryzyka systemowego. Rozporządzenie uchyliło rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 września 2017 roku w sprawie bufora ryzyka systemowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1776), który na podstawie art. 1 ust. 1 wprowadził wskaźnik bufora ryzyka systemowego w wysokości 3% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego Rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.2), na zasadach indywidualnej i skonsolidowanej.

Poziom współczynników kapitału Tier I (Tier I) oraz łącznego współczynnika kapitałowego (TCR) w ujęciu skonsolidowanym ukształtowały się powyżej wymogów obowiązujących Grupę Kapitałową na dzień 31 grudnia 2021 roku.

Jednocześnie Grupa Kapitałowa spełnia wymogi prawa wynikające z Ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w sektorze finansowym.

31.12.2021	Minimalne nadzorcze skonsolidowane współczynniki wypłacalności dla Grupy	Skonsolidowane współczynniki wypłacalności Grupy
CET I	7,25%	12,33%
Tier I	8,75%	12,33%
Total Capital Ratio	10,75%	16,91%

31.12.2020
CET I	7,25%	13,55%
Tier I	8,75%	13,55%
Total Capital Ratio	10,75%	18,65%

Wymóg minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych (MREL)

W dniu 22 listopada 2021 roku Bank otrzymał pismo od Bankowego Funduszu Gwarancyjnego („BFG") dotyczące wspólnej decyzji organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, tj. Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (Single Resolution Board, SRB), Central Bank of Hungary, Finanstilsynet, Bank of England oraz BFG, w sprawie wysokości minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych („MREL").

Wspólna decyzja wskazuje, że w grupowym planie przymusowej restrukturyzacji przewidziana została strategia przymusowej restrukturyzacji zakładająca pojedynczy punkt kontaktowy w przypadku wszczęcia przymusowej restrukturyzacji (z ang. Single Point of Entry, SPE). Preferowanym narzędziem przymusowej restrukturyzacji dla Grupy jest instrument umorzenia lub konwersji zobowiązań (z ang. open bank bail-in).

Wymóg MREL wyznaczony przez Fundusz, w porozumieniu z SRB, dla BNP Paribas Bank Polska S.A. wynosi:

· 15,90% TREA, łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (TREA) obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 (dalej zwanym MREL-TREA) oraz

· 5,91% TEM, miary ekspozycji całkowitej (TEM) obliczonej zgodnie z art. 429 i art. 429a rozporządzenia (UE) nr 575/2013 (dalej MREL-TEM)

na poziomie indywidualnym. Bank jest zobowiązany do spełnienia wymogu MREL do 31 grudnia 2023 r.

Fundusz, w porozumieniu z SRB, określił cele śródokresowe, które Bank powinien spełnić do końca każdego roku kalendarzowego w okresie dojścia do docelowego poziomu MREL:

· w relacji do TREA wynoszą: 11,95 % na koniec 2021 roku oraz 13,92 % na koniec 2022 roku,

· w relacji do TEM wynoszą: 3,00 % na koniec 2021 roku oraz 4,46 % na koniec 2022 roku,

Całość wymogu MREL powinna być spełniona w formie funduszy własnych i zobowiązań spełniających kryteria określone w art. 98 ustawy o BFG, stanowiącym transpozycję art. 45f(2) BRRD2. Zgodnie z decyzją część MREL odpowiadająca kwocie rekapitalizacji (RCA) będzie spełniona w formie instrumentów AT1, T2 oraz innych podporządkowanych zobowiązań kwalifikowalnych nabytych bezpośrednio bądź pośrednio przez jednostkę dominującą.

Bank wypełnia zdefiniowane wymogi MREL-TREA oraz MREL-TEM na dzień 31 grudnia 2021 roku.

58. WAŻNIEJSZE WYDARZENIA W bnp PARIBAS BANK POLSKA S.A. W 2021 ROKU

19.01.2021	Zalecenie KNF z 15.01.2021 r. dotyczące wstrzymania przez BNP Paribas Bank Polska S.A. wypłaty dywidendy w I półroczu 2021 r.
8.03.2021	Powołanie Zarządu BNP Paribas Bank Polska S.A. na nową kadencję
24.03.2021	Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy • Rozpatrzenie oraz zatwierdzenie, m.in.: - Sprawozdań finansowych za rok 2020 oraz Sprawozdania Zarządu z działalności w 2020 r., - Raportu CSR i Zrównoważonego Rozwoju prezentującego informacje niefinansowe Banku oraz Grupy Kapitałowej w 2020 r., - Sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej Banku i jej komitetów w 2020 r., - Podjęcie uchwały w sprawie podziału zysku Banku za rok obrotowy 2020, - Podjęcie uchwał w sprawie udzielenia członkom Zarządu i Rady Nadzorczej Banku absolutorium z wykonania przez nich obowiązków w 2020 r., • Podjęcie uchwał w sprawie powołania członków Rady Nadzorczej Banku na nową kadencję.
31.03.2021	Oświadczenie Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A. o warunkowej rejestracji akcji serii M BNP Paribas Bank Polska S.A.
31.03.2021	Informacja Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. o dopuszczeniu i wprowadzeniu do obrotu akcji serii M BNP Paribas Bank Polska S.A.
6.04.2021	Wydanie akcji serii M w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego i zmiana wartości kapitału zakładowego BNP Paribas Bank Polska S.A. Kapitał zakładowy Banku został podwyższony z kwoty 147 418 918 zł do kwoty 147 518 782 zł.
19.04.2021	Ustalenie przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) dla BNP Paribas Bank Polska S.A. wysokości składki rocznej na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków za rok 2021 w kwocie 90 147 tys. zł Łącznie składki na BFG zaksięgowane przez Bank w ciężar kosztów I kwartału 2021 r., wynoszą 103 716 tys. zł (tj. ww. składka oraz składka na fundusz gwarancyjny banków należna za I kwartał 2021 r. w kwocie 13 569 tys. zł)
12.05.2021	Rozpoczęcie realizacji programu odkupu akcji własnych kierowanego do uczestników programu motywacyjnego

20.05.2021	Wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego zmian Statutu Banku wynikających z podwyższenia kapitału zakładowego Banku do kwoty 147 518 782 zł w wyniku objęcia przez uprawnione osoby akcji serii M
31.05.2021	Zawiadomienie od dwóch akcjonariuszy Banku (BNP Paribas SA oraz Rabobank International Holding B.V.) o rozpoczęciu procesu sprzedaży części posiadanych przez nich akcji BNP Paribas Bank Polska S.A. w ramach przyspieszonej budowy księgi popytu („ABB”)*
2.06.2021	Zawiadomienie od dwóch akcjonariuszy Banku (BNP Paribas SA oraz Rabobank International Holding B.V.) o zakończeniu procesu sprzedaży części posiadanych przez nich akcji BNP Paribas Bank Polska S.A. w ramach przyspieszonej budowy księgi popytu („ABB”)*
17.06.2021	Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy - podjęcie uchwał m.in. w sprawie: • ustalenia wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej Banku, • przyjęcia Polityki wynagradzania członków Rady Nadzorczej BNP Paribas Bank Polska S.A. oraz Polityki wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka BNP Paribas Bank Polska S.A. (uwzględniającej członków Zarządu Banku), • ustalenia docelowej liczby członków Rady Nadzorczej nowej kadencji, • zmian w Statucie Banku oraz Regulaminie Walnego Zgromadzenia.
5.10.2021	Wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego części zmian Statutu BNP Paribas Bank Polska S.A. przyjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku w dniu 17 czerwca 2021 r. (Uchwała nr 11)
15.10.2021	Wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego części zmian Statutu BNP Paribas Bank Polska S.A. przyjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku w dniu 17 czerwca 2021 r. (Uchwała nr 11)
19.11.2021	Wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego części zmian Statutu BNP Paribas Bank Polska S.A. przyjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku w dniu 17 czerwca 2021 r. (Uchwała nr 11)
23.11.2021	Pismo BFG z 22.11.2021 r. w sprawie wysokości minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych („MREL") dla BNP Paribas Bank Polska S.A. Wymóg MREL dla Banku został określony na poziomie indywidualnym na 15,90% wartości całkowitej ekspozycji na ryzyko („TREA") oraz 5,91% miary ekspozycji całkowitej („TEM”). Wymóg ten powinien zostać osiągnięty do 31 grudnia 2023 r. Ponadto, BFG wyznaczył śródokresowe cele MREL, które: - w relacji do TREA wynoszą: 11,95% na koniec 2021 r. oraz 13,92% na koniec 2022 r., oraz - w relacji do TEM wynoszą: 3,00% na koniec 2021 r. oraz 4,46% na koniec 2022 r.
* szczegóły dotyczące procesu sprzedaży przez BNP Paribas S.A. oraz Rabobank International Holding B.V. części posiadanych przez nich akcji BNP Paribas Bank Polska S.A. zostały opisane w Nocie 47 Akcjonariat BNP Paribas Bank Polska S.A. niniejszego Sprawozdania

59. ISTOTNE Zdarzenia po dniu bilansowym

4.01.2022

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy - podjęcie uchwał m.in. w sprawie

• przyjęcia do stosowania przez Bank zasad zawartych w „Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW 2021”,

• przyjęcia Polityki powoływania i odwoływania członków Rady Nadzorczej Banku oraz Polityki oceny adekwatności członków Rady Nadzorczej Banku,

• zmian w Statucie Banku oraz przyjęcia Regulaminu Walnego Zgromadzenia.

18.01.2022

Nadanie Bankowi ocen ratingowych przez Agencję Fitch Ratings

• Long-Term Issuer Default Rating (IDR) na poziomie „A+” z perspektywą stabilną,

• Viability Rating (VR) na poziomie „bbb-”,

• Shareholder Support Rating (SSR) na poziomie „a+”.

28.01.2022

Likwidacja spółki zależnej BFN ACTUS Sp. z o.o.

28 stycznia 2022 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników BFN ACTUS Sp. z o.o. podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki w drodze likwidacji. Od 1 lutego 2022 r. spółka zmieniła nazwę na Bankowy Fundusz Nieruchomościowy Actus Sp. z o.o. w likwidacji.

11.02.2022

Nałożenie przez Komisję Nadzoru Finansowego narzutu kapitałowego zalecanego w ramach filara II (P2G)

KNF zalecił Bankowi utrzymywanie na poziomie jednostkowym i skonsolidowanym funduszy własnych na pokrycie dodatkowego narzutu kapitałowego (P2G) na poziomie 0,61 p.p. w celu zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych.

01.03.2022

Likwidacja spółki zależnej BNP Paribas Solution Sp. z o.o.

W dniu 1 marca 2022 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki BNP Paribas Solutions Sp. z.o.o. podjęło uchwałę o otwarciu likwidacji Spółki.

W związku z sytuacją polityczno-gospodarczą w Ukrainie Zarząd Banku na bieżąco monitoruje wpływ konfliktu na działalność Banku i jego wyniki finansowe. W ocenie Banku zdarzenie to nie miało wpływu na sprawozdanie finansowe Banku za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku. Analizie podlega ryzyko dalszej eskalacji sporu oraz ewentualne wprowadzanie kolejnych sankcji ekonomicznych. Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania skala wpływu wydarzeń w Ukrainie na gospodarkę światową i Polski nie jest znana, nie można zatem ocenić potencjalnego wpływu na działalność i wyniki Banku w kolejnych okresach.

02.03.2022	Przemysław Gdański Prezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Jean-Charles Aranda Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	André Boulanger Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Przemysław Furlepa Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Wojciech Kembłowski Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Kazimierz Łabno Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Magdalena Nowicka Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Volodymyr Radin Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2022	Agnieszka Wolska Wiceprezes Zarządu	podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Warszawa, dnia 2 marca 2022 roku